Author: Институт перевода Библии
Date: 2023-10-28T10:23:47.616942+00:00

Шин Бооцан: Апостолмуд

Шин Бооцан: Апостолмуд

1. Нүр үг

1. Апостолмуд

1. Тәәлвртә толь (Шин Бооцан)

2. Йилһвр

3. һазрин Зургуд

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

ШИН БООЦАН

Тадн өдгә цага хальмг келнд орчулсн «Шин Бооцан» гидг дегтр һартан бәрҗәнәт. Эн дегтриг христианск улс Христосин төрсн 2002 җилин өөн темдглҗәх цагла хальмг келн улст белглҗәнә. Энүг орчулачнр, журналистнр, бичәчнр, редактормуд, номтнр арвн җилдән барт белдв. Бурхна Үгиг төвәр, заяни келәр, учр-утхинь хальмг келнд орчулх төр эклцәснь авн теднә өмн тәвгдсмн. Орчулачнр эврәннь көдлмштән орчулһна төрәр бәәх хамгин сүүлңк дамшлт олзлцхав гиҗ келҗ болҗана.

«Шин Бооцан» хуучн грек келәр бичгдсн дегтрәс хальмг келнд орчулгдв. Өдгә цагт хальмг келәр түрүн болҗ һарчах эн дегтр хальмг келн улсин сойлд, теднә җирһлд цаһан санаһан күртхә.

Нүр үг

Нүр үг

Әрүн Бичг, эс гихлә Библь – Шин Бооцан (27 дегтр) Хуучн Бооцан (39 дегтр) гидг хойр ик әңгәс бүрдҗ. Цуг делкәд Библиг хамгин икәр әмтн умшцхана. Хуучн Бооцанд Бурхн кү үүдәснә тускар, терүнәннь һарһсн килнцин тускар, күн Бурхнла өшәркснә болн һазр деер Эврәннь ирлһән Бурхн яһҗ белдснә, яһҗ күүнә килнц тәвҗ өгснә, Бийләһән терүг эвцүлснә тускар бичәтә.

Шин Бооцанд тууҗин дегтрмүд, бичгүд болн Апокалипсис гидг дегтр барлата. Тууҗин дегтрмүдт «Сән Зәңг» гидг дөрвн дегтр, «Апостолмудын йовдлмуд» гидг дегтр орулгдҗ. «Сән Зәңгд» Деед Эзн Исус Христосин төрснә, терүнә җирһлин номин, үклин болн әмдрлтин тускар бичгдҗ. Эн дегтрмүдиг дөрвн күн бичҗ: Матья, Марк, Лука болн Йохан. Тегәд теднә бичсн дегтрмүд янзарн, Христосин җирһлин ямаран төрд хамгин ик оньган өгчәхәрн йилһрнә. «Апостолмудын йовдлмуд» гидг дегтрт Исус Христосиг теңгрт өөдлүлснә тускар, Әрүн Сәкүсн бууҗ ирснә тускар, христианмудын түрүн чонҗс бүрдәснә, Римин орн-нутгин олн зүсн һазрар христианмудын ном тархасна тускар келгдҗәнә.

Шин Бооцанд олн автормудин 21 бичг барлгдҗ. Тедн дунд Павел, Йохан, Пётр, Яков, Йуда эдн йовна. Евреймүдт илгәгдсн бичгин авторин нериг ода чигн күн медхш. Тер бичгүдиг чонҗмудт, эс гихлә нег күүнд нерәдәд бичдг бәәҗ. Терүнд Исус Христосин номин цәәлһвр болҗах христианмудын итклин болн җирһлин тускар бичәд, Христост иткдг улст кергтә селвг өггдҗәнә.

Шин Бооцанд орсн Апокалипсис гидг дегтр әәлдхин дегтр болҗана. Энүнд олмһа келәр күмни иргч үзүлгдҗәнә, цуг делкәд болх цүүгәнә, цуг олн әмтнд иргчдән кех зарһин тускар, эндрк эвтә бәәдлин диг-дара эвдхин болн шин теңгр, шин һазр үүдәлһнә тускар бичәтә бәәнә.

Библин «Шин Бооцан» умшсн улст байр, йөрәл буух гиҗ нәәлҗәнәвидн.

Эн орчулгдсн көдлмшиг Библин негдсн ниицәнмүд «Грек келнә Шин Бооцан» (4-гч һарц 1993 җ.) Эн һарц экн хуучн грек бичгүдәс буулһҗ авгдсмн. Орс Синодалин орчулвр болхла, сүүлңк грек бичгүдәс авгдсмн, тегәд чигн зәрм зәңгүд (шүлгүд) хуучн кезәңк бичгүдт уга. Эн учрар өдгә цагин һарцд зәрм зәңгүд тонь бас уга болна. Эн орсн зәңгүд эн һарцд Шин Бооцана сүл халхд барлата.

Библь орчуллһна Институт

Апостолмуд

Апостолмуд

1. Нүр үг

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

Нүр үг

Апостолмудын йовдлмуд

Нүр үг

Лукан бичсн Сән Зәңгин цаарандкнь апостолмудын йовдлмуд болҗана. Эн дегтрт Исусин түрүңк сурһульчнр Әрүн Сәкүснә дуудврар Терүнә туск Сән Зәңг Ерусалимд, цуг Йудьяр болн Шамарьяд, һазрин көвә күртл тархасиг автор үзүлҗәнә (1.8). Эннь евреймүд дунд христианск төр эклҗәснә туск тууҗ, дәкәд тер цуг делкән иткл болсмн. Тиигҗ бичхләрн, бичәч Римин монархин орн-нутгт христианмудас әәхмн биш гиҗ нег дәкҗ эврәннь умшачнран иткүлхәр седв. Христианск иткл евреймүдин шаҗна күцл болҗахиг бас иткүлҗәнә.

Апостолмудын йовдлмуд гидг дегтриг һурвн әңгд хуваҗ болҗана. Исусин туск Сән Зәңг тархагдҗах һазр мел өсәд йовв, чонҗ үүдәгдв:

(1) Исусиг өөдлснә хөөн Ерусалимд христианск төрмүд экләд хәләгдлһн.

(2) Терүг Палестина талдан һазрмудар тархалһн.

(3) Дунд һазрин теңгсәр Рим күртл цаарандан терүг тархалһн.

Эн дегтрт Әрүн Сәкүснә йовдлмуд хамгин чинртә болҗ үзүлгдҗәнә. Тиим йовдлмуд Ерусалимд тәвдгч өдрт болдг нәәрлә сурһульчнрт чидл өгнә, чонҗиг болн теднә һардачнриг күцәх кергднь дахулад батлна гиҗ дегтрт бичәтә.

Цәәлһврт орулгдсн түрүн христианмудын зәңгс, дегтрт бичәтә учрсн йовдлмуд иткдг улсин җирһлд болн чонҗин бәәдлд эн зәңгсин күчинь үзүлҗәнә.

Учр-утхин зура

Герч боллһнд белдлһн 1.1–26

Ерусалимд болсн герчллһн 2.1 – 8.3

Йудьяд болн Шамарьяд болсн герчллһн 8.4 – 12.25

Павелын цергллһн 13.1 – 28.31
а) Миссионерск түрүңк йовлһн 13.1 – 14.28
б) Ерусалимин Хург 15.1–35
в) Миссионерск хойрдгч йовлһн 15.36 – 18.22
г) Миссионерск һурвдгч йовлһн 18.23 – 21.16
д) Ерусалимин, Кесәрьяна, Римин бәрәнд Павелыг бәрлһн 21.17 – 28.31

1

Үг өгснә тускар

1^1Күндтә Төпил! Исусин цуг кесн болн сурһсн тоотынь эклцәснь авн+
2теңгрт өөдлсн өдр күртл би чамд эврәннь түрүн дегтртән бичләв. Теңгрт өөдлх өдрин өмн Исус Әрүн Сәкүсәр шүүҗ авсн апостолмудт заквр өглә. 3Эврән зовлң үзснәннь хөөн тер тедн тал кесг дәкҗ ирдг бәәҗ. Тиигәд Исус йосндан әмдрсән олн йовдлар дамҗад лавлҗ. Дөчн хонгин эргцд Исус Бурхна орн-нутгин тускар ирәд келҗәв+. 4Нег дәкҗ тедниг цуглрхла, Исус теднд закв:

– Ерусалимас бичә һартн. Болв Мини Эцкин келсн Әрүн Сәкүс күләтн. Та Нанас энүнә тускар бас соңслат+. 5Йохан тадниг уснд кирслв. Нег цөөкн хонгас тадн Әрүн Сәкүс авхит+.

Теңгрүр өөдллһн

6Сурһульчнр хамдан цуглрад Исусас иигҗ сурв:

– О, Деед Эзн, Израилин ориг сулдхх болн шинәс босхх цаг ирсмн болвза чамд+?

7Тернь келв:

– Төрүц тана керг уга. Тер цаг кезә учрхиг һанцхн Бурхн мини Эцк шиидх+. 8Әрүн Сәкүсн тадн деер бууһад ирхлә, чидл-күч авхит. Тиигәд Ерусалимд, цуг Йудьяд, Шамарьяд болн нань цуг һазрар нанд герч болхит+.

9Тиигҗ келлһнләнь, хәләһә бәәтл Исус деегшән теңгрүр өөдлҗ үүлн заагт уга болҗ одв+. 10Тедниг теңгрүр ширтҗ хәләҗәхлә, генткн хаҗуднь цаһан хувцта хойр залу күн үзгдв+.

11– Һалилья һазрин залус, юуһинь теңгр тал хәләһәд зогсҗанат? Тадниг хәләһә бәәтл теңгрүр авгдсн Исус тер кевтән өөдлснләһән әдл хәрү бууҗ ирх, – гиҗ тедн келв+.

Матийин суңһлһна тускар

12Терүнә хөөн олив модна уулас бууһад, тедн Ерусалим тал хәрҗ ирцхәв. Ерусалимас тер уул нег дууна шаху һазрт бәәнә. 13Ирн тедн герин деерк хорад цуглрв. Исусин сурһульчнрин нерднь эн: Пётр, Йохан, Яков, Андрей, Пилип, Томас, Бар-Толма, Матай, Алпана көвүн Яков, Зилот багин гешүн Шимон болн Йуда, Яковин ах+. 14Цугтан санан-седкләрн негдәд оньдин мөргцхәв. Теднлә хамдан нег цөөкн күүкд улс, Исусин эк Мирьям болн Исусин дүүнр ирдг болв+. 15Нег дәкҗ тиигәрән зун хөрн шаху улс ирҗ. Пётр тиигхд босад келҗ:

16– Манахс, Бурхна Бичгт Исусиг бәрҗ авсн улс дахулҗ ирсн Йудан тускар бичсн үгмүд күцх зөвтә бәәсмн. Тер үгмүд Давидәр дамҗад Әрүн Сәкүсн келсмн+. 17Йуда мана багин гешүн билә, яһад гихлә, тер бас маднла хамдан Бурхнд церглхәр суңһгдла+. 18Му йовдл һарһад олсн мөңгәр тер һазр хулдҗ авч. Тиигәд унад, дор ормдан үкәд, геснь буурад, дотркинь һазаран унҗ. 19Энүнә тускар Ерусалимд бәәсн цуг әмтн соңсв. Тиигәд тер һазр теднә төрскн келнә янзар Хәкль Демә гиҗ нерәдгдв. Оңданар болхла, «цуста һазр»+. 20«Йудан бийиннь гернь кезәд чигн эҗгәртхә, нег чигн күн энд бичә бәәтхә», «Түүнә ормд талдан күн ортха» – гиҗ Псалмудын дегтрт бичәтә+. 21-22Тер учрас иштә Йоханыг уснд кирслсн өдрәс авн Исусиг маднас салһҗ авсн өдр күртл Исусла хамдан оньдин йовдг залусас негинь Йудан ормд шүүҗ авх кергтә. Тер күн маднла әдл Исусин әмдрллһнд герч болх йоста+.

23Хойр күүнә нер дуудв: Бар-Себа эс гиҗ Юст гидг нертә Йосипиг болн Матийиг+.

24-25– О, Деед Эзн! Та күн болһна седклинь меднәт. Ода Йудан сулдхсн ормд көдлхинь болн апостолмудын тоод орхиг йилһҗ авсан зааһад медүлтн! – гиҗ апостолмуд мөргв+.

26Кенинь йилһхәр җирв хайв. Җирв Матийд тусв. Тиигәд Матий арвн негн апостолмудын тоод арвн хойрдгч болҗ орв+.

2

Әрүн Сәкүснә бууҗ ирлһн

2^1Тәвдгч өдр гидг нәр (Песахин хөөн тәвн өдр давхла, терүг Тәвдгч өдр гиҗ нерәднә) ирхлә, цугтан хамдан цуглрв+. 2Генткн теңгрәс шүрүн салькн көдлсмн мет шууган теднә бәәсн гер дүүргв. 3Тер кемлә герт бәәсн сурһульчнр ассн һалын бәәдлтә заль зааград тарсинь үзв. Күн болһн деер неҗәдәр Тер буув+. 4Әрүн Сәкүсәр дүүрәд, тедн цугтан Әрүн Сәкүснә күчәр тал-талдан келәр келцхәв+.

5Ерусалимд тер цагт зүсн-зүүл орн-нутгудас Бурхнд шүтдг Йудья улс ирв. 6-7Эн шууга соңсад, олн улс тенд цуглрв. Цугтан һәәхәд өврв. Яһад гихлә, сурһульч болһн теднә төрскн келәр келҗәхиг соңсв.

8– Эн күүндҗәх улс цугтан Һалильяс биший? – гиҗ дегд икәр алң болад, нег-негнәсн сурлдв, – Бидн эврәннь төрскн келәр сурһульчнриг келҗәхиг соңсҗанавидн. Яһҗ тиигҗ күн болһнла әдләр келҗәхмб? 9Мадн дунд Партьян, Мидин, Еламин, Месапотамьян, Йудьян болн Кападокьян, Понта болн Азийин һазрас, 10Пругьяс, Пампульяс, Египетәс, Ливиин Күрәнә хаҗуһас, Римин бәәрн улс, 11Критин улс болн арабмуд бидн цугтан мана төрскн келәр сурһульчнр Бурхна алдр кергүдин тускар келҗәхиг соңсҗанавидн+. 12Эн юн гидг юмн болҗахмб? – гиҗ цугтан нег-негнәсн өврәд, алмацад сурҗав.

13– Сурһульчнр дегд икәр әмтәхн чаһр уусмн бәәдлтә, – гиһәд зәрмснь наад бәрцхәв+.

Пётрин келсн үг

14Арвн негн апостолмудта хамдан йовсн Пётр зогсв.

– Йудьян залус болн Ерусалимд бәәх цуг әмтн, ода мини келхәр бәәхиг оньган өгч соңстн, – гиһәд Пётр дууһан деегшән өргәд келв. – 15Эднтн, тана ухалҗасар, согту биш. Шиңкән йисн час өрүнлм. 16Энтн әәлдәч Йолин келсн үгиг күцәҗәнә. « 17Сүүлин өдрмүдт Би Эврәннь Сәкүсән цуг улст өгхв гиҗ Бурхн келҗәнә. Тадна көвүд болн күүкд әәлдх, баһчуд юм үздг болх, көгшдүд зүүд зүүдлцхәх. 18Эврәннь зарцмудт, залус болну, күүкд улс болну, тер өдрмүдт Би Эврәннь Сәкүсән өгхв. Тедн әәлдхл келх. 19Тиигәд теңгр деер болн һазр дор Би темдгүд үзүлхв: цусн, һал болн утана үүлн+. 20Деед Эзнә алдр болн туурмҗта өдр ирхин өмн өргнд нарн харңһурх, сар цусн мет улах+. 21Зуг Деед Эзнә нериг дуудсн улс авргдх»+. 22Израилин улс, намаг соңстн! Тана нүднд болсн күчтә кергүдәр, өвәрц болн онц темдгүдәр Назаретас ирсн Исусиг илгәсән Бурхн лавлла. Тадн цуг энүг меднәт+. 23Бурхна зураһар болн тааһад медлһәр Исус тадна һарт илгәгдлә, терүг тадн буру номта улсин һарар кирст хадад алвт+. 24Болв Бурхн Терүг зовлңгас сулдхад әмдрүлв. Яһад гихлә, үкл терүг цааранднь бәрәнд бәрҗ чадшго билә. «+
25Деед Эзиг би кезә чигн өмнән үзҗ йовлав. Деед Эзн нанла хамдан. Эн учрар би үүмхшв+. 26Терүнәс мини зүркн байрар асад, келсм байрта болна. Би күн болвчн, Бурхнд иткәд амрхв. 27Яһад гихлә, Та Мини сүмсиг үклин һазрт үлдәшгот! Танд шүтдг зарциг шора кеҗ әгрәшгот+. 28Та нанд җирһлүр көтлсн хаалһ үзүлвт. Танла би кезә чигн байрта-бахмҗта бәәхв», – гиҗ Давид Исусин тускар келлә+.

29Ахнр! Өвк эцк Давид өңгрәд оршагдсинь би үнндән лавлҗ чадхв. Терүнә үкәр эндр өдр күртл манад бәәһә+. 30Давид әәлдәч бәәҗ. Тер Бурхна андһар меддг бәәҗ. Бурхн терүнә үлдсн тохм-уңгаснь негинь авад ширәд суулһҗ+. 31Давид Бурхна иргч зураһин тускар медәд, Христосин әмдрлтин тускар келв. Исус үклин һазрт үлдәгдсн уга. Терүнә цогц-махмуд төрүц әгршго+. 32Тиигәд Исусиг Бурхн әмдрүләд босхсиг бидн цугтан герчлҗ чадхвидн. 33Бурхн Терүг барун талан өөдлүлв. Исус Эцкәсн Бурхна өгхәр келсн Әрүн Сәкүс авв. Ода тана үзҗәх болн соңсҗах тоот Исусин асхрад ирҗәх белг болҗана+. 34-35Давид теңгрт өөдлсмн уга. Болв эврән иигҗ келв: «Чини өшәтиг диилҗ көлдчнь эс хайтл, Мини барун тал сууҗ йов, – гиҗ Деед Эзн мини Деед Эзнд келсмн»+. 36Израилин олн улс медәд авчктн: Тана кирст хадгдсн Исус Бурхна залсн Деед Эзн болн Бурхна илгәсн Аврач болҗана.

37Иим үг соңссн улс сана зовад бәәв. Пётрәс болн оңдан апостолмудас сурна:

– Ахнр, ода бидн яахмб+?

38– Күн болһн килнцтә җирһлән үлдәтн. Исусин нернә төлә уснд бийән кирслх зөвтәт. Түүнә хөөн тадна килнц Бурхн тәвҗ өгәд, Әрүн Сәкүс белглх+. 39Таднд, тана үрдүдт, нам холд йовснднь чигн, Бурхна дуудсн күн болһнд Терүнә белг күртх+. 40Тадн бийән килнцтә, азд-аля тохмта улст ирх зарһас саглтн! – гиҗ Пётр теднд келв.

41Тиигәд терүнә үгиг үнн седкләрн авсн улс уснд кирслгдв. Тер өдр Бурхнд сүзглсн баг улс тооһарн һурвн миңһ шаху күрв.

Сүзгтә улсин җирһл

42Цааранднь кезә чигн сүзгтә улс апостолмудар дамҗад, Бурхна ном дасад, нег-негнләһән харһлдад, мөргәд, хот-хооларн хувалцҗав. 43Апостолмуд күчәр кесг өвәрц болн онц темдгтә йовдлмуд күцәҗәв. Тер учрар күн болһн әәв. 44Бурхнд иткдг улс цугтан хамдан, хам-хоша негәр бәәцхәв+. 45Тедн өв-көрңгән болн эдл-ахуһан хулдад, күн болһнд учр-утхинь тоолҗ күртсәр хуваҗ өгчәцхәв. 46Цугтан нег кевәр өдр болһн һол сүмд цуглрҗав. Тедн гер болһнд өдмг күртәһәд, байрта, амулң бәәдлд хот-хоолан эдләд, 47Бурхиг магтв. Олн әмтн цугтан Бурхнд иткдг улсиг күндлв. Деед Эзн өдр болһн авргдсн улсиг эн багла негдүлдг болв.

3

Пётр доһлң кү эдгәҗәнә

31-2Нег дәкҗ үдин хөөн һурвн часла мөргүлин цагт Пётр Йохан хойр һол сүм тал йовҗ йовла. Өдр болһн һол сүмин ке үүднә хаҗуд нег доһлң кү авч ирәд суулһдг билә. Эн күн экин геснәс һарсн өдрәс авн доһлң бәәҗ. Тиигәд эн сүмд ирҗ йовсн улсас альхан делгәд һууль һуудг бәәҗ+. 3-4Эн күн Пётр Йохан хойриг сүмүр орҗ йовсиг үзчкәд, бас альхан делгв. Пётр Йохан хойр доһлңгиг шинҗләд хәләв.

– Нан тал хәлә, – гиҗ Пётр келв.

5-6Тиигҗ келхләнь, эн күн ширтҗ хойр залус тал хәлән, «нег юм өгхмн болвза» гиҗ ухалв.

– Цаһан мөңгн алтн хойр нанд уга. Болв бәәснәсн чамд өгнәв. Назаретин Исус Христосин нернә төлә босад йов! – гиҗ Пётр келв+.

7Тиигҗ келчкәд, Пётр көвүг барун һараснь татад босхв. Генткн терүнә көндрдго хойр өвдгднь болн тавгднь әмн орад, чидл урһв+. 8Доһлң күн өсрәд босад йовдг болв. Пётр Йохан хойриг дахад тер сүмд орад, һәрәдн бәәҗ Бурхиг магтв+. 9Терүг хойр көләрн ишкәд сүмд орад, Бурхиг бууляд магтсиг хаҗуднь бәәсн улс цугтан үзв. 10Өдр болһн альхан делгәд, сүмин үүднд суудг һуульһнчиг олн улс таньв. Энүнлә акад йовдл учрсиг олн үзәд, алң болад өврцхәв.

Һол сүмд Пётрин келсн үг

11Эдгсн күн Пётр Йохан хойрин хаҗуһас саллго йовхиг үзчкәд, әмтн цугтан Соломонин гидг сүмин һазрт гүүҗ ирәд цуглрцхав+. 12Олна үүмлдә үзҗәх Пётр иигҗ келв:

– Олн әмтн! Иим йовдл учрснд яһад алң болнат?! Яһад тадн мадн тал хәләҗәнәт? Эс гиҗ мана чидл-арһ аль сүзгл эн доһлң кү босхад эдгәсн гиҗ санҗанат? 13Абрахамин, Ицхакин, Яковин Бурхн, мана эцкнрин Бурхн, эврәннь Исус көвүнә нер туурулв. Болв тадн Пилатын өмн Исусиг йосна улст бәрүлҗ өгәд Терүг гөрдвт. Тер бийнь Пилатд Исусиг сулдхх санан бәәҗ+. 14Тер күн әрүн болн чик седклтә билә. Болв тадн Терүнәс хөөһвт. Тадн Пилатыг кү алдг андныг сулдхтн гиһәд ээрлдәд бәәввт+. 15Тадн йоста җирһл өгдг күүг алвт. Болв Бурхн Терүг үкләс тач әмдрүлсиг бидн цуһар герчнр болҗанавидн. 16Исусин нернә күчн эн күүнд чидл өгв. Исусин нернд итксн учрар эн күн эдгсиг үзҗәнәт. Тиигәд Исуст үнн седкләрн сүзглснәс иштә тер гемәсн һарв. 17Ахнр! Тадн болн тана деер бәәсн ахлачнр Исусиг кенинь медлго алсн гиҗ би санҗанав+. 18Христос муулян эдләд зовтха гисн зәңг Бурхн эврәннь әәлдәчнрәрн келүлв. Бурхн эн келсән күцәв. 19Тегәд килнцтә җирһлән үлдәһәд тана килнцитн тәвхин төлә Бурхн тал хәрү эргтн. Ухан-седкл батрх цаг учрх. 20Бурхн таднд шүүҗ авсн Исус Христосиг илгәх. 21Делкән бәәдл шинәс эс тогттл Исус теңгрт бәәх. Түүнә тускар Бурхн эврәннь әәлдәчнрәр дамҗад кесгәс нааран келүллә. «+
22Тадн дундас нанла әдл әәлдәч Деед Эзн тана Бурхн илгәхмн. Энүг ю келвчн, тадн соңстн+. 23Эн әәлдәчин келсиг эс соңссн күн әмнәсн шордх», – гиҗ Моше зәңглв+. 24Самулас экләд, түүнә хөөн чигн зәңг күргдг әәлдәчнр эн өдрмүдин тускар бас келҗәлә. 25Бурхна әәлдәчнрәр дамҗад өгсн үг таднд нерәдгдҗәнә. Абрахамла кесн бооцан бас тана төлә кегдлә. «Чини хөөтк үйнрәр дамҗад һазр деер бәәх әмтнд әдслхв», – гиҗ Бурхн Абрахамд келв+. 26Бурхн эврәннь Исус көвүһән әмдрүлхләрн түрүн болҗ терүг танур илгәлә. Тиигәд Бурхн таднд харшлх керг-үүләс эргүләд, таднд әдс өглә.

4

Пётр Йохан хойр Деед хургин өмн

4^1Пётр болн Йохан олн улст үг келҗәхләнь һол сүмин гелңгүд, харулын толһач болн цадукмуд өөрдҗ ирв+. 2Кемр Исус үкләс әмдрхлә, цааранднь үксн улс цугтан әмдрх гиҗ апостолмуд улст келҗәлә. Тер учрар һардачнр болн цадукмуд дегд икәр уурлцхав. 3Асхн болҗ йовх цагла Пётр Йохан хойриг тедн бәрҗ авад, өрүн күртл маначнрт бәрүлв+. 4Тедниг соңсҗасн улсин ик зунь келсн үгинь иткв. Тиигәд Исуст итксн улсин тонь тавн миңһ шаху болҗ өсв. 5Маңһдуртнь Ерусалимд Йудья улсин ахлачнрин, медәтнрин болн ном цәәлһәчнрин хург цуглрв. 6Цуглрсн улсин тоод: Ах гелң Хана болн Кәәп, Йохан, Александр болн ах гелңгин яста улс орцхав+. 7Пётр Йохан хойриг тал дундан зогсачкад:

– Тадн ямаран күчәр болн кенә нерәр иим йовдл һарһҗанат? – гиҗ теднәс сурлдв+.

8Тиигхләнь Әрүн Сәкүсәр күч авч Пётр теднд иигҗ келв:

– Улсин ахлачнр болн Израилин медәтнр!+
9Кемр эндр өдр ач-тусан күргәд зовлңта күүнә гемиг яһҗ эдгәснә хәрүг маднас некҗәхләтн,+
10тадн болн Израилин олн улс цугтан медтн. Энтн Назаретин Исус Христосин нернә күчн. Терүг тадн хадасар кирст хадсн бийнь Бурхн Терүг үкләс татҗ авад әмдрүлв. Ода тана өмн эрүл-менд, гем-зовлң уга зогсҗасн күн – энтн Исусин күчәр зогсҗах күн. 11Исус – «тана, тосхачнрин һолсн чолун. Тосхачнрин һолсн чолун герин өнцгин һол чолун болв»+. 12Һанцхн Исус Христос күн болһниг аврна. Терүнә нерәр дамҗад күн болһн аврлтд күрнә. Оңдан нер Бурхн һазр деер бәәсн әмтнд өгсн уга+.

13Пётр болн Йохана зөрг цугтаһинь алңтрулад бәәв. Эдн сурһуль уга эгл улс бәәҗ. Эдниг Исусла хамдан йовсиг цугтан таньв. 14Гемәсн эдгәд хаҗуднь зогсҗасн кү ахлачнр үзәд бурушаҗ өмнәснь үг келҗ чадсн уга+. 15Апостолмудыг Деед хургин хораһас һарһад әрлтн гиһәд закчкад, тедн хоорндан күүндвр кецхәв.

16– Ода эн улсиг яахмб? Ерусалимд бәәх олн-әмтн тер хойрин өврмҗтә йовдл һарһсна тускар меднә. Энүнлә бидн зөвшәрл уга бәәҗ чадшговидн, – гиҗ ахлачнр келцхәв, – 17Эднә туск зәңг олн-әмтн дунд хөөннь бичә тархатха гиһәд, Исусин нернә тускар күүнд бичә келтн гиҗ теднд закхмн.

18– Эндр өдрәс авн Исусин тускар келдг болвзат. Исусин әрүн чидлин тускар сурһдг болвзат, – гиһәд ахлачнр апостолмудыг дуудҗ авад закв.

19Пётр Йохан хойр иим хәрү өгв:

– Чик эс гиҗ буру йовдл һарһҗасиг Бурхна нүүрт ухалтн. Бидн тана келсиг аль Бурхна келсиг соңсх йостав+? 20Хойр нүдәрн үзсән, хойр чикәрн соңссан келл уга бидн бәәҗ чадшговидн.

21Тедн засглх юм олҗ чадсмн уга. Учрнь олн әмтн. Юңгад гихлә, тедн Бурхна йовдлыг цугтан туурулв. Тегәд тер хойриг әәлһәд сулдхад тәвчкв+. 22Өвәрц йовдлла харһсн күүнә наснь дөч давад одсн бәәҗ.

Сүзгтә улсин мөргүл

23Пётр Йохан хойриг сулдхсна хөөн тедн эврә баг талан ирәд, ах гелңгүдин болн медәтнрин келсиг, цугинь келҗ өгв. 24Теднә келсиг соңсад авчкад, Христост иткдг улс нег дууһар зальврцхав:

– Деед Эзн! Цуг күмнә Эзн! Та теңгр, һазр, теңгс һурвиг болн цуг энүнә дотр бәәх тоотыг үүдәләт!+
25Та Әрүн Сәкүсәр болн Эврәннь зарц мана эцк Давидәр дамҗҗ иигҗ келләт: «Яһад буру номта улс уурлулад, олн-әмтн му йорта уха зүүҗәхмб? 26Деед Эзнә болн Бурхна илгәсн Аврачин өмнәс босхар цуг һазрин хаадуд болн нойдуд хамдан цуглрв»+. 27Херод, Понтий Пилат хойр буру номта улсла болн Израилин олн-әмтнлә негдҗ авад, Ерусалимд, Тана әрүн зарц, Танас илгәсн Аврач, Исусин өмнәс сөрлцхәр цуглрна+. 28Тедн Тана эврә күчәр болн зураһар заях тоотыг күцәхәр цуглрв. 29Ода болхла Деед Эзн, әәмшгтә йовдл һарһҗасиг үзәд, зарцдан Тана үг келхд зөрг өг+. 30Та болхла әрүн зарц Исусин нерәр эврәннь һаран суңһад әмтиг аюл-зовлңгас гетлгҗ, онц темдг, өвәрц һарһад йовнат.

31Мөргүл кеһәд чиләҗәхләнь теднә бәәсн һазр чичрәд, сүзглдг улс Әрүн Сәкүсәр дүүрв. Түүнә хөөн тедн Бурхна номиг зөргтәһәр олн улст тархав+.

Сүзгтә улсин негдлһн

32Христост итксн ик зунь зүркәрн, седкләрн негн болад, чини-мини гиҗ келлго җирһв. Эдн бәәсән хоорндан хувалцхав+. 33Апостолмуд Исусиг әмдрҗ гисн зәңгиг цааранднь ик күчтәһәр герчлв. Теднд Бурхна цаһан седкл күртв. 34Тедн дунд түрү-зүдү улс уга билә. Яһад гихлә, гермүдән, эдл-ахуһан хулдад, мөңгән авч ирәд+
35апостолмудт өгдг билә. Кергтә улст тедн эврән түгәһәд өгдг бәәсмн.

36Тегәд Кипр гидг арлас Левихнә Йосипд апостолмуд Бар-Наба гидг бас нег нер өгч. Цәәлһҗ келхлә «төвкнүллһнә көвүн» бәәҗ+. 37Йосип эврәннь бәәсн һазран хулдад, мөңгинь авч ирәд апостолмудт өгв.

5

Хананий болн Сапр

5^1Хананий залу Сапр гидг гергтәһән эврәннь һазран хулдҗ. 2Тер гергтәһән хоюрн негдәд, авсн мөңгнәннь нег хүвинь бийдән үлдәҗ. Наадкинь апостолмудт күргҗ өгч.

3– Хананий, эрлг яһад чини зүркнд: «Әрүн Сәкүснд худл кел» гисн сана орулад оркв? Чи һазриг хулдад авсн мөңгнәс нууввч. 4Хулдхин өмн тер һазр чини билүс. Терүг хулдад авсн мөңгн бас чини. Юн учр деерәс худл келвч? Чи олн улст биш Бурхнд худл келвч, – гиҗ Пётр келв+.

5Пётрин келсиг соңссн Хананий унад үкҗ одв. Энүг үзсн улс сүрдәд әәлдцхәв. 6Дәкәд баахн көвүд өөрдҗ ирәд, цогцинь ораһад һарһад оршав.

7Һурвн час давхла, гергнь ирнә. Залутань юн болсинь тер медҗәсмн уга бәәҗ. 8Орҗ ирхләнь Пётр терүнәс сурв:

– Тадн һазран иим үнәр хулдвт?

– Э, э, – гиҗ гергн хәрү өгв.

9– Залутаһан хоорндан үгцәд, Деед Эзнә Сәкүснд худл яһад келвт? Соңсҗанч, чини залуг оршасн улс орад аашна. Тедн чамаг бас һарһх, – гиҗ Пётр терүнд келв.

10Терүг соңссн Сапр унад үкв. Орҗ ирсн көвүд әмнь һарсн герг үзнә. Тедн терүг өргәд залуһиннь хаҗуд оршав. 11Теднә туск зәңг соңссн олн улс сүзгтни багинхн икәр әәҗ бәәцхәв.

Өвәрц болн онц темдг

12Олн улс дунд апостолмуд өвәрц болн онц темдгүд күцәв. Христост иткдг улс цугтан Соломонин гидг һол сүмин һазрт цуглрдг болв+. 13Талдан улс тедниг күндлдг болв чигн теднүр өөрдҗ чадад бәәв. 14Деед Эзнд итксн улс улм-улм тооһарн өсәд йовв. 15Әмтн гемтә күүһән һазаран орта-дертәһинь һарһад, йовҗ йовсн Пётрин сүүдр чигн тустха гиҗ нәәлцхәв+. 16Ерусалимин хаҗудк балһсдас әмтн олар ирцхәв. Тедн гемтә болн хар сәкүстә улсан авч ирәд, гем-зовлңгаснь, шалтг-шаваснь һарһҗ эдгәв.

Апостолмудын зовлң

17Ах гелң, энүнә ханьмуд (тедн цадукмудын багин гешүд бәәҗ) теднд үлү үзв+. 18Тедн апостолмудыг бәрәд, улсин бәрәнд орулна+. 19Болв Бурхна элч сөөһәр бәрәнә үүд секәд, апостолмудыг сулдхв+.

20– Йовтн эндәс. Һол сүмд күрәд олн улст шин җирһлин тускар келҗ өгтн, – гиҗ тер келв.

21Апостолмуд Бурхна элчиг соңсад, өрүһәр һол сүмд ирәд, олн әмтиг сурһна. Тер хоорнд ах гелң болн энүнә ханьмуд теднә йовдлын тускар медәд уга бәәҗ. Эдн эврән Израилин медәтнриг цуглулад Деед хург кеһәд, апостолмудыг бәрәнәс авхулв. 22Илгәсн улс тенд ирәд, апостолмуд бәрәнд угаһинь үзәд, хәрү ирәд иигҗ зәңглв:

23– Бәрәнә үүдн батар хаалһата. Үүднд харул зогсҗана. Болв бидн бәрәнд орхла, дотрнь нег чигн күн уга бәәҗ.

24Иим зәңг соңссн харулын ахлач болн ах гелңгүд «эн юн гидг юмн болҗахмб?» гиһәд өврв. 25Дәкәд нег күн ирәд иигҗ келв:

– Тана бәрәнд орулсн улс һол сүмин һаза олн әмтиг сурһҗана.

26Тиигәд харулын ахлач цергүдтәһән йовад, апостолмудыг дахулҗ ирв. Дахулхларн чидләр биш эвәр авч. Эс тиигхлә олн улс тедниг чолуһар шивх гиһәд саглв+. 27Апостолмудыг Деед хургин ах гелң тал сурлһанд авч орулв+.

28– Бидн тадниг Исусин тускар бичә сурһтн гиһәд чаңһар заклавидн. Тадн болхла Ерусалимиг эврәннь номарн дүүргәд, Тер Күүнә үклиг маднд даалһхар седҗәнәт, – гиҗ ах гелң келв+.

29– Бидн олн әмт биш Бурх соңсх йоставидн, – гиҗ Пётр болн апостолмуд хәрү өгцхәв. –+
30Модн деер тадна хадад алчксн Исусиг мана өвкнрин Бурхн әмдрүлв. 31Израиль килнцтә җирһлән үлдәтхә гиһәд, килнцинь тәвҗ өгүлхәр Бурхн Исусиг барун талан суулһад, Нойн болн Аврачд Терүг өрглә. 32Терүнә герчнр бидн болн Әрүн Сәкүсн. Бурхн Бийән соңссн улст Әрүн Сәкүсиг өгв+.

33Иигҗ келсиг соңссн Деед хургин гешүд ууртан бүтәд, апостолмудыг алчкхар седв+. 34Тедн дунд олн әмтн күндлдг нег парш бәәҗ. Тернь закана багш Гамалиль гидг нертә бәәҗ. Эн ормасн босад апостолмудыг ахр болзгт һартха гиҗ һарарн докъя өгч закв+.

35– Израилин залус! Эн улсиг яахан сәәнәр ухалтн. 36Одахн энд Түд гидг күн ирлә. Тер бийән алдрт тоолҗала. Терүг дөрвн зу шаху улс дахлдв. Болв Түдиг алгдхла түүнә дахачнр цугтан тарад гүүлдәд йовҗ одцхав. Тернь тиигәд төгсв. 37Терүнә хөөн Һалильяс Йуда ирнә. Эн олн әмтнә то авчах цагт ирәд нег баг улс дәәлдәнд босххар седв. Йуда бас алгдв. Энүнә үлмәд йовсн улс бас тарлдна+. 38Тиигәд эн учрт мини селвг эн: Эн улсан сулдхтн. Кемр теднә зурань болн кеҗәхнь күүнәс эклҗәхлә, бас эвдрәд тарҗ одх. 39Кемр Бурхнас тернь күцәгдҗәхлә, кен чигн күн эвдҗ чадшго. Зуг эврән Бурхна өмнәс сөрхәс саглтн, – гиҗ Гамалиль келв.

40Деед хург Гамалилин келсиг иткв. Тедн апостолмудыг дуудҗ авад, маляһар цокв. Дәкәд тедниг Исусин нерн деерәс бичә күүндвр кетн гиҗ бас нег закад сулдхв. 41Исусас көлтә бийән даҗрулад цокулсндан байрлад, апостолмуд Деед хургас һарад йовв+. 42Эврән тедн өдр болһн һол сүмд, гермүдт болв чигн цуглрад, Исус – Бурхна илгәсн Аврач гиһәд байрта зәңг тархаҗ олн әмтнд келҗәв.

6

Долан нөкд заалһн

6^1Сурһульчнр олар ирдг болад, грек келтә евреймүд бәәрн евреймүдлә зүткцхәв. Өдр болһн хот хувахла, теднә белвсн күүкд улст күртхш гиҗ грек келтә евреймүд келлдҗәв+.

2– Бурхна номан үлдәчкәд, идх хотыннь арһан хәәсн сән йовдл биш. 3-4Ахнр-дүүнр! Дундасн эврәннь медсн, цецн ухата, Әрүн Сәкүстә долан кү шүүҗ автн. Эн долан күн хот-хоолын туск көдлмшиг күцәх. Бидн болхла цаган үрәл уга мөргәд, ном умшхмн, гиһәд арвн хойр апостолмуд сурһульчнриг дуудҗ авад келв+.

5Апостолмудын селвгиг цуглрсн улс таасад: батар иткдг, Әрүн Сәкүстә Степаныг, Пилипиг, Прохориг, Никәнриг, Тимониг, Пармениг болн Антиохас Николайиг (эн күн Йудья күн биш болвчн Деед Эзнд иткдг бәәҗ) шүүҗ авна+. 6Тегәд тедниг апостолмудын өмн ирүлв. Апостолмуд һаран тәвәд эднә төлә зальврв+. 7Бурхна ном Ерусалимд тархагдад, сүзгтә улсин тонь өдр ирвәс өсәд гелңгүд чигн Исусин номиг иткдг болна+.

Степаныг бәрлһн

8Бурхн Степаныг әдсләд, терүнд ик чидл өгв. Степан олн улс дунд күчтә өвәрц, онц темдг һарһдг болна. 9Күрәнә, Александрийин, Киликьян, Азийин һазрас «Сул күн» гидг хурлас улс Степана көдлмшт харшлад зүткдг болна. 10Әрүн Сәкүсн Степанд цецн уха өгсн учрас зүтклдх арһ теднд уга болад бәәв+. 11Арһан бархларн, тедн нег цөөкн залуст авлһ өгәд, иигҗ келтн гиҗ дасхна: «Мошег болн Бурхиг му келсинь бидн соңславидн»+. 12Иигҗ тедн закана багшнриг, медәтнриг, олн әмтиг үгдән орулв. Евреймүд Степанад ирәд, терүг бәрәд Деед хургт авч ирв. 13-14Тедн худлч күүһәр герч кеһәд иигҗ келүлв:

– Эн күн Бурхна закаг болн әрүн ормиг муурулад келнә. Назаретин Исус һол сүмиг хамхлад, Мошен өгсн заңшалыг оңдарулх гиҗ тер келсиг бидн соңславидн++.

15Цуглрсн улс цугтан Степаныг хәләһәд, Степана чирәнь Бурхна элчин нүрлә әдл бәәсиг үзцхәв.

7

Деед хургт Степана келсн үг

7^1– Эднә келҗәсн үнний? – гиҗ Степанас ах гелң сурв.

2– Ахнр-дүүнр болн эцкнр! Намаг соңстн! Мана өвк эцк Абрахам Месопотамьяд бәәсн цагтнь тиигхд, Харан балһсн тал һарчах кемд, Туурмҗта Бурхн үзгдлә, – гиҗ Степан келв. –+
3«Эврәннь орн-нутган болн эврәннь олн-улсан үлдәһәд, мини заасн орн-нутг тал йов», – гиҗ Бурхн Абрахамд келҗ+. 4Абрахам Халдейин һазрас һарад, Харанд ирҗ бәәрлв. Хөөннь эцкнь өңгрхлә, Бурхн Абрахамиг тана бәәсн һазрур авч ирв+. 5Энүнд Абрахамд нег чигн ишкм һазр өгсмн уга. Болв Абрахамд эн һазриг өгх болла. Эн һазр Абрахам болн түүнә хөөтк үйнрнь эзлх гиҗ Бурхн үгән өгсмн. Тер цагт Абрахам үрн уга бәәҗ+. 6«Чини хөөтк үйнр күүнә орн-нутгт дөрвн зун җилдән мухла болад, күүнд даҗргдад бәәх», – гиҗ Бурхн Абрахамд келв, –+
7«Би болхла чини тохмин үлдлиг даҗрдг улсиг засглнав. Дәкәд тедн тер орн-нутгас һарч ирәд, эн орнд Нанд мөргх»+. 8Дарунь Бурхн Абрахамла бооца кев. Түүнә темдгнь керчлһн болв. Тегәд Ицхакин эцк Абрахам болв. Һарснаннь нәәмдгч өдртнь Абрахам терүнд керчлһнә керг күцәв. Хөөннь Ицхак Яковин эцк болв. Яков арвн хойр өвк экцнрин эцк болв+. 9Өвк экцнр Йосипд үлү нүд үзәд, мухлала әдл терүг Египетд хулдна. Болв Бурхн терүнлә хамдан бәәв+. 10Йосипин үзсн цуг түрү-зүдүднь дөңгән күргнә. Терүнд Бурхн ик цецн уха, Египетин хаанд таасгдх заң белглв. Хаана күчәр Йосип Египетин болн хаана бәәшңгин һардачд залгдна+. 11Цуг Египетд болн Кенаанд әмтн харһнна. Мана өвкнр йир ик түрү-зүдү үзлә. 12Египетд өдмг бәәнә гисиг соңсад, Яков түрүләд тиигәрән эврәннь көвүдән илгәнә+. 13Хойрдад тедниг ирхләнь Йосип ахнртан бийиннь тускар келнә. Тегәд Египетин хан Йосипин төрл-садна тускар медв+. 14Тер кемд Йосипин төрл-садн тооһарн далн тавн күн болв. Тиигәд Йосип эврәннь эцк Яковиг болн өрк-бүлән кевтнь авч иртхә гиҗ Египетин хан йовулна+. 15Яков Египетд одад, тенд мана өвкнрлә насан барв+. 16Шехемд бәәсн Хаморин көвүдәс цаһан мөңгәр хулдҗ авсн һазрт Абрахам өвкнриннь цогциг авч ирәд оршана+. 17Абрахамд өгсн Бурхна андһарин өдр өөрдх дутм мана улсин тонь Египетд улм өсв+. 18Талдан хан ирнә. Тер күн Йосипин тускар мел юм медҗәсмн уга+. 19Эн аврлт уга күн бәәҗ. Мана улсиг мекләд, мана өвкнриг даҗрдг бәәҗ. Шиңкән һарсн бичкдүдиг үктхә гиһәд гертәснь холҗулад үлдәдг бәәҗ+. 20Тер цагт Моше һарч. Эн йир сәәхн, өкәр көвүн бәәҗ. Һурвн сардан экиннь көк көкәд бооҗна+. 21Дәкәд көвүг закврар тиигәд үлдәхлә, хаана күүкн терүг авад, көвү кеһәд өскнә+. 22Моше тер цага Египетин ном дасад, келх үгдән хурц, кех көдлмштән чаңһ-чиирг болҗ өснә. 23Дөчтә болхларн тер Израильд бәәсн ахнран үзхәр шииднә. 24Нег дәкҗ Египет күн Израилин күүнлә ноолдҗасинь үзәд, хоорнднь орад, Египетин күүг цокад алчкна. Тиигәд тер израилин күүнә өшәһинь авна+. 25Бурхна заясар тедниг сулдхад, нег цусн-махн улс медх гиҗ санҗала, болв тедн медсмн уга. 26Маңһдуртнь Израилин хойр күн хоорндан ноолдҗахлань, Моше өөрдҗ ирәд тедниг эвцүлхәр келнә: «Ахнр-дүүнр, тадн яһад нег-негән цокҗанат?» 27«Маднд кен чамар деерәс ахлач болн зарһч тәвлә?» – гиҗ ноолдҗасна негнь Мошег хооран түлкәд келнә. – 28«Эс гиҗ өцклдүр Египетин кү алснла әдләр намаг алхар седҗәнч?»+
29Иим үг соңссн Моше һарч зулад, Мидьян гидг һазрт ирәд тогтнад, хойр үртә болна+. 30Дөчн җил давсна хөөн Синай гидг уулын өөр шагшг модна шатҗасн зальднь Бурхна Элч генткн үзгднә+. 31Моше иим җигтә юм үзәд, сәәнәр шинҗлҗ хәләхәр өөрдхләрн Деед Эзнә ду соңсна. 32«Би чини эцкнрин Бурхн, Абрахамин Бурхн, Ицхакин Бурхн, Яковин Бурхнв», – гиҗ келхлә, Мошен кинь давхцад, бийнь чичрәд, хәләҗ чадлго бәәв+. 33«Көлдән өмссн юман тәәл. Чини зогсҗасн һазр әрүн һазр», – гиһәд терүнд Деед Эзн келнә.34– «Египетд Мини олн улсиг даҗрҗасиг Би үзҗәнәв. Тедниг зовҗахинь соңсҗанав. Тиигәд тедниг сулдххар ирүв. Би чамаг хәрү Египет тал илгәҗәнәв. Ода йов»+. 35«Кен чамаг ахлач, зарһч тәвлә?» – гиһәд Израилин олн улс Мошеһәс сурна. «Би чамаг зарһч болн аврач тәвнәв», гиҗ Бурхн шатҗасн бура дотр үзгдсн элчәр дамҗад келәд, һолгдсн Мошег Египет тал йовулна+. 36Моше олн әмтиг Египетәс дахулҗ һарһна. Тер Египетд Улан теңгст болн дәкәд дөчн җилдән көдәд өвәрц, онц темдг һарһна+. 37«Намаг илгәснлә әдләр Бурхн таднд әәлдәч илгәх. Тер Күн тадна улсас төрх», – гиҗ тер Израилин улст келснь Моше бәәҗ+. 38Моше Израилин улсла хамдан көдәд бәәв. Энтн Синайин уулын ора деер Бурхна элчлә харһад, Бурхна келсн әмд үгиг маднд күргәд соңсулхар ирҗ+. 39Мана эцкнр Мошег соңслго хаяд, хәрү Египтур йовхар седв+. 40«Маднд нег цөөкн бурх кеҗ өг. Тедниг бидн өмнән бәрҗ йовнавидн. Египетәс мадниг һарһсн Мошелә юн болсинь бидн медхшвидн», – гиҗ әмтн Ахаронд келв+. 41Тиигәд тер өдрмүдт бүрү дүрстә шүтә кеһәд терүндән бәрц бәрнә. Эврәннь кесндән нәр кеһәд, байрлв+. 42Теңгрин оддт мөргтхә гиһәд, Бурхн эргәд тедниг үлдәнә. Әәлдәчин номд иигҗ бичәтә: «Израилин улс, тадн дөчн җилдән көдәд бәәһәд мал алад бәрц бәрхләрн Мини төлә күцәсн угат+. 43Тадн Молкин өргә-гер болн Рейпан гидг тана бурхна одна дүрс авч йоввт. Эн кегдлмүдт мөргтхә гиһәд тадн кеввт. Тиигәд Би тадниг Вавилонас давулад нүүлһнәв». 44Мана өвкнрт көдәд герчллһнә өргә-гер бәәҗ. Терүг Моше Бурхна закаһар эврәннь нүдәр үзснлә әдләр босхулҗ+. 45Мана өвкнр тер өргә-гериг авад, Навина Исусин һардвртаһар булаҗ авсн һазрурн ирнә. Энүнд урднь бәәрлҗ бәәсн олн улсиг Бурхн көөһәд йовулчкҗ. Тер өргә-гер Давидин цаг күртл тенд бәәҗ. 46Бурхн Давидт дурта бәәҗ. Тиигәд Давид Яковин Бурхнд гер бәрҗ өгхәр зөвшәл сурна+. 47Болв Терүнд Соломон гер бәрҗ өгнә. 48Күүнә бәрсн герт Бурхн бәәдго. «+
49Теңгр Мини ширә, һазр Мини көлин девсң. Тадн Нанд ямаран гер тосхҗ чадхвт? – гиҗ Деед Эзн келнә. – Нанд амрх орм альд бәәхмб? 50Эн бәәсн тоот цугтан Мини һарар эс үүдәгдлү?» 51Тадн зүткә, соңсхвр уга зүрктә, хату чиктә улс бәәҗит. Эврәннь өвкнртәһән әдл Әрүн Сәкүсиг соңсҗахмн угат!+
52Тана өвкнрин эс көөсн әәлдәч кезә бәәсмб? Чик седклтә күн бууҗ ирхинь зәңглтхә гиһәд илгәсн улсиг тедн алчкв. Тадн болхла ода терүг бәрүлҗ өгәд әмнь таслсн улс болвт+. 53Таднд Бурхна элчәр дамҗулҗ илгәсн зака авад, терүг күцәсн угат+.

Степаныг чолуһар шивнә

54Степана иигҗ келсиг соңссн улсин цуснь буслад, тедн ууртан бүтәд, араһан зуулдад бәәцхәв+. 55Степан болхла Әрүн Сәкүсәр дүүрәд, Бурхна туурмҗиг болн Бурхна барун талнь Исусиг зогсҗахинь теңгрт үзв+.

56– Хәләтн! Теңгр секгдәд Бурхна барун бийд Күмни Көвүн бәәхиг би үзҗәнәв, – гиҗ Степан келв+.

57Тиигхләнь тедн чикән бөгләд хәәкрлдәд Степанур дәврв. 58Степаныг балһсна захд чирҗ авч одад чолуһар шивлдцхәв. Эн йовдлыг үзсн улс герч болад, Шаул гидг баахн көвүнә хаҗуд хувцан тәәлҗ оркв+.

59– Деед Эзн Исус! Намаг бий талан авхнчн, – гиҗ Степан тедниг чолуһар шивҗәх кемләнь Деед Эзнд зальврв. –+
60О, Деед Эзн! Эн буру йовдл һарһснднь теднә килнцинь тәвтн, – гиҗ Степан өвдгләд киисәд чаңһар келнә. Иигәд келлһнләнь тер ормдан терүнә әмнь һарв+.

8

Шаул Христост иткдг улсиг көөнә

8^1Степаныг алсиг Шаул чик гиҗ тоолна. Тер өдрмүдт Ерусалимин иткдг улсиг икәр шахад көөнә. Апостолмудас талдан иткдг улс Йудья, Шамарья һазрар йовад тарлдна+. 2Бурхнд шүтдг улс Степаныг оршаһад икәр уульцхав. 3Шаул чонҗиг уга кехәр иткдг улсла ноолдаһан эклнә. Христост иткдг улсин гермүд эргәд, тер залус күүкд улсиг гертнь бәрәд түүрмд суулһна+.

Шамарьяд Пилип цәәлһвр кенә

4Ерусалимас көөгдәд тарлдсн иткдг улс йовсн һазртан Бурхна номиг олнд күргәд тархав+. 5Пилип бас Шамарья һазрин балһснд ирәд, Христосин тускар цәәлһврин көдлмш кев+. 6Олн әмтн седклән өгәд, Пилипин келсиг соңсцхав. Терүнә кесн онц темдгиг тедн үзв. 7Кесг күүнәс хар сәкүсн чаңһар хәәкрәд һарв. Кесг мөч тәкрсн, доһлң улс гемәсн эдгв+. 8Энүг үзәд балһсна улс байрлцхав.

9Эн балһснд Шимон гидг бөөтә күн бас бәәҗ. Шамарьян бәәрн улсиг эврәннь эрдмәрн өврүлҗ, бийән алдрт тоолдг билә. 10Эн күүнд «Ик Күчн» гидг бурхна хүвлһән күрч гиһәд элгнь чигн, зәәсңгнь чигн терүг өврдг бәәҗ. 11Терүг соңсдг учрнь юундв гихлә зөвәр цагтан олн-әмтиг илвәрн авлҗаҗ. 12Эн балһсна улс Бурхна орн-нутгин тускар болн Исус Христосин нериг Пилип келснд иткхләрн залус, күүкд улс үлдлго уснд кирслгдв. 13Шимон Христост бас иткәд, уснд кирслгдснә дару Пилипин хаҗуд бәәв. Тер Пилипин кесн онц темдгүд болн күчтә йовдлмуд үзәд өврв+.

14Ерусалимд бәәсн апостолмуд, Шамарьян улс Бурхна ном авсинь соңсад, Пётр Йохан хойриг теднүр илгәнә+. 15Пётр Йохан хойр ирәд, шинәс Бурхнд итксн күүнд Әрүн Сәкүс өгдгәр зальврна+. 16Яһад гихлә, Исусин нернә төлә уснд кирслгдв чигн Әрүн Сәкүсн тедн деер бууһад уга бәәҗ+. 17Тегәд Пётр Йохан хойр иткдг улсин толһа деернь һаран тәвнә. Теднь Әрүн Сәкүс авв+.

18Апостолмудын һаран тәвлһәр Әрүн Сәкүсн өггдсиг Шимон үзәд, Пётр Йохан хойрт мөңг өгхәр седнә.

19– Кемр мини тәвсн һарас күн болһн Әрүн Сәкүсәр бас дүүрхлә, нанд бас тиим күч өгтн, – гиҗ тер сурна.

20– Бурхна билгиг мөңгәр хулдҗ авхар седсн чи мөңгтәһән хамдан үкх бол, – гиҗ Пётр терүнд келнә, – 21Энчнь йосндан чини көдлмш биш. Яһад гихлә, Бурхна нүүрт чини зүркн ода чигн цевр биш. 22Эн килнцтә бәәдл үлдәһәд Деед Эзнд үнн седкләсн зальврх кергтә, тегәд Бурхн чини килнцичн тәвҗ өгх+. 23Чи үлү үзәд, килнцтә тоотын ялчнь болҗанач.

24Тиигхлә Шимон Пётр Йохан хойрас иигҗ сурна:

– Буйн болтха, эрҗәнәв танас, тана келсн тоот нанд хальддгоһар мини төлә Деед Эзнд зальвртн, – гинә+.

25Апостолмуд олн-әмтнд герчләд, Деед Эзнә номан цәәлһҗ медүләд, хәрү Ерусалим тал һарад йовна. Хәрҗ йовад, хаалһдан харһсн Шамарьян селәдт бас Сән Зәңг тархана+.

Пилип болн Эфиоп

26– Бос! Өмн үзг тал йов! Ерусалимас Газа тал һарсн хаалһд һарад зогс, – гиҗ Деед Эзнә элч Пилипд келнә. (Эн хаалһар ода күн йовхш.)+

27Пилип босад йовна. Зуурнь Кандаки гидг Эфиопин хатн хаана үнтә тоотыг хадһлдг Ерусалимд мөргүл кехәр ирсн тәәһн һардач күн харһна. Тер күн мөрн тергн деер сууһад, 28хәрү йовҗ йовад әәлдәч Эшьян бичсн дегтр умшҗ йовла. 29Пилипд Сәкүсн келнә:

– Тер тергнүр өөрдәд хаҗуднь йов+.

30Пилип тергн тал гүүҗ өөрдәд, Эшьян дегтрәс умшҗасинь соңсад келв:

– Умшҗаснчнь чамд медгдҗәнү?

31– Күн эс цәәлһҗ өгхлә, яһҗ медҗ чадх биләв? – гиһәд хәрү өгәд, Пилипиг өөрән суухиг эрнә+.

32Умшҗасн халхднь иигҗ бичәтә: «Алулхар дахулҗ йовсн хөн кевтә Тер йовла. Кирһәчиг үзсн хурһн кевтә кииһән авлго бәәҗ. Тер нег чигн үг келсн уга. Чик зарһ кех зөв өглго, 33Терүг дорацулад бәәнә. Терүнә тохм-уңгиннь үлдлин тускар кен келҗ өгхмб? Ода болхла Терүнә җирһл һазрас авгдҗана». 34Эфиопин һардач Пилипәс сурна:

– Эрҗәнәв чамаг, цәәлһҗ өглч нанд. Кенә тускар энд әәлдәч келҗәхмб? Бийиннь тускарий аль талдан күүнә тускарий?

35Тиигҗ сурхлань Пилип Бурхна Бичгин тер ормас экләд Исусин туск Сән Зәңг цәәлһҗ өгнә+. 36Тер хоорнд йова йовҗ тедн уста һазрт өөрднә. Ус үзәд һардач:

– Хәлә, эн усн. Намаг кирслхд юн харш болҗана? – гиҗ сурна.

38Тегәд тергән зогсаһад, хоюрн уснд орна. Пилип терүг уснд кирслв. 39Тедниг уснас һарсн цаглань Пилипиг Деед Эзнә Сәкүсн деегшән авчкна. Һардач Пилипиг дәкҗ үзсн уга. Тер цаарандан байртаһар йовад йовна. 40Пилип Ашдодт үзгднә. Тер Ашдодас Кесәрья тал одна. Зуурнь бәәсн кесг хотна олн-әмтнд Сән Зәңгиг цәәлһәд келәд йовв.

9

Шаулын дуудвр

91-2Шаул Деед Эзнә сурһульчнриг әәлһх, алх-булх санатаһар, ах гелң тал ирнә. Тер Дамаскин Йудья улсин хурлын герин төлә зөвшәлин бичг сурҗ авна. Кемр тенд Деед Эзнә хаалһин дахачнр харһхла, тедниг бәрҗ авад Ерусалимд авч ирдгәр зөвшәлнә+.

3Дамаскур өөрдҗ йовхлань генткн теңгрт йир хурц күчтә герл асна+. 4Шаул һазрт унна. Теңгрәс ду һарад иигҗ келҗәхинь соңсна:

– Шаул, Шаул! Яһад чи намаг гетәд йовнач?

5– Деед Эзн, Кенвч? – гиҗ Шаул сурна.

– Би чини көөҗ йовсн Исусв, – гиҗ Деед Эзн келнә.

6– Босад, балһснур йов. Ю кехичнь тенд чамд келҗ өгх.

7Терүнлә хамдан йовсн улс кү үзлго, һанцхн ду соңсад, менрәд бәәцхәв. 8Шаул өндәһәд босхларн, мел юм үзхш. Хаҗуднь бәәсн улс һараснь авад Дамаск тал терүг көтлҗ авч ирнә. 9Һурвн өдрин туршарт тер сохрар юм үзлго, амндан хот авлго бәәв.

10Дамаскд Хананий гидг нертә сурһульч бәәҗ. Терүнд Деед Эзн үзгдәд:

– Хананий! – гиһәд дуудна.

– Би, Деед Эзн! – гиһәд Хананий хәрү өгнә+.

11– Босад, һаза һарад Һо гидг уульнцар йов. Йудан гер олҗ авад, Тарсас ирсн Шаул гидг нертә кү сур. Тер ода зальврҗах зөвтә+. 12Шаул Хананий гидг нертә кү үзгдлдән үзлә. Тер орҗ ирәд нүднднь герл орулхар толһа деернь һаран тәвлә, – гиһәд Деед Эзн келнә.

13Хананий иим хәрү өгнә:

– Деед Эзн минь! Ерусалимд бәәсн чамд иткдг улст эн күн кесг му өшәтә йовдл үзүлсиг соңслав. 14Иигәрән ирхләрн энд бас Чини нер дуудад зальврсн улсиг бәрҗ авдг зөв цаас ах гелңгүдәс авч.

15– Йов. Яһад гихлә, энчн Мини шүүҗ авсн күн. Эн Израильд, олн-әмтнд, нойдудт Мини нернә тускар келҗ өгх, – гиҗ Деед Эзн келнә. –+
16Мини нернәс көлтә кедү зовлң үзхиг Би терүнд медүлнәв+.

17Хананий йовад, урднь келҗәсн Йудьян гер олна. Тер Шаулын толһа деер һаран тәвәд келнә:

– Ах Шаул! Хаалһдчнь чамла харһсн Исус юм үзтхә гиһәд, чамаг Әрүн Сәкүсәр дүүргхин төлә намаг чам тал илгәв+. 18Тер дарунь Шаулын нүднәс заһсна хачрсн унсн мет харан орна. Босхларн тер уснд кирслгднә. 19Дәкәд Шаул хот ууһад, чидл авна. Кесг өдрмүдт тер Исусин сурһульчнрта Дамаскд бәәв+.

Шаул Дамаскд цәәлһвр кенә

20Тер өдрәс авн евреймүдин хурлд Исусин тускар, Исус Бурхна көвүн гиҗ Шаул әмтнд цәәлһҗ келҗ өгдг болв. 21Энүг соңссн әмтн алң болад сурлдна:

– Ерусалимд Исуст иткдг улсиг эн көөдг эс билү? Ах гелң тал тедниг бәрәд авч одхар эс бәәлү+? 22Шаул улм-улм чаңһрад, Исус – Бурхна илгәсн Аврач гиһәд, Дамаскд бәәх Йудья улст цәәлһҗ өгв. Тедн терүг бурушаҗ чадад бәәв+. 23Зөвәр цаг давна, евреймүд нуувчар цуглрад, Шаулыг алхар хоорндан үгән батлад авчкна+. 24Болв Шаул теднә нуувчин күүндврин тускар медв. Тедн болхла терүг алхар өдр сө уга балһсна үүднд гетлднә. 25Болв сурһульчнр Шаулыг сөөһәр бура модар гүрсн савд суулһад, эрсәр буулһна+.

Шаул Ерусалимд

26Шаул Ерусалимд ирәд, Исусин сурһульчнрла ниилхәр седнә. Болв терүнә урдк йовдлын тускар меддгтән тедн энүг бас сурһульч гиҗ итксн уга. Шаулас цуһар әәлдв. 27Бар-Наба болхла Шаулыг апостолмуд тал дахулҗ ирнә. Энүг яһҗ Деед Эзиг зууран үзсиг, ю Деед Эзн терүнд келсиг, яһҗ Дамаскд зөргтәһәр Исусин тускар цәәлһҗ йовсиг теднд келҗ өгнә+. 28Тегәд Шаул апостолмудла хамдан цөөкн өдр бәәһәд, Ерусалим дотраһар сулдан йовдг болв. Тер Исусин тускар юмнас әәлго олн-әмтнд цәәлһнә. 29Грек келтә Йудья улста тер метклдг бәәҗ. Тедн болхла Шаулыг алхар шииднә+. 30Ах-дүүнрнь эднә шиидврин тускар медчкәд, Шаулыг Кесәрья тал дахулад йовна. Терүнәс цааранднь Тарс тал йовулна+.

31Дәкәд цуг Йудьян, Һалильян, Шамарьян чонҗмудт төвкнүн цаг ирв. Чонҗ Әрүн Сәкүснәс чидл авад, тооһарн өсәд, Деед Эзнәс сүрдәд җирһнә.

Пётр Лидад болн Йопад

32Пётр орн-нутг эргҗ йовад, хаалһдан Лида гидг балһснд бәәсн иткдг улста харһхар ирнә. 33Тенд Еней гидг нәәмн җилдән тәкрәд орнасн бослго кевтсн күн бәәҗ.

34– Еней! Исус Христос чамаг эдгәҗәнә. Орнасн босад, оран хура, – гиҗ Пётр келнә.

Иигҗ келхләнь Еней босна+. 35Лидад, Шарон һазрт бәәсн улс Әнсиг эдгсинь үзәд, Деед Эзнд иткв.

36Йопа гидг балһснд нег цаһан седклтә, олн-әмтнд тусан күргдг Табита гидг (грек келәр болхла, Дорка гидг) Христосин дахгч күүкд күн бәәҗ+. 37Тер цагла эн күүкд күн гемнәд, әмнь һарч одна. Терүнә цогцинь уһаһад, деед хорад кевтүлнә. 38Лида Йопас өөрхнд бәәҗ. Сурһульчнр Пётриг Лидад бәәсиг соңсад, терүг шулуһар авулхар хойр кү илгәнә. 39Пётр босад, тедниг дахна. Ирхләнь тедниг деед хорад орулна. Олн угатя улс, белвсн күүкд улс һашун нульмсан асхрулад уульлдна. Дәкәд Пётриг бүсләд, Табитан уйҗ өгсн хувц-хунран үзүлҗ. 40Хорад нег кү үлдәлго Пётр һарһчкна. Тер өвдгән дарад сууһад мөргнә. Табитан кевтсн цогц тал эргәд келнә:

– Табита, бос!

Күүкд күн нүдән секнә. Пётриг үзәд, босад сууна+. 41Пётр һаран өгәд, терүнд босхднь дөң болна. Дарунь иткдг улсиг болн белвсн күүкд улсиг дуудҗ авна. Тедн Табитиг әмд-менд зогсҗасиг үзв+. 42Эн зәңг цуг Йопа балһсар тарна. Тиигәд олн-әмтн Деед Эзнд иткнә. 43Пётр кесг өдртән Йопад арс идәлдг Шимона герт бәәв.

10

Пётр Карнэль хойр

10^1Кесәрьяд Италин гиҗ нерәддг цергин ахлач Карнэль гидг күн бәәҗ. 2Карнэль Бурхнд шүтдг угатя әмтнд тусан күргдг эврәннь өрк-бүләрн Бурхиг күндлҗ, даңгин мөргдг бәәҗ+. 3Нег өдр үдин хөөн һурвн часин алднд Карнэльд үзгдл үзгдв. Бурхна элч өөрдҗ ирсиг тер тодрхаһар үзв.

– Карнэль! – гиҗ тер келв+.

4– О, Деед Эзн! Танд юн кергтә? – гиҗ келн Карнэль әәмцҗ хәләв.

– Чини седкләрн мөргҗәсичнь угатя улст нөкд болдгиг Бурхн деерәс үзҗәлә+. 5Йопад кү илгәһәд Пётр гидг нертә Шимониг дуудулҗ ав. 6Теңгсин хаҗуд бәәх арс идәлдг Шимона герт гиичлҗәнә, – гиһәд Бурхна элч келв+.

7Бурхна элчиг йовҗ одхлань Карнэль итклтә Бурхнд шүтдг нег цергчиг болн эврәннь хойр зарцан дуудҗ авв. 8Теднд учрсн йовдлын тускар келәд, Йопа балһснур илгәв.

Пётрин үзлц

9Маңһдуртнь йовулсн улс балһснд күрч йовхла, Пётр үдлә мөргүл кехәр герин деед давхрт һарв+. 10Тер өлсҗ йовҗ. Әмтн хот кех хоорнд Пётр мөргүлд шүтәд авлгдв. 11Генткн терүнд үзгдл үзгдв. Теңгр зааград, ик бүркәгин бәәдлтә юмн һазрур бууҗ ирв. Түүнә дөрвн өнцгиг күн бәрсн мет бәәҗ. 12Терүн дотр зүсн-зүүл дөрвн көлтә юмс, шовуд болн мөлкдг тоотс йовҗ.

13– Пётр, бос! Эднәс негинь алад ид, – гисн дун деерәс соңсгдв.

14– О, Деед Эзн, төрүц болшго! Би иим бузр әмтә-киитә юмсиг идҗ чадшгов, – болҗ Пётр хәрү өгв+.

15Тиигҗ келхләнь, деерәс хойрдад дун соңсгдв.

– Бурхн цеврлсн юмиг бузр гиҗ бичә сан+.

16Иигҗ келсн күүндвр һурв дәкҗ соңсгдв. Дарунь аңгудта ик бүркәг деегшән теңгрт өрггдәд уга болҗ одв.

17Пётр эн йовдлын тускар ухалҗ бәәтл, Карнэлин йовулсн һурвн күн Шимона гер альд гиҗ әмтнәс сурад, хашан үүднд күрәд зогсв.

18– Пётр нертә Шимон, гиич, энд бәәнү? – гиһәд хәәкрәд сурлдв.

19Пётр болхла үзснәннь тускар ухалад зогса билә.

– Эн һурвн күн чамаг хәәҗ йовна, – гиҗ Әрүн Сәкүсн Пётрт келв, –+
20Босад дорагшан бу. Төрүц юмнд алңтрлго, эдниг дахад йов. Эдниг би илгәләв.

21– Тана хәәҗәсн күүнтн бив. Юн кергәр ирвт? – гиҗ Карнэлин илгәсн улсла Пётр күүндв.

22– Мадниг цергин ахлач Карнэль илгәв. Әрүн Бурхна элч чамаг гертән дуудҗ авад, чини келхиг соңстха гиҗәнә. Карнэль чик седклтә болн Бурхнд шүтдг күн, Йудья улс цугтан терүг күндлнә, – гиһәд тедн келв+.

23Ирсн улсиг Пётр герт орулад гиичлүлв. Маңһдуртнь Пётр нег цөөкн ах-дүүһән дахулад Йопас һарад йовв.

Пётр Карнэлин герт

24Өдр өнҗәд тедн Кесәрьяд күрв. Карнэль күләҗәсмн бәәҗ. Эдниг ирх гиһәд эврәннь элгн-садан, өөрхн үүрмүдән дуудҗ авад, 25Пётриг орҗ ирхләнь, Карнэль тосад көлднь сөгдәд күндлв+.

26– Бос! Би эгл күмбв, – гиҗ Пётр келәд терүг босхв+.

27Пётр Карнэльта күүндн йовҗ герт орв. Тенд олн улс цуглрсн бәәҗ.

28– Евреймүдт буру номта улсла өөрдҗ күүндх зөв угаг тадн меднәт. Болв Бурхн нанд нег чигн кү бузр гиҗ санх зөв өгсмн уга+. 29Тиигәд би нег чигн сурвр тәвлго, тана дуудулсар ирв. Ямаран кергәр дуудулсан ода келтн? – гиҗ Пётр сурв.

30– Дөрв хонҗана. Иим цагла үдин хөөн дөрвн часла эврәннь гертән мөргүл кеҗәләв. Генткн мини өмн гилвксн цаһан хувцта күн ирәд зогсв. 31Тер нанд келҗәнә: «Карнэль! Чини седкләрн зальврҗаснчнь угатя әмтнд нөкд болсн тоот, чини үүл цугтан Бурхнд үзгдәд йовҗ. 32Йопа тал кү илгәһәд, Пётр гидг нертә Шимониг дуудҗ ав. Тер Теңгсин хаҗуд бәәх арс идәлдг Шимона герт гиичлҗәнә». 33Би тер дарунь кү илгәвүв. Ирснчнь әвр сән болв. Ода бидн Бурхна өмн Деед Эзнә келсиг чамас соңсхар хурвидн, – гиһәд Карнэль хәрү өгв.

Пётрин келсн үг

34– Ода ирҗ нанд Бурхн кен чигн күүг йилһдгонь сәәнәр медгдҗәнә+. 35Болв ямаран болв чигн келн улс заагт Терүнәс әәсн, үнн седкләрн чикәр бәәсн күн Терүнд тааста+. 36Бурхн Израилин улст Исус Христосар дамҗад эвтә җирһлин туск зәңг илгәсиг тадн меднәт. Исус – цуг улсин Деед Эзн болҗана. 37Һалильяс экләд Йохана әмтиг уснд кирслснә хөөн Йудья һазрт эргндән учрсн йовдлмудын тускар тадн меднәт+. 38Назаретин Исусиг Бурхн Әрүн Сәкүсәрн болн күчәрн дүүргв. Тер йовад эрлгт авлгдсн олн улсиг гемәс эдгәв. Яһад гихлә, Бурхн Исусла хамдан бәәв+. 39Йудьян орн-нутгт болн Ерусалимд Исус ю кесинь бидн герчлҗ чадхвидн. Йудья улс аш сүүлднь Терүг кирст хадад алв. 40Болв һурвдгч өдртнь Бурхн Терүг әмдрүлв. Тиигәд Исус Бурхна дурар ончта әмтн тал ирдг болв. 41Олн күн Терүг үзсмн уга. Болв бидн, Бурхна шүүҗ авсн герчнр, үзвидн! Бидн Исусиг әмдрснә хөөн хамдан хот идәд уулавидн. 42Би әмд улсин болн үксн улсин зарһ кех Бурхна заясн зарһчв, – гиһәд олн-әмтнд герчлҗ цәәлһҗ өгтн гисн заквр маднд өгв+. 43Терүнд үнн седкләрн иткдг күүнә килнцинь Бурхн тәвҗ өгх гиһәд әәлдәчнр цугтан герчлҗәлә, – гиҗ Пётр келв+.

Әрүн Сәкүс буру номта улс авна

44Пётриг иигҗ келҗәх цаглань соңсҗасн улс деер Әрүн Сәкүсн буув. 45Пётрлә хамдан ирсн Йудья улс буру номта улст Әрүн Сәкүс өгснд алң болв. 46Тедниг меддго келәр келәд, Бурхиг буульҗасиг эдн соңсла+.

47– Маднла әдл Әрүн Сәкүсәр дүүрсн эдниг уснд кирслх гихләнь зогсаҗ болхий? – гиһәд Пётр сурв+.

48Исус Христосин нернә төлә уснд кирслхиг Пётр теднд заав. Пётриг бас нег цөөкн өдр хамдан бәәхиг тедн эрв+.

11

Ерусалимин хургт Пётрин кесн цәәлһвр

11^1Цуг Йудьян ахнр болн апостолмуд буру номта улс Бурхна ном авсиг соңсцхав. 2Пётриг Ерусалимур ирхлә, Бурхнд шүтдг, керчүлсн улс энүг бурушана+.

3Чи керчүләд уга улсин герүр орад, теднлә хамдан хот уувч, – гиҗ тедн келнә+.

4Тиигхлә Пётр цугиг тодрхаһар иигҗ тәәлнә:

5– Би Йопа балһснд нег герт мөргҗәһәд, мөргүлд авлгдад, иим үзгдл үзв: Дөрвн өнцгиг күн бәрсн мет бәәсн ик бүркәг мини өмн ирҗ буув+. 6Дотрнь шаһаһад хәләхлә: дөрвн көлтә аңгуд, зүсн-зүүл шовуд болн мөлкдг тоотс бәәҗ. 7Генткн деерәс дун соңсгдв. Тер нанд: «Пётр, бос! Эднәс негинь алад ид», – гиҗ келв. 8«Уга, Деед Эзн минь! Би иим бузр юмсиг идҗ чадшгов», – гиҗ хәрү өгв. 9Теңгрәс хойрдад дун соңсгдна: «Бурхна цеврлсн юмиг бузр гиҗ бичә сан»+. 10Иигәд һурв дәкҗ давтхла, ик бүркәг теңгрүр өөдләд уга болҗ одв. 11Тер кемлә мини бәәсн герин өмн һурвн күн ирәд зогсна. Тедн Кесәрьяс нан тал илгәгдсн улс бәәҗ. 12Сәкүсн намаг тедниг алңтрлго дахад йов гиҗ келв. Би болхла зурһан нөкдән дахулад дуудсн күүнә герүр ирв+. 13Герин эзн күн Бурхна элчиг үзснә тускар маднд келҗ өгв. «Шимон гидг Пётриг Йопас дуудҗ ав», – гиҗ Бурхна элч терүнд келнә, –+
14«Чамд тер чини болн чини герин улсин әм аврх зәңг келҗ өгх». 15Би экләд келҗәхлә, тедн деер Әрүн Сәкүсн ирҗ бууна. Тиигәд теднд бас маднла әдл Бурхн Әрүн Сәкүс өгв+. 16Тиигхлә нанд Деед Эзнә келсн үг санандм орна: «Йохан уснд кирслдг билә. Тадн болхла Әрүн Сәкүс авхит». Деед Эзн Исус Христост иткхд Бурхн маднд Әрүн Сәкүс өгв+. 17Кемр Бурхн маднд Христост иткдг болсн цагтвидн өгснлә әдләр белг теднд өгхлә, Бурхна үгд орш уга би кемб+? 18Пётрин келсиг соңссна хөөн Исуст иткдг евреймүд бурушах арһ уга болад, Бурхиг туурулад иигҗ келнә:

– Буру номта улст килнцтә җирһлән үлдәх арһ өгәд, Бурхн шин җирһл белглв.

Антиохин чонҗин тускар

19Степаныг үкхлә, Исуст иткдг улс һазран соляд, Поник, Кипр болн Антиох гидг һазрт күрв. Тедн һанцхн евреймүдт Исусин ном цәәлһҗ сурһв+. 20Болв зәрм Киприн болн Күрәнән улс Антиохд ирәд Деед Эзн Исусин туск Сән Зәңгиг грекмүдт бас келцхәв. 21Теднд Бурхна күчн бәәҗ. Келсн үгинь ик зунь иткәд, Исус тал эргәд хәләнә. 22Эн йовдлын туск зәңг Ерусалимин чонҗд күрнә. Тендәс Бар-Набаг Антиохд илгәнә+. 23Бар-Наба Антиохд ирәд, Бурхн олнд цаһан сана күргсиг үзәд байрлв. Тер: «Деед Эзнд батар итктн», гиҗ тедниг сурһв. 24Бар-Наба цаһан саната, дотран Әрүн Сәкүстә, Бурхнд иткдг күн бәәҗ. Бар-Набан күчәр олн улс Деед Эзнд иткдг болцхав+.

25Дәкәд Бар-Наба Шаулыг хәәһәд Тарсд одна+. 26Терүг олҗ авад Антиохд авч ирнә. Бар-Наба Шаул хойр җилдән Антиохин чонҗд бәәцхәв. Эдн Исус Христосин ном улст дасхв. Тер цагас авн түрүн болҗ Антиохд сурһульчнриг Христианмуд гиҗ нерәднә.

27Тиигәд кесг әәлдәчнр Ерусалимас Антиохд ирцхәв+. 28Тедн дундас Хагап босад Римин нутгт харһнх цаг ирх гиҗ Сәкүсәр әәлдҗ келв. Энүнә келсн Клаудиг толһалҗах цагла ирлцв+. 29Тиигәд сурһульчнр Йудьяд бәәсн ахнр-дүүнрт чидләрн дөң болхар шииднә. 30Тедн келсндән күрәд, Бар-Наба Шаул хойрар цуглрсн улс Ерусалимд бәәсн иткдг улст демән илгәнә.

12

Пётриг бәрәд, дарунь харслһн

12^1Эн цагла евреймүдин хан Херод чонҗин гешүдин зәрмнь бәрнә. 2Йохана ах тер Яковиг үлдәр чавчад алх заквр өгнә+. 3Тер йовдл евреймүдт таасгдҗахиг үзәд, Херод Пётриг бас бәрнә. Тер цагт «Исәд уга һуйрин» сән өдрмүд бәәҗ+. 4Херод Пётриг бәрҗ авад түүрмд суулһна. Түүрмиг дөрвн баг цергүд манв. Баг болһнднь дөрвәһәд кү заав. Песахин байрин чилгчәр Херод олн улсин өмн Пётрин зарһ иләр кехәр шиидв+. 5Тиигәд Пётр түүрмд бәрәтә. Иткдг улс Пётрт Бурхн туслтха гиһәд мөрглднә+.

Пётриг түүрмәс сулдхлһн

6Олн улсин зарһд һарһхин өмн сө Пётриг хойр маначин хоорнд цевәр танлҗ унтулна. Үүдн хоорнднь бас маначнр зогсҗала. 7Генткн сөөни өрәллә Бурхна элч үзгдәд, Пётрин бәрәниг герләр асав. Бурхна элч Пётриг хәврһәрнь түлкәд серүлнә+.

8– Шулуһар бос! – гиҗ келхләнь, Пётрин һартнь бәәсн цев эврән шувтрад унҗ одна. – Бүсән бүсләд, буршмган болн хувцан өмсәд намаг дах.

9Пётр дахад һарна. Бурхна элчин кеҗәх тоот үнндән болҗах угаг Пётр медҗ чадад бәәв. Пётр үзгдл гиҗ тоолв. 10Эдн негдгч маначнриг давад һарна. Хойрдгч маначнриг давад һарна. Дарунь балһсн тал һардг төмр үүднд күрнә. Теднә өмн үүдн эврән секгднә. Тендәсн һарад тедн нег уульнциг күццднь давҗ йовтлнь генткн Бурхна элч уга болҗ одна+.

11– Нанд Деед Эзн элчән илгәсиг ода би йосндан медҗәнәв. Намаг евреймүд алх гиҗәсн үкләс болн Херодын һарас тер сулдхв, – гиҗ Пётр ухаһан сергхлә келв+.

12Учрсн йовдлыг сәәнәр медҗ авчкад, Пётр Мирьямин герүр ирнә. Тернь Марк гидг Йохана эк. Тенд олн улс мөргхәр цуглрчксн бәәҗ+. 13Пётр хашан үүд цокна. Терүг соңссн зарц Рода гидг күүкд күн һарч ирнә. 14Пётриг дууһарнь таняд, Рода байрлхларн үүдән тәәллго хәрү гүүнә.

– Пётр үүдн хоорнд зогсҗана! – гиҗ тер зәңглв.

15– Зүүлҗәдг болвзач? – гиҗ теднь келнә.

– Мини келсн үнн! – гиҗ Рода дәкн-дәкн давтв.

– Пётрин элч болх, – гиҗ тедн санна+.

16Пётр болхла зогсл уга үүд цокад бәәв. Болв үүдиг секхлә, зогсҗасн Пётриг үзәд цугтан өврцхәнә. 17Пётр цуглрсн улсиг тогтнулхар һарарн докъя өгнә. Тедн тагчг боллдв. Түүрмәс бийинь Деед Эзн яһҗ һарһсиг әмтнд Пётр келҗ өгнә.

– Яковд [Исусин дү чигн болх] болн талдан ахнрт энүнә тускар келҗ өгтн, – гиҗ келчкәд, Пётр һарад талдан һазрур йовна+.

18Өрүнднь цергүд дунд баһ биш үүмлдән болна. Пётрлә юн болсиг цугтан медл уга бәәҗ. 19Херод болхла Пётриг сәәнәр хәәҗ олх заквр өгв. Болв Пётр олдсмн уга. Тиигхлә Херод цергүдиг мөшкәд, тедниг алх заквр өгнә. Дәкәд Херод Йудьяс Кесәрьяд одад зөвәр бәәнә.

Херодын заквр

20Херод Тир болн Сидон балһсна улсла цүүгәтә бәәҗ. Тедн Херодла харһхар седҗәҗ. Хаана бәәшңгин дааврта цергләч Бластиг бий талан уңһаҗ авад, дән-даҗг угаһар бәәхиг сурлдна. Тиигәрән ирхлә, теднә орн-нутг Херодын орн-нутгас хот-хол авдг бәәҗ. 21Херод темдглсн өдртән хаана хувцан өмсәд, ширә деерән сууһад, олн әмтнд үг келнә.

22– Энтн күүнә дун биш, Бурхна дун! – гиһәд олн улс буульна. 23Херод Бурхиг эс күндлснд тер ормдан Бурхна элч терүнд гем өгнә. Херод әмдәр өтнд идүлгдәд үкнә+. 24Тер цагт Бурхна ном улм өсәд, тарад иткгдв+. 25Бар-Наба Шаул хойр даалһвран күцәчкәд, Ерусалим тал хәрү ирв. Тедн Марк гидг Йоханыг дахулсмн бәәҗ+.

13

Бар-Наба Шаул хойр Сән Зәңг тархахар илгәгднә

13^1Антиохин чонҗд әәлдәчнр болн багшнр бәәҗ: Бар-Наба, Шимон гидг Нигер, Күрәнәс Луки, Херод хаанла хамдан сурһмҗ авсн Менәхем болн Шаул+. 2Тедниг мацг бәрәд, Деед Эзнд мөргҗәсн цагт Әрүн Сәкүсн иигҗ келнә:

– Бар-Наба Шаул хойриг Нанд салһҗ өгтн. Эн хойриг Би онц заквр күцәтхә гиҗ дуудлав+.

3Тиигәд тедн мацган бәрәд зальврад, Бар-Наба Шаул хойрт һаран тәвҗ әдсләд йовулна.

Кипр арл деер

4Әрүн Сәкүсәр илгәгдсн Павел Бар-Наба хойр Селюкьяд одв. Тендәсн тедн Кипрүр усар йовцхав. 5Саламд ирәд тедн евреймүдин хурлд Бурхна Үг цәәлһҗ өгнә. Йохан бас теднлә хамдан бәәһәд, теднд нөкд болна+. 6Эдн арлын нег захас телтр захд одад, Папост күрнә. Тенд тедн илвтә худлч болн худл әәлдәч еврейин Бар-Исусла харһна+. 7Эн күн арлын һардач Павел-Сергейин үр бәәҗ. Ухата Павел-Сергей Бар-Наба Шаул хойриг дуудҗ авхларн Бурхна ном соңсхар седнә. 8Элүм илвтә худлч (түүнә грек нерн) болхла, Бар-Наба Шаул хойрла зөвшәрсн уга. Тер һардач бичә теднд итктхә гиһәд хар санна. 9Павел гидг нертә Шаул, Әрүн Сәкүснәс күч авад, Элүм тал шилтәд хәләнә:+

10– Чи, эрлгин көвүнч. Чи цуг үнн тоотын дәәснч! Чини ухан-седкл мел худл-хууляр дүүрң. Деед Эзнә һол хаалһиг хаҗилһдгән кезә чи зогсхмбч? 11Деед Эзн чамаг засглх. Чи сохрад, темдгтә цагт нарна герл үзлго бәәхич, – гиһәд Шаул Элүмд келнә.

Генткн терүнә нүднә харань буурад, Элүм нааран-цааран түүрчәд көтлдг кү хәәнә. 12Һардач энүг үзәд, Деед Эзнә номд алңтрад Бурхнд иткнә.

Писидья һазра Антиохд

13Павел ханьмудтаһан Папосас Пампулья гидг һазрин Пергә гидг балһснд усар одна. Йохан тедниг тенд үлдәһәд, хәрү Ерусалимур ирв+. 14Тедн болхла Пергәс цааранднь Писидья һазра Антиох тал йовна. Бемб өдрлә Павел ханьмудтаһан хурлд орад сууцхав. 15Церглгч заканас болн әәлдәчнрин бичгәс умшад чиләхлә, хурлын ахлачнр теднд иигҗ келнә:

– Ахнр! Таднд эн улст урмд орулх үг бәәхлә, буйн болтха келтн+.

16Павел босад һаран өргәд үгүлв:

– Израилин келн улс болн Бурхнас әәдг улс, мини келсиг оньган өгәд соңстн. 17Израилин улсин Бурхн мана өвкнриг шүүҗ авч. Тиигәд Египетд бәәршлҗәсн цагт Эврәннь улсин тооһинь Бурхн икдүлв. Бурхн эврәннь күчәр тедниг тер орн-нутгас һарһв+. 18Дөчн җилин туршарт Бурхн эҗго, эрм-цаһан көдә һазрт тедниг тесҗ даав+. 19Тер Кенаан һазрт долан келн әмтиг уга кев. Һазринь хуваһад, эврәннь улст өгч+. 20Энүг күцәхин төлә дөрвн зун тәвн җил давна. Дәкәд әәлдәч Самулин цаг иртл Бурхн теднд зарһчнриг илгәдг билә. 21Болв олн әмтн бийдән хааг тәвтхә гиҗ сурна. Тиигхлә Бурхн Беньяминә тохмас Кишан көвү Шаулыг теднд өгнә. Шаул дөчн җилдән хан болв. 22Хөөннь Бурхн Шаулыг хаана ширәһәс буулһад, терүнә ормд Давидиг шииднә. Бурхн Давидин тускар иигҗ герчлнә: «Би Ишайин Давид көвүг олҗ авв. Эн күн Мини седклд тааста. Эн Мини зураг кевтнь күцәх күн»+. 23Бурхн келсән күцәнә. Давидин тохмас Израилин Аврач Исус болв. 24Исусиг ирхин өмн өргнд Йохан цуг Израилин олн әмтиг килнцтә җирһлән үлдәхиг болн уснд кирслхиг цәәлһҗ сурһна+. 25Тер кергән күцәхләрн иигҗ келнә: «Би тадна санҗах күн бишв. Тер күн мини дару ирх. Би болхла Түүнә нам башмгин боодһа тәәлх зөв угав»+. 26Ахнр, Абрахамин үрдүд, болн тадн, Бурхнас әәдг улс! Эн әм аврх зәңг маднд илгәгдсмн билә. 27Болв Ерусалимин бәәрн улс болн теднә ахлачнр Исусиг таньл уга, зарһар бурушав. Мана бемб өдр болһн умшҗасиг тедн медл уга, әәлдәчин келсиг күцәв+. 28Терүг алх дүңгә нег чигн буру йовдл һарһсн юм олҗ чадсмн уга. Тер бийнь Пилатас Терүг цааҗлх зөв сурҗ авцхана+. 29Бурхна номд бичгдсн кевәр цугинь күцәчкәд, тедн кирсәс Исусиг буулһҗ авад, оршахар уулын көндәд кевтүлнә+. 30Болв Бурхн Исусиг үкләс әмдрүлнә+. 31Һалильяс Ерусалимур Исусиг дахад йовхар әмтн кесг өдртән Терүг үзнә. Ода болхла, тедн Израилин улсин өмн эн йовдлын герчнр болҗана+. 32-33Бидн болхла иим Сән Зәңгиг таднд авч ирвидн. Бурхн мана өвкнрт өгсн үгән күцәһәд мана төлә, теднә үрдүдин төлә Исусиг үкләс әмдрүлв. «Чи Мини көвүн. Эндр Би Чини Эцк болв», – гиһәд Бурхна номин хойрдгч псаломд бичәтә+. 34Терүнә цогц кезәд чигн әгршгоһар Бурхн Терүг әмдрүлв. Энүнә тускар иим үг келв: «Давидт өгсн үгәрн әрүн йоста ач-тусан чамд күргнәв»+. 35Энүнә тускар бас иигҗ бичәтә: «Танд шүтдг зарциг шора кеҗ әгрәхшт»+. 36Давид эврә үйин улсла бәәсн цагтан Бурхна зура күцәҗәв. Давид өңгрв. Терүг өвкнриннь хаҗуд оршав. Давидин цогц әгрв+. 37Болв үкләс Бурхна әмдрүлсн Исус әгрсн уга. 38Тиигәд ахнр, медҗ автн. Эндр тана килнцтн Исуст тәвгдх гиҗ цәәлһгдҗәнә+. 39Терүнд иткдг улс цуһар килнцәс сулдхгдх. Яһад гихлә, Мошен закан тадниг олн килнцәс сулдхҗ чадсмн уга+. 40Әәлдәчнрин келсәр һардгоһар бийән саглтн. 41«Му йорта улс! Тана өдрмүдт Намаг нег юм күцәҗәхиг үзхләрн тадн алң болхит. Кен чигн эн тоотыг цәәлһҗ өгсн бийнь тадн эс иткснәс иштә үкхит», – гиҗ келв.

42Павел Бар-Наба хойриг хурлас һарч йовхлань, ирх бемб өдр бас энүнә тускар келҗ өгтхә гиҗ тенд бәәсн улс тедниг сурцхав. 43Олна хург чилснә хөөн Павел Бар-Наба хойриг олн евреймүд болн иудаизмд хүврсн улс дахлдна. Тедн эдниг Бурхн хәәрлтхә гиһәд иткүлҗ келҗ өгнә+. 44Ирх бемб өдрлә Деед Эзнә ном соңсхар балһсна бәәрн улс цугтан гишң цуглрна. 45Евреймүд болхла әмтн олар цуглрснд үлү үзәд, Павелын келсиг бурушаҗ му келцхәв+.

46– Түрүн болҗ Бурхна номиг таднд цәәлһҗ өгх зөвтә биләвидн. Зуг тадн энүг һолад, мөңк җирһләр бәәшгоһар седҗәхләтн, бидн буру номта улс тал однавидн+. 47Деед Эзн маднд иигҗ закв: «Би чамар буру номта улст герл өгчәнәв. Чамар дамҗад Бурхн цуг орчлңгиг авртха!» – гиҗ Павел Бар-Наба хойр зөргтәһәр келцхәв+.

48Энүг соңссн буру номта улс байрлад, Деед Эзнә номиг туурулад, мөңк җирһл өгхәр шүүҗ авсн улс цуһар Христост иткнә. 49Деед Эзнә ном тер һазрар делгрв. 50Болв евреймүд байн өрк-бүлин күүкд улсиг болн балһсна ахлачнриг түкрәд, Павел Бар-Наба хойриг бурушахар гетлднә. Тиигәд эврәннь һазрас тедниг көөнә+. 51Павел Бар-Наба хойр эс зөвшәрҗәхән медүлхәр хувцна хормаһиннь шораһинь саҗчкад, Иконь тал одна+. 52Сурһульчнр болхла байрар болн Әрүн Сәкүсәр дүүрцхәнә+.

14

Иконь гидг хотнд

14^1Павел Бар-Наба хойр Иконьд ирәд, евреймүдин хурлд орна. Бурхна Үгән цәәлһҗ эклхлә, евреймүд болн буру номта улс олар Исус Христост иткдг болв+. 2Христост иткдго евреймүд буру номта улсин экин эргүләд ахнр-дүүнрин өмнәс түркв. 3Павел Бар-Наба хойр Иконьд удан бәәҗ. Тедн зөргтәһәр Деед Эзнә тускар цәәлһвр кеҗ. Деед Эзн апостолмудт өвәрц болн онц темдг һарһх чидл өгәд, теднә келсн үг үнн болҗана гиҗ лавлв+. 4Тер хоорнд хотна бәәрн улс хойр әңгрв. Теднәс нег әңгнь Йудья улсиг дөңнв+. 5Буру номта улс болн евреймүд эврәннь ахлачнртаһан хамдан негдәд апостолмудыг муурулхар седнә. Тедн апостолмудыг чолуһар цокхар седв. 6Энүнә тускар Павел Бар-Наба хойр медчкәд, Луканья һазрт бәәсн Лустр Дербә хотар болн эргнд бәәх хотд орҗ зулв+. 7Тендән Сән Зәңгән цааранднь цәәлһҗ өгв.

Лустр болн Дербә хотнд

8Лустр гидг хотнд экәсн төрҗ һарсн өдрәс авн хойр көлнь тәкрсн күн бәәҗ+. 9Тер күн Павелын келсиг сүзгән өгәд соңсв. Павел терүг хәлән терүнд эдгх иткл бәәсиг медв+.

10– Бос! Көл деерән зогс! – гиҗ Павел чаңһур келв.

Иигҗ келхләнь, тер күн босад йовдг болв+. 11Павелын һарһсн йовдлыг олн-әмтн үзәд Луканьян келәр:

– Теңгрәс күүнә дүрстә бурхд бууҗ ирв, – гиһәд хәәкрлдв+.

12Бар-Набад Зүс[*] гидг бурхна нер өгч. Павелд болхла икәр келснднь Гермес[*] бурхна нер өгв. 13Хотнас хол биш Зүс бурхна сүм бәәҗ. Тер сүмин гелң болн хотна улс Павел Бар-Наба хойрт тәкл тәкхәр седв. Тегәд тедн Павел Бар-Наба хойрт бухс нерәдхәр, деернь титм өлгәд балһсна үүднд авч ирнә. 14Павел Бар-Наба хойр энүг соңсад, деерк хувцан шуулад, олн-әмтн дундаһур гүүһәд иигҗ хәәкрнә:+

15– Залус! Тадн ю кеҗәхмт? Бидн таднла әдл улсвидн. Бидн таднд Сән Зәңг цәәлһхәр ирвидн. Эврәннь шүтән бурхна ормд Әмд Бурхнд итктн. Теңгр, һазр, теңгс һурвиг болн цуг дотрнь бәәсн тоотыг үүдәсн Бурхна тускар бидн таднд цәәлһҗ келҗ өгхвидн+. 16Бурхн олн-әмтнд урднь эврәннь хаалһар йовх зөв өгчәв. 17Бийиннь ач-тусан иигҗ герчлҗ: теңгрәс хур орулад, урһциг элвг-делвг кеһәд, идх-уух хот өгәд, зүркиг байрар дүүргҗ батлв+.

18Иим үг келсн бийнь Павел Бар-Наба хойр улсиг тәкл тәклһнәс әрә гиҗ зогсав. 19Цуглрсн улс дунд Антиохин болн Иконин евреймүд ирҗ, апостолмудын келсиг бурушаһад, олн-әмт түкрәд, Павелыг чолуһар шивүлв. Павелыг үкснд тоолад, хотна захд һарһад хайв+. 20Болв сурһульчнр болхла терүнә цогцин өөр цуглрхла, Павел босад хәрү хотнд одв. Маңһдуртнь Павел Бар-Наба хойр Дербә тал йовцхав.

Сирийин Антиохд хәрү ирлһн

21Павел Бар-Наба хойр Дербә гидг хотнд ирәд, Исус Христосин тускар олн-әмтнд цәәлһҗ келҗ медүлв. Эн учрар Христост иткдг сурһульчнр тооһарн икдв. Хәрү һарад Лустр, Иконь, Антиох тал йовв. 22Тедн сурһульчнриг Христост иткдгиг улм батлв.

– Бурхна орн-нутгт орхин өмн мана хаалһд дала зовлң харһх, – гиҗ тедн келв+.

23Павел Бар-Наба хойр чонҗ болһнд ахлачнр шүүҗ авад, мацг бәрәд, зальврад тедниг итксн Деед Эзнә һарт өгв+. 24Дарунь апостолмуд Писидья һазрар дәврәд, Пампулья тал ирнә. 25Тедн Пергәд Бурхна ном цәәлһҗ келҗ өгәд, цааранднь Аталья тал йовв. 26Атальяс һарад, хәрү Антиох тал усар йовв. Урднь тер һазрт тедниг ахнр-дүүнр Бурхнд даалһв. Апостолмуд Бурхна кергиг күцәһәд хәрү ирцхәв+. 27Павел Бар-Наба хойр Антиохд хәрү ирәд, чонҗин улсиг цуглулад, теднәр дамҗҗ Бурхн ю кесиг, буру номта улсиг Исус Христост иткүлсиг келҗ өгв. 28Тенд Павел Бар-Наба хойр Христост иткдг улстаһан удан бәәв.

15

Ерусалимд болсн хург

15^1Йудьяс Антиох тал ирсн зәрм улс ахнр-дүүнрән иигҗ сурһв:

– Кемр тадн Мошен закаһар эс керчүлхлә, авргдҗ чадшгот+.

2Энүг соңссн Павел Бар-Наба хойр теднлә зүтклдәд, үгин марһлда кев. Тегәд тер хойриг бас Антиохин сүзгтнрлә Ерусалимур илгәҗ. Илгәсн даалһврнь иим: апостолмудас болн чонҗин ахлачнрас селвг сурҗ авх+. 3Тедн чонҗин даалһврар Ерусалим тал йовад, зууран харһсн Поникин, Шамарьян хотар орад, буру номта улс Исус Христост иткснә тускар цәәлһҗ келҗ өгв. Исус Христост иткдг улст эн зәңг байрта болв. 4Павел Бар-Наба хойриг болн теднлә хамдан йовсн улсиг Ерусалимд ирхләнь чонҗин ахлачнр, апостолмуд болн иткдг улс тосч авцхав. Павел Бар-Наба хойрар дамҗад Бурхн ю кесиг тедн цәәлһҗ келҗ өгв.

5– Ода буру номта улс керчүләд, Мошен закаг күцәдг болһх кергтә, – гиһәд парш багин Исус Христост иткдг улс босад келв.

6Эн сурврар апостолмуд болн чонҗин ахлачнр хург кехәр цуглрв. 7Удан күүндврин хөөн Пётр босад иигҗ келв:

– Ахнр-дүүнр! Тадн эс меднт, Бурхн тадна дундас намаг шүүҗ авла. Би буру номта улст Исус Христосин туск Сән Зәңгиг цәәлһҗ келҗ өгв. Тегәд тедн Исус Христост иткдг болв+. 8Бурхн олн-улсин санан-седклиг медҗ, буру номта улст, маднла әдл Әрүн Сәкүс өгч+. 9Бурхн теднә мана хоорнд йилһвр кеҗәхш, яһад гихлә, Исус Христост итксәр теднә ухан-седклинь цеврлв+. 10Тадн мана болн мана өвкнрин эс күцәсн тоотыг сурһульчнрт даалһад Бурх яһад сөрҗәнәт+? 11Бурхн Христосин үзүлсн хәәрлт дамҗад мадниг аврҗана. Иим кевәр Бурхн буру номта улсиг аврҗана. Терүгинь бидн иткҗәнәвидн+.

12Хургт цуглрсн улс тагчг болад, Павел Бар-Наба хойрин келсиг оньган өгч соңсцхав. Бурхн тер хойрар дамҗҗ өвәрц болн онц темдгүд буру номта улс дунд һарһҗ йовсна тускар тедн келҗ өгв. 13Павел Бар-Наба хойр келәд төгсәхләнь, Яков босад иигҗ келв:

– Ахнр-дүүнр! Намаг соңстн+. 14Хамгин түрүнд Бурхн буру номта әмтнд нөкд болад, тедн дундас сурһульчнриг шүүҗ авч гиһәд, Шимон маднд келҗ өглә. 15Энүнә тускар әәлдәчнр иигҗ келдг билә: « 16Дәкәд Би ирәд Давидин эвдрсн өргә-гериг тосхч өгнәв. Тер өргә-гер эвдрсн бийнь Би терүг шинәс тосхч босхнав. 17-18Тиигхлә, Мини болтха гиҗ дуудсн буру номта улс цугтан Деед Эзиг хәәх», – гиҗ энүг урднь медүлсн Деед Эзн келлә. 19Тегәд би иигҗ санҗанав: Бурхнд иткхәр шүтсн буру номта улсиг зовал уга, 20теднд бичг бичх зөвтәвидн. Бичгтән тедниг шүтәдт нерәдсн хотас бичә идтн, боогдад үксн малын мах, цус бичә амстн, учрх хууляс бийән саглтн гиһәд бичхмн+. 21Яһад гихлә, бемб өдр балһсн болһнд, евреймүдин хурлмудт, Мошен зака кезәнәһәс авн цәәлһҗ өгдг билә.

Хургт бичсн бичг

22Апостолмуд болн чонҗин ахлачнр иткдг улсла Антиох тал Павел Бар-Наба хойрта илгәх кү шүүҗ авхар шиидв. Тедн Бар-Себа гидг Йудаг болн Силаг шүүҗ авв. Эн хойр ахнр-дүүнр дунд күндтә улс бәәҗ+. 23Теднәр иим бичг илгәҗ: «Апостолмудас, чонҗин ахлачнрас болн цуг тана ахнр-дүүнрәс. Антиохин, Сирийин, Киликьян Исус Христост иткдг буру номта улст халун менд илгәҗәнәвидн. 24Мана багин улс тадн тал ирәд әмт үүмүләд тадниг зоваҗ гисн зәңг бидн соңславидн. Бидн теднд тиим даалһвр өгсн уга биләвидн+. 25Тегәд бидн цуглрад, эврәксәсн нег цөөкн кү шүүҗ авад, Павел Бар-Наба хойрла дахулҗ таднур илгәхәр шиидвидн. 26Деед Эзн Исус Христосин нернә төлә хәәртә Павел Бар-Наба хойр әмән әрвлсн уга. 27Мана бичсиг батлад келхин төлә Йуда болн Силаг бас илгәҗәнәвидн. 28-29Шүтәдт нерәдсн хотас бичә идтн, боогдад үксн малын мах, цус бичә амстн, хууляс бийән саглтн. Энүнәс ямаран чигн талдан даалһвр таднд өгшго болҗ Әрүн Сәкүсн болн бидн шиидвидн. Эн бичсн тоотыг күцәхлә, чикәр бәәхит. Тадниг сән бәәхитн йөрәҗәнәвидн»+.

30Илгәсн улс Антиохд ирәд, Исус Христост иткдг улсиг цуглулад, бичгән бәрүлҗ өгв. 31Урмдта бичгиг умшсн улс байрлв. 32Йуда болн Сила әәлдәчнр бәәҗ. Антиохин ахнр-дүүнрт тедн күчтәһәр үг келәд, тер улсин итклиг улм батлв+. 33Тер хойриг тенд кесг долан хонгт бәәлһҗәһәд, ахнр тедниг йөрәһәд, апостолмуд тал йовулв. 35Павел Бар-Наба хойр Антиохд бәәһәд, ахнр-дүүнртәһән хамдан Деед Эзнә тускар олн-әмтнд цәәлһҗ сурһдг билә+.

Павел Бар-Наба хойр салцхав

36– Мана сурһульчнрин бәәсн, урднь Деед Эзнә үг цәәлһҗәсн балһсд эргәд, яһҗ тедн бәәхинь медәд ирхмн, – гиҗ невчк бәәҗәһәд Павел Бар-Набад келв.

37Тиигҗ келхләнь, Бар-Наба Марк гидг Йоханыг бас дахулхар седв+. 38Павел болхла терүг авхар седсн уга. Яһад гихлә, өмннь Марк гидг Йохан Исус Христосин тускар цәәлһвр кеҗ йовад, Пампульяд теднәс үлдв. Тер Деед Эзәр дамҗҗ илгәгдсн күцәвриг теднлә хамдан цааранднь кесн уга+. 39Эн учрар Павел Бар-Наба хойр үгдән багтл уга салв. Бар-Наба Маркиг авад, оңһцд сууһад усар Кипрүр йовла. 40Павел болхла Силаг бийдән нөкд авв. Ахнр тедниг Деед Эзнд даалһад, цаһан седклән күртәтхә гиҗ хаалһднь орулҗ йовулв+. 41Тегәд тер хойр Сирий болн Киликьяд йовад, Исус Христосин ном авсн улсин итклиг батлулҗ өгв.

16

Тимофей Павел Сила хойрла ниилв

16^1Павел Сила хойр Дербә болн Лустр гидг хойр хотнд ирҗ. Тенд Христост иткдг Тимофей гидг сурһульч бәәҗ. Тимофейин экнь Христост иткдг иудей келнә күүкд күн. Эцкнь болхла грек бәәҗ+. 2Лустр, Иконьд бәәх сурһульчнр Тимофейин тускар йир сәәнәр келдг билә. 3Павел Тимофейиг һазр эргәд, теднлә хамдан йовтха гиһәд, Тимофейд керчлһнә төр күцәв. Эн кергиг тенд бәәсн евреймүдин төлә кев. Яһад гихлә, тедн Тимофейин эцкнь грек күүһинь меддг бәәҗ+. 4-5Павел, Сила, Тимофей һурвн балһснас балһснур одҗ, Ерусалимин апостолмудын, ахлачнрин шиидврин тускар Христост иткдг улст келҗ өгв. Теднә келсн үг чонҗин итклиг улм батлулҗ, Христост иткдг улсин тоог өдр ирвәс икдүлв++.

Павелын үзсн үзгдл

6Тедн Пругья, Һалатья һазрмудыг дәврәд һарх болна. Теднд Азийд цәәлһвр кех зөв Әрүн Сәкүсн өгсн уга+. 7Тиигхлә Мүсья һазрт күрәд, Битүнья һазр тал одхар седхлә, Исусин Сәкүсн Битүнья тал одх зөв бас өгсн уга+. 8Тегәд тедн Мүсья һазрар йовҗ йовад, Троя гидг балһснур орҗ ирв+. 9Сөөднь Павелд үзгдл үзгднә:

– Македоньд ирәд, маднд дөң бол, – гиһәд нег Македонин залу күн Павелас сурна.

10Эн үзгдлин хөөн Деед Эзн мадниг Сән Зәңг тархатха гиҗ дуудҗана болһад, бидн тер дарунь Македонь тал йовхар шиидвидн.

Исус Христост Лидиян итклһн

11Бидн Трояс шуудтан Самотрак арлд усар күрәд, маңһдуртнь Неаполь тал һарлавидн. 12Тендәсн Македонин Пилип гидг тергүлгч балһснд ирләвидн. Эн балһснд кесг өдртән бәәләвидн+. 13Бидн бемб өдрлә балһсна захд һарад, һолын хаҗуд мана сансн мөргүлин һазрт ирәд, цуглрсн күүкд улсла күүндләвидн. 14Эдн дунд Лидия гидг күүкд күн бәәҗ. Эн Тутыр гидг хотнас улан өңгтә эд хулддг бәәҗ. Лидияг Бурхнд иткдг учрас Деед Эзн Павелын келсиг терүнд илдкәд медүлв+. 15Тегәд Лидия болн терүнә өрк-бүл уснд кирслгдв. Дәкәд Лидия мадниг герүрн дуудна.

– Намаг Деед Эзнд үнндән иткнә гиҗ санҗахла, мини герт орад гиич болтн, – гиҗ келнә.

Бидн терүнд иткәд дахад орвидн+.

Павел Сила хойр Пилип балһснд бәргднә

16Нег дәкҗ бидн мөргүлин орм тал йовҗ йовхла, зуур зарц күүкд күн харһв. Эн күүкд күүнә дотр хар сәкүсн орад, тер иргчиг таадг болв. Энүгәрн тер эврәннь эздүдтән ик олз-ору орулҗав. 17Тиигәд эн күүкн Павелыг болн мадниг дахн йовҗ хәәкрв:

– Эн улс – Деед Бурхна зарцнр. Эдн таднд яһҗ авргдхиг келҗ өгчәнә.

18Өдр болһн мадниг дахад, күүкн хәәкрдг болв. Павел дәкҗ тесҗ чадлго, хар сәкүснд закҗ иигҗ келв:

– Исус Христосин нерн деерәс энүнәс һар гиҗ чамд закҗанав.

Тер дарунь хар сәкүсн күүкнәс һарч одна+. 19-20Эн учрас иштә күүкнә эздүд олз-оруһан геесән медәд, Павел Сила хойриг бәрәд, Римин һардачнрин өмн балһсна талвңд чирҗ авч ирнә:

– Эн хойр евреймүд мана балһсиг үүмүлҗәнә. 21Римин улс авшго, күцәшго заңшалын тускар цәәлһвр кеҗәнә.

22Әмтн бас Павел Сила хойриг гемшәнә. Һардачнр болхла Павел Сила хойрин хувцинь тәәләд, модар цокад заквр өгнә+. 23Эн хойриг үктлнь цокад, түүрмд хайчкна. Харулын ахлачд саг-серггәр эдниг хәләтн гиҗ закна. 24Иим заклһ авсн ахлач түүрмин дотрк шишлң бәрәнд тедниг орулад, көлинь цевд тушна+.

25Сөөни өрәллә Павел Сила хойр зальврн бәәҗ Бурхнд магтал дуулна. Бәрәнд бәәсн улс тедниг соңсна+. 26Генткн һазр чичрәд, бәрәнә ул көндрәд, тер дарунь үүдд секгднә. Тиигхләнь түүрм дотр бәәсн улсин көл тушчасн цевнь сулдад унҗ одна+. 27Харулын ахлач серәд, үүдд секәтәһинь үзәд, дотрнь бәәсн улс зулад йовҗ одсн гиҗ санад, үлдәрн бийән алхар седнә+.

28– Бийән бичә ал! Бидн цугтан энд бәәнәвидн! – гиһәд Павел чаңһар хәәкрнә.

29Харулын ахлач герл өгтхә гиҗ закчкад, дотр бәәсн шишлң бәрән тал гүүҗ орна. Павел Сила хойриг үзчкәд, тер чичрәд теднә өмн унна+. 30Бәрәнәсн тедниг һарһад сурна:

– Мини нойдуд! Авргдхин төлә би ода ю кех зөвтәв+?

31Тедн иим хәрү өгнә:

– Деед Эзн Исус Христост итк, тегәд чи болн чини өрк-бүл авргдх+.

32Тедн харулын ахлачд болн терүнә өрк-бүлднь Исус Христосин тускар цәәлһҗ келҗ өгв. 33Тер сөөднь ахлач Павел Сила хойрин шарх-шавинь уһаҗ өгәд, өрк-бүлтәһән хамдан уснд кирслгдв+. 34Дарунь тедниг герүрн дуудҗ гиичләд, өрк-бүләрн Бурхнд итксндән икәр байрлна+. 35Маңһдуртнь Римин һардачнр цергүдиг түүрмүр илгәнә.

– Тер улсиг сулдхтн, – гиҗ заквр һардачнр өгнә.

36– Римин һардачнр тадниг сулдхҗана. Ода эндәс һартн, – гиҗ харулч Павел Сила хойрт келнә.

37– Мадниг, Римин иргнмүдиг[*], зарһ угаһар олн-әмтнә нүүрт цокад, түүрмд хайла. Ода болхла нуувчар сулдххар седҗәнәт? Уга, тиигҗ болшго. Һардачнр нааран ирәд эврән мадниг эндәс һарһг, – гиҗ Павел келнә+.

38Харулчнр эднә келсн үгиг Римин һардачнрт күргхлә, теднь Павел Сила хойр Римин иргнмүд бәәсинь соңсчкад әәцхәв. 39Тер дарунь тедн ирәд, Павел Сила хойрас гемән сурад, түүрмәс сулдхна.

– Эн балһснас йовтн, – гиҗ сурна+.

40Павел Сила хойр Лидиян герт ирәд, дүүнртәһән харһад, теднд урмдта үгмүд келәд, эн балһснас йовна+.

17

Павел Сила хойр Тесалокид

17^1Павел Сила хойр Ампиполь, Аполонья гидг балһсдар орад Тесалокид ирв. Тенд евреймүдин хурл бәәҗ+. 2Бемб өдрлә хурлур одад, Павел оңдан балһсдт кеснлә әдләр һурвн долан хонгин туршарт Бурхна Бичгин цәәлһвр кенә+. 3Бурхна илгәсн Аврач зовлңла харһад үкх, дәкәд Бурхн Терүг үкләс әмдрүлх йоста гиҗ цәәлһҗ келҗ өгв.

– Мини цәәлһҗ келҗәх Исус – Бурхна илгәсн Аврач, – гиҗ Павел келв+.

4Зәрм евреймүд болн Бурхиг күндлдг олн грекмүд, күндтә олн күүкд улс Павелын келснд иткҗ. Павел Сила хойрта негдв. 5Энүнд эс итксн евреймүд үлү үзәд, хар саната улсиг һазаһас цуглулҗ авад балһснд буцлт босхв. Цуглрсн улс Ясона гер тал ирәд, тенд бәәсн Павел Сила хойриг гертәс күчәр һарһхар үүд цокв+. 6Павел Сила хойриг эс олсн учрар тедн Ясониг болн Исус Христост иткдг дүүнриг балһсна һардачнр тал авч ирәд иигҗ хәәкрлдв:

– Эн улс һазр эргәд үүмлдә кеҗәнә. Ода мана балһснд ирлдв.

7Ясон болхла тедниг гертән тосч авв. Эдн Римин хаана заквриг бурушаһад, Исус Христос гидг хан бәәнә гиһәд келлднә+. 8Соңсҗасн әмтн болн балһсна һардачнр әәцхәнә. 9Ясонас болн ахнрас мөңгәр даавр сурад, һардачнр тедниг сулдхчкна.

Павел Сила хойр Бэра гидг хотнд

10Сөөд ахнр торл уга Павел Сила хойриг Бэра тал илгәв. Тедн ирәд евреймүдин хурлд орв. 11Бэран бәәрн улс болхла Тесалоникин улсас үлүһәр Бурхна үгиг дурлҗ соңсв. Тедн Павелын келсн үгиг оньган өгч соңсад, Павелын келсиг Бурхна Бичглә дүңцүлҗ Павел чик бишинь йилһнә. 12Олн евреймүд болн олн күндтә грек күүкд улс, зәрм залус Исус Христост иткдг болв.

13Тесалоникин евреймүд Павелын йовдлын тускар соңсад, Бэрад ирәд үүмлдә һарһҗ. 14Тиим учрас Павелыг ахнр-дүүнр теңгсин эрг тал йовулна. Сила Тимофей хойр Бэрад үлднә. 15Павелыг дахсн улс Афинд күрәд, дарунь Бэра тал хәрү ирлднә. Сила Тимофей хойрт шулуһар Павел тал йовтн гисн зәңг авч ирнә.

Павел Афинд

16Павел ахнр-дүүнрән күләҗәһәд Афин дотраһар йовхларн, һарар кесн олн бурхд үзнә. Терүнд Павел йир икәр һундрхна+. 17Тегәд Павел хурлд евреймүдлә, Бурхиг күндлдг улсла болн өдр болһн талвңд харһсн әмтнлә күүндвр кеҗәв. 18Нег дәкҗ Павелыг күүндвр кеҗәхлә гүн ухата багин эпикурмуд[*] болн стоикуд[*] орлцв.

– Эн «давсн тату» күн әмтнд ю келхәр бәәхмб? – гиҗ зәрмснь сурлдна.

– Эн күн талдан орна бурхдын тускар келҗәнә, – гиҗ зәрмснь хәрү өгнә.

Тиигн гихнь Павел Исусин болн әмдрллһнә тускар келҗәсн бәәҗ. 19Тер кевтән тедн Павелыг Ареопагт[*] авч ирәд иигҗ сурна:

– Юн шин номин тускар чи цәәлһвр келҗәхән маднд келҗ өг+? 20Чини келҗәсн үг йир акад бәәҗ. Ю келҗәхичн бидн медхәр седҗәнәвидн.

21Афинин бәәрн улс болн тенд бәәсн талдан орна улс шин юмна тускар келхд, шин юмиг соңсхд йир дурта бәәҗ. 22Павел ареопагт ирәд, олна өмн зогсад иигҗ келнә:

– Афинахн! Тадн бурхдт йир шүтдгиг би үзҗәнәв. 23Балһс эргҗ йовад, тана әрүн тоотыг хәләҗәхлә, нег тәвцд «Медгдшго Бурхнд» гиҗ бичәтәг би үзв. Эн тана шүтдг «Медгдшго Бурхна» тускар би таднд цәәлһҗ келҗ өгнәв. 24Бурхн делкәг болн дотрнь бәәсн цуг тоотыг үүдәсмн. Тер теңгр һазр хойрин Деед Эзнь һарар тосхгдсн сүмд бәәхш+. 25Әмтнә дөң Терүнд керг уга. Юңгад гихлә, Эврән олнд җирһл, ки, болн цуг кергтә тоотыг өгчәнә+. 26Тер Бурхн һазр деер бәәх әмтиг кевтнь негхн күүнәс үүдәв. Һазр деер бәәх улст Деед Эзн җирһх цагинь болн бүүрлх орм күртл йилһҗ өгв+. 27Әмтн Бурхиг хәәһәд, Терүг олҗ авад, Терүн тал ирәд бәәх санатаһар цугтаһинь күцәв. Юңгад гихлә, Тер оньдинд мана хаҗуд бәәнә. 28«Бидн Терүнә күчәр җирһәд бәәнәвидн», «Бидн Терүнәс үүдҗ һарлавидн», – гиҗ тана нег шүлгч энүнә тускар иигҗ келлә+. 29Тиигәд бидн Терүнәс үүдҗ һарсн болхла, Бурхиг алтнд, цаһан мөңгнд, чолунд, күүнә билг-эрдмәр кесн кегдлмүдт хүврүлх уха зүүхмн биш. 30Бурхн кезәңк цага әмтнә медлго кесн тоотан мартхмн. Зуг ода Бурхн олн-әмтнд, альд бәәв чигн цугтаднь килнцтә җирһлән үлдәтхә гиҗ закчана+. 31Бурхн орчлңгин үнн зарһ кех өдр зааһад, нег Кү шүүҗ авв. Тер Күүһән үкләснь әмдрүләд, цуг олн-әмтнд үзүлв+.

32Үкләс әмдрсн күүнә тускар соңссн зәрм улс наад бәрв. Зәрмнь:

– Энүнә тускар дәкәд чамас соңсхм, – гиҗ келлдв.

33Тиигәд Павел хургас һарад йовна. 34Павелын келсиг кесг улс иткнә. Тедн дунд ареопагин гешүн Денис болн Дамарь гидг күүкд күн бас чигн талдан залу улс бәәҗ.

18

Павел Көринтд

18^1Энүнә хөөн Павел Афинас Көринтд одна. 2Тенд Павел, Понтд һарсн Әкүль гидг нертә еврейлә харһв. Шидрхн Әкүль Приска гидг гергтәһән Италин орн-нутгас Көринт һарч ирв. Яһад гихлә, Клауд гидг Римин хан цуг Евреймүдт Римәс һартн гиҗ закв+. 3Тегәд Павел Әкүлин герт одад теднәд үлдәд көдлнә. Яһад гихлә, Әкүль Приска хойр Павелла әдл өргә гер кедг әмтн болв. 4Павел бемб өдр болһн хурлд орад, евреймүдт болн грекмүдт Исус Христосин тускар цәәлһҗ келҗ өгәд, тедниг олар үгдән орулхар седҗәв+.

5Сила Тимофей хойр Македоняс ирхлә:

– Исус, Бурхна илгәсн Аврач, – гиҗ Павел Йудья улст герчлҗ келнә+.

6Евреймүд Павелын келсиг бурушахла, Павелын тускар му келхлә, Павел хувцна хорманнь шораһинь саҗад келв:

– Тадн эврәннь Бурхиг басчанат. Энтн тана гем. Ода би буру номта улс тал йовнав+.

7Павел хурлас һарад, Бурхиг күндлдг Тит Юст гидг нертә күүнә герт ирв. 8Крисп гидг нертә хурлын ахлач болн терүнә өрк-бүл Деед Эзнд иткв. Павелын келсиг Көринтин олн улс соңсад, Исус Христост бас иткәд, цугтан уснд кирслгдв+.

9Нег дәкҗ сөөһәр Павелд үзгдл үзгдәд, Деед Эзн иигҗ келнә:

– Бичә ә, тагчг бәәлго, номан цааранднь цәәлһҗ келҗ йов. 10Би оньдин чамта хамдан бәәнәв, күн чамд хар саншго. Эн балһснд Мини улс олн бәәнә.

11Павел эн балһснд җил зурһан сардан бәәһәд, Бурхна ном олн-әмтнд сурһв.

12Тер хоорнд Һалониг Ахья һазрин закрач бәәх цагт евреймүд Павелын келсиг бурушаһад негдҗ авад, Павелыг зарһ кедг герт авч ирәд иигҗ келв:

13– Мана закаһас талданар олн-әмтнд Бурхиг яһҗ күндлхиг Павел сурһҗана.

14Павел хәрү өгхәр седҗәхлә, Һалон евреймүдт:

– Евреймүд! Таднла һундлта, хар саната йовдл учрсн болхла, би тадниг соңсх зөвтә биләв. 15Тана үгмүдин, нердин, тана закана туск кергүдән эврән шиидх зөвтәт. Би тиим зарһ кедгов, – гиҗ келәд,+
16тедниг зарһин герәс һарһв.

17Уурлхларн евреймүд хурлын ахлач Состениг бәрҗ авад, зарһ кедг герин өмн цокна. Эн учрсн йовдлар Һалон нам соньмссн уга.

Антиох тал Павелын хәрү ирлһн

18Павел Көринтд удан бәәҗәһәд, Приска Әкүль хойриг дахулҗ авад Сирий тал усар йовҗ. Павел йовхиннь өмн Кеңхер балһснд андһар өгәд, толһаннь үсән хәәчлүлв+. 19Епест ирхләрн, Павел Приска Әкүль хойриг үлдәчкәд, эврән евреймүдин хурлд одад күүндвр кев+. 20Евреймүд Павелыг бас невчк бәәхиг сурхла, Павел зөв өгсн уга. 21Теднлә салҗаһад:

– Кемр Деед Эзн зөв өгхлә, би тадн тал дәкн ирхв, – гиһәд Епесәс йовна+.

22Павел Кесәрьяд кермәсн бууһад, Исус Христост иткдг улсла харһчкад, Антиох тал одна. 23Павел Антиохд бәәҗәһәд, Һалатья болн Пругья гидг һазрар йовад, Исус Христост иткдг улсин итклиг улм батрулв+.

Апол Епест, Көринтд цәәлһвр кеҗәнә

24Епест Апол гидг нертә еврей ирв. Апол Александрийд һарсн күн бәәҗ. Эн медрлтә күн Бурхна Бичгиг йир сәәнәр меддг бәәҗ+. 25Тер Деед Эзнә хаалһин тускар соңсад, эврәннь седкләсн Исусин тускар олн-әмтнд цәәлһҗ сурһв. Зуг Йохан уснд кирслснә тускар меддг бәәҗ+. 26Апол зөргтәһәр евреймүдин хурлд келҗәсиг Әкүль Приска хойр соңсчкад, терүг дуудҗ авад, Бурхна хаалһин тускар тодрхаһар келҗ өгцхәв+. 27Аполыг цааранднь Ахья һазр тал йовхар седхлә, ахнр-дүүнр тенд бәәсн сурһульчнрт Аполыг тосч автн гисн бичг бичҗ. Апол Ахай һазрт ирәд, Бурхна хәәрлтәр дамҗад Христост иткдг улст ик дөң болв+. 28Евреймүдлә кесн амн үгин марһанд Исус Бурхна илгәсн Аврач гиһәд Бурхна Бичгәс тер үзүлв+.

19

Павел Епес балһснд

19^1Апол Көринтд бәәсн цагт Павел Һалатья болн Пругья һазрар йовад, Епест ирнә. Тенд нег цөөкн сурһульчнрла харһна+.

2– Христост иткхдән тадн Әрүн Сәкүс авлт? – гиҗ Павел теднәс сурна.

– Бидн Әрүн Сәкүснә тускар мел соңсад угавидн, – гиҗ тедн хәрү өгнә.

3– Юуна төлә тадн уснд кирслгдвт? – гиҗ Павел сурна.

– Бидн Йохана сурһсиг дахад, уснд кирслгдвидн, – гиҗ тедн хәрү өгнә+.

4– Килнцтә җирһлән үлдәсн әмтиг Йохан уснд кирслв. Түүнә хөөн ирсн күүнд – Исуст итктхә гиҗ тер евреймүдиг дуудла+.

5Тиигәд тедн энүнә тускар соңсхларн, Деед Эзн Исусин нернә төлә уснд кирслгдлә+. 6Павел теднә толһад һаран тәвхлә, тедн деер Әрүн Сәкүсн буув. Тедн меддго келәр күүндлдәд, Бурхна тускар келлднә+. 7Ут турштан тедн арвн хойр шаху күн билә.

8Павел хурлд орад олн-әмтнлә зөргтәһәр күүнднә. Һурвн сардан хурлд Бурхна орн-нутгин тускар цәәлһәд тер олнд иткүлҗәв+. 9Зәрм зүткә улс терүнә келсиг итклго, олн дунд Деед Эзнә хаалһиг му келәд бурушацхав. Тиигхлә, Павел тедниг үлдәһәд йовна. Өдр болһн Турана лекц умшдг герт сурһульчнр цуглулад, тер күүндвр кедг болв. 10Иигәд хойр җилдән бәәнә. Азийд бәәсн евреймүд болн грекмүд цугтан Деед Эзнә үгиг соңсдг болв.

Скевән көвүд

11Бурхн Павелар дамҗад өвәрц юм кеҗәв. 12Павелын заппу болн альчур гемтә улст күрхлә, тедн гемәсн эдгәд, хар сәкүсн теднәс һардг болв+. 13Зәрм һазр эргҗ йовсн евреймүд хар сәкүснәс кү сулдхцхав. Тедн Деед Эзн Исусин нерн деерәс тиигхәр седцхәв.

– Павелын цәәлһсн Исусин нерн деерәс эн күүнәс һар гиҗ закҗанав, – гиһәд теднә күн болһнь хар сәкүснд келнә+.

14Эднь евреймүдин ах гелң Скевән долан көвүн бәәҗ.

15– Исусиг би меддв. Павелыг бас меднәв. Тадн кембт? – гиҗ хар сәкүсн сурна+.

16Дотркинь хар сәкүсн эзлсн күн тедниг йир күчтәһәр дәврәд диилнә. Скевән көвүд гертәс шуурха хувцта, шавта һарад зулна. 17Энүнә тускар Епест бәәсн евреймүд болн грекмүд медәд әәлднә. Тиигәд одҗ эдн Деед Эзн Исусин нериг күндлдг болв. 18Иткдг улсин ик зунь ирәд, олна нүүрт эврәннь хар мөртә йовдлан илдкҗәв+. 19Урднь илв һарһҗ йовсн зәрм улс эврәннь дегтрмүдән авч ирәд, бас олна нүүрт шатав. Шатасн дегтрмүдин һаруһинь тоолхла, тернь тәвн миңһн цаһан мөңгнд үнлгдв. 20Тиигҗ Деед Эзнә ном тарад, энүнд олн күн иткв+.

Епест болсн буцлт

21Энүнә хөөн Павел Македонь болн Ахья дәврәд Ерусалимд күрхәр шииднә.

– Ерусалимд күрснә хөөн би Римд одх седклтәв, – гиҗ тер келнә+.

22Македонь тал тер хойр нөкдән илгәнә. Теднь Тимофей болн Эраст хойр болна. Эврән баахн цагт Азийд үлднә+.

23Тер өдрмүдт Деед Эзнә хаалһ бурушасн ик буцлт болна. 24Цаһан мөңгнә дархнч Деметр Артеми[*] гидг шүтәнә өкәр сүм кедг билә. Тиигәд тер көдлмш һартан эрдмтә көдләчнрт ик олз орулҗав.

25– Эн көдлмш мадниг байҗулҗахиг тадн медҗәнт? – гиҗ көдләчнриг болн талдан эрдмчнриг цуглулад тер келнә. – 26Тадн Павелыг, энд Епест болн цуг Азийд олн улсиг эврәннь номд орулҗ авсиг бас соңссн болхит. Күүнә кесн шүтән Бурхн биш гиҗ Павел келҗәнә. 27Иим зәңг мана кеҗәх көдлмшин чинринь баһрулх биш, нам алдр Артеми гидг шүтәнә сүмин үнинь ген гиҗәнә. Цуг делкән болн Азийин олн әмтнә мөргҗәсн бурхн сүрәһән алдх!

28Иим зәңг соңссн улс:

– Епесин Артеми алдр болтха! – гиһәд һалзурҗ хәәкрлднә.

29Удл уга балһсн цугтан шуугна. Олн әмтн Македоняс ирсн Павелын Гай болн Аристарх нөкдмүдиг бәрҗ авад, театрур одцхана+. 30Павел олн әмтнлә күүндхәр седнә, болв сурһульчнрнь терүг хөрнә. 31Түүнәс даву бәәрн һазрин йосна зәрм улс, Павелын иньгүд, энүг театрт төрүц бичә одтха гиҗ келүлнә. 32Зәрмснь нег юм хәәкрәд, зәрмснь оңгдан юм хәәкрв. Хург үүмҗ одсн бәәҗ. Теднә ик зунь ю хәәҗ ирсән медсн уга бәәҗ. 33Александриг һарч иртхә гиһәд евреймүд неклднә. Зәрм улс Александр эн болҗах йовдлыг һардв гиҗәнә. Александр һарч ирәд, һарарн докъя өгәд, олн улсиг тогтнхинь сурна. Эн харсгч үг келхәр седнә. 34Болв энүг еврейинь медчкәд, цугтан:

– Епесин Артеми алдр болтха! – гиһәд нег дууһар хәәкрҗәнә.

Тедн хойр частан хәәкрнә. 35Дәкәд балһсна ахлачнрин негнь олн улсиг тогтнулна.

– Епесин бәәрн улс, Епес балһсн алдр Артемин сүм болн теңгрәс унсн чолу хадһлҗахиг делкә кевтән меднә эсий? 36Энтн бурушаҗ болшго ил юмн. Тадн ода тогтнтн! Адһмта юм бичә һарһтн. 37Эн улсиг тадн дахулҗ ирсн бийинь эднәс негнь чигн мана сүмәс хулха кесмн уга. Мана бурхиг муурулсмн уга. 38Кемр Деметр болн түүнә көдләчнр кенинь чигн гемшәхәр седҗәхлә, манад зарһин өдрмүд болн йосна улс чигн бәәнә. Тиигәрән ирҗ бурушаҗ чадҗанат. 39Кемр таднд ямаран чигн керг бәәхлә, терүг олн улсин хург шиидх йоста. 40Эндрк йовдлын ашар мадниг буцлтд орлцвт гиҗ гемшәҗ болҗана. Тиигхлә, бидн бийән мел харсҗ чадшговидн. Яһад гихлә, маднд учр-шалтан уга, – гив.

Иигҗ келәд, эн олн улсиг герүрнь йовулна.

20

Македонин, Грецин һазрмудт Павелын одлһн

20^1Буцлт тогтнсна хөөн Павел Исуст иткдг улсиг цуглулҗ авад, тедниг урмдулад мендләд, Македонь тал һарад йовна+. 2Хаалһдан харһсн Исуст иткдг улсиг бас урмдулад йовв. 3Грецд ирәд һурвн сар болна. Павелыг Сирий тал усар йовхин өмн өргнднь евреймүд түүнә тускар нуувчин күүндвр кенә. Түүнәс көлтә Павел Македонь дәврәд хәрү ирхәр шииднә+. 4Павелыг дахад Бэрас ирсн Пурин көвүн Сосипатр йовв. Тесалоникас Аристарх болн Секүнд, Дербәс Гай, Азийяс Тропим болн Түхк, Тимофей эдн йовлдна+. 5Түрүләд йовад мадниг Троя балһснд күләҗәв+. 6Эс искәсн һуйрин сән өдрин хөөн бидн Пилип балһснас кермәр йовад, тав хонад Трояд теднлә негдвидн. Тенд бидн дола хонвидн+.

Ютухин әмдрлт

7Бемб өдр бидн хамдан асхна хот уухар цуглрвидн. Павел цәәлһврин көдлмшән кеҗәлә. Терүг маңһдуртнь йовх учрас иштә хург сөөни өрәл күртл болв+. 8Мана хурсн деед хорад олн шам шатчав. 9Терз деер баахн наста Ютух суула. Павелыг үг келҗәхлә, Ютух үргләд һурвдгч давхрас һазрт унна. Терүг одад көндәхлә, өңгрҗ одсмн бәәҗ. 10Павел бууһад, терүн деер өкәһәд теврнә.

– Бичә әәтн! – босн йовҗ: – Энтн әмд, – гиҗ келнә.

11Павел хәрү әмтн цуглрсн хорад орад, өдмг хуһлад иднә. Өрән өмн үгән төгсәһәд Павел цааран йовв. 12Баахн көвүн Ютухиг герүрнь әмд-менд авч ирнә. Иим йовдл цугтаһинь йир байрлулна.

Трояс Мелит тал одлһн

13Бидн кермд сууһад Асыс хотн тал йоввидн. Тенд Павел маднла негдхмн билә. Эн эврән иим зура келә. Яһад гихлә, һазр хаалһар йовхар эн седҗәлә. 14Асысд Павел маднла харһад, мана кермд суув. Тиигәд бидн Митулен тал һарвидн. 15Тендәс бидн маңһдуртнь цааран йовад, Хөст күрвидн. Бас нег хонад Самост ирвидн, дәкәд нег хонад Мелитд ирвидн. 16Павел Ерусалимд күрхәр адһҗ йовсндан, Азийд торшгон төлә, Епес тал йовсмн уга. Тиигәрән тер тәвдгч өдр гидг нәәрлә харһулад ирх саната йовла+.

Павел Епесин чонҗин ахлачнрла күүндҗәнә

17Павел Мелитәс әмт илгәһәд, Епест чонҗин ахлачнриг дуудулна. 18Тедниг цуглрхла иигҗ келнә:

– Намаг Азийд ирәд түрүн өдрәс авн таднла бәәсиг эврән меднәт+. 19Би номһнар, нүдндән нульмста бәәдләрн Деед Эзнә зарцла әдләр эврәннь көдлмшән күцәвүв. Евреймүдин нуувчин үгцәнәс көлтә би кесг зовлң даавв. 20Би гермүдт чигн, һаза йовв чигн, Сән Зәңг цәәлһҗ заалав. Заахларн тус болх тоотыг таднас мел нуусн угав. 21Евреймүдт болн грекмүдт килнцтә җирһлән үлдәһәд, Бурхнд нәәләд, мана Деед Эзн Исуст итктхә гиҗ би келләв. 22Ода болхла, Ерусалим орхиг нанд Әрүн Сәкүсн заав. Тенд нанла юн болхинь медҗәхшв. 23Зуг балһсн болһнд намаг зовлң болн түүрм күләҗәхиг Әрүн Сәкүсн саглҗ зааҗана+. 24Болв би эврәннь әмән хәәрлҗәхшв. Ода Деед Эзн Исус нанд даалһсн кергиг чиктнь күцәһәд, олнд Бурхна хәәрлтин туск Сән Зәңг күргх санатав+. 25Таднд Бурхна орн-нутгин тускар цәәлһсн намаг цугтан ода дәкҗ үзшгог би медҗәнәв. 26Тер учр деерәс кемр таднас кен чигн күн үкхлә, тертн мини гем биш гиҗ би герчлҗәнәв+. 27Би таднд әл уга Бурхна бәәсн зуран тускар цәәлһләв. 28Күн болһн бийән болн Әрүн Сәкүснә таднд даалһсн улсиг хәләҗ йовтн. Бурхна чонҗин улст килмҗән өгтн. Энүнә төлә Тер Эврәннь Көвүнә улан цус асхла+. 29Намаг йовхла, тадн тал һалзу чонмуд ирх. Тиигхлә, тедн кениг чигн әрвлш уга+. 30Тадн дундас чигн сурһульчнриг чик хаалһаснь хаҗилһәд дахулхар седәд, худлахар ном тархах улс бас һарх+. 31Тиигәд саглҗ бәәтн! Мини һурвн җилдән өдр-сө уга доһлң нульмста таднд келҗ йовсиг бичә марттн+. 32Би ода тадниг Бурхна болн Терүнә хәәрлтин туск Үгин килмҗд үлдәҗәнәв. Тер тадниг батраһад, Бурхна нерәдәд заасн улсин төлә бәәсн зөөрәсн өгх+. 33Би кен чигн күүнәс цаһан мөңг, алт чигн, хувц чигн авшгоһар седләв+. 34Намаг эврән мөңг олад, нанла бәәсн ах-дүүнрән болн бийән теткҗ йовсиг тадн меднәт+. 35Кесн, күцәсн тоотарн би таднд үлгүр үзүлҗ йовлав. Көдлмш кехләрн бидн түрү-зүдү, мууднь дөңгән күргх йоставидн. Деед Эзнә келсн: «Өгсн авснас буйнта болдмн» гисиг кезә чигн мартхмн биш+. 36Тиигҗ келн Павел олнла хамдан сөгдәд зальврна+. 37Цугтан уульн бәәҗ терүг теврәд үмслднә. 38Дәкҗ Павел үзгдшго гисн зәңг тедниг дегд гейүрүлв. Павелыг тедн керм күртл үдшәнә.

21

Ерусалимур йовлһн

21^1Теднәс салад, бидн теңгст һарад, тустан Көс гидг балһсн тал йоввидн. Маңһдуртнь бидн Родос гидг арлд күрәд, тендәс Патар балһснур йовлавидн. 2Тенд бидн Поник тал йовҗах керм олҗ авад, цааран һарвидн. 3Бидн Кипр давад, арлыг өмн бийәснь эргәд Сирий тал йоввидн. Тирд бидн зогсад, кермд йовсн ацаһан буулһх биләвидн. 4Тенд Исусин сурһульчнриг хәәһәд олҗ авад, теднлә харһад, бидн дола хонвидн. Әрүн Сәкүснә күчәр Павелыг Ерусалимд бичә йовтха гиҗ тедн келҗәв+. 5Болв цаг ирхлә, бидн цааранднь йоввидн. Мадниг сурһульчнр кевтән теднә гергд болн үрдүднь балһснас үдшәв. Эрг деер бидн сөгдәд сууһад мөргвидн+. 6Бидн нег-негнләһән мендлдәд, кермдән сууцхавидн. Тедн болхла герүрн хәрцхәв.

7Тирәс бидн Птолемьяд ирвидн. Тенд бидн ах-дүүнрләһән харһад өдртән бәәввидн. 8Маңһдурк өдр тендәс Кесәрья тал йовад, долан нөкдмүдин негнднь, Сән Зәңг тархадг Пилипин герт бәәввидн+. 9Пилипд мордад уга әәлдәч дөрвн күүкн бәәҗ+. 10Мадниг тенд нег цөөк хонхла, Йудьяс әәлдәч Хагап ирнә+. 11Тер мадн тал өөрдәд, Павелын бүс авад, эврәннь көл-һаран бооһад:

– Әрүн Сәкүсн иигҗ келҗәнә: «Ерусалимин евреймүд эн бүсин эзиг бас иигҗ бооһад буру номта улст өгчкх», – гиҗ келнә.

12Тиигҗ келсиг соңсхларн, бидн болн тенд бәәсн улс Павелыг Ерусалим тал бичә одтха гиҗ ээрвидн+. 13Болв Павел иигҗ хәрү өгнә:

– Тадн яһад ууляд, мини зүрк шарклулҗанат? Ерусалимд би Деед Эзн Исусин нернә төлә бийән күлүлх биш үкхдән белмб, – гинә+.

14Павел эврәннь шиидврән нег мөсләд авчксинь медәд, бидн дәкҗ терүг ээрдгән уурад:

– Цугнь Деед Эзнә күсләр күцтхә, – гиҗ келҗәввидн.

15-16Түүнә хөөн хаалһд бийән белдәд бидн Ерусалим тал йоввидн. Маднла хамдан Кесәрьяс зәрм сурһульчнр йовцхав. Тер мадниг Мнасна герт дахулҗ авч ирв. Кипр арлас ирсн Мнасн кезәнә Христосин сурһульч болсн бәәҗ.

Павелд өгсн чонҗин ахлачнрин селвг

17Ерусалимд ахнр-дүүнр мадниг сәәнәр тосв. 18Маңһдуртнь бидн Павелта Яков тал одвидн. Тенд цуг чонҗин ахлачнр бәәҗ+. 19Павел теднлә мендләд, Бурхн терүнә церглтәр дамҗад буру номта улст ю кесинь тодрхаһар келҗ өгв. 20Тедн Павелыг соңсад, Бурхиг туурулна.

– Ах Павел, ода миңһәд шаху евреймүд Христост иткҗәнә. Цугтан эдн үнн седкләсн зака харсҗана+. 21Чи буру номта улс дунд бәәх евреймүдт, Мошен зака бичә төртән автха гиҗ теднд келҗ өгвч. Дәкәд чи үрдән бичә керчүлтхә, мана заң-авъясиг бичә бәртхә гиҗ селвг өгәд йовҗич+. 22Бидн яахмб тиигәд? Тедн чамаг ирсиг эрк биш соңсх. 23Ода мана селвг ав. Мадн дунд андһар өгсн дөрвн күн бәәнә+. 24Тедниг авад, бийән цеврлһнә керг күцә. Теднә ормд мөңгинь өгәд, толһаннь үсән авхулад таахрулхла, сән болх. Тиигхлә, чини тускар һарсн зәңг худл болад, чамаг закаһар бәәхиг цугтан үзх+. 25Буру номта улсин итклин тускар бидн теднд эврәннь шиидврән бичләвидн. Тедн шүтәдт нерәдсн хотас, цуснас амсшго, боогдад үксн малын мах идшго, учрх хууляс саглх йоста, – гиҗ чонҗин ахлачнр Павелд келцхәв+.

26Маңһдуртнь Павел эн улсиг дахулад, теднлә хамдан килнцәс цеврлнә. Дарунь Павел һол сүмд орад, кезә цеврлт чилх, кезә күн болһна төлә тәвц тәвгдхинь гиҗ цәәлһҗ өгнә+.

Павелыг бәрлһн

27Килнцәс цеврлснә доладгч өдртнь Азийин нег цөөкн евреймүд Павелыг сүмд үзнә. Тедн әмтиг түкрәд, Павелыг бәрҗ авв.

28– Израилин улс, дөң болтн! Эн күн мана улсин өмнәс, мана Закана өмнәс эн сүмин өмнәс ном эргндән тархаҗ йовна. Ода болхла мана һол сүмд грекмүд дахулҗ ирәд, терүг бузрдв, – гиҗ тедн хәәкрцхәв+.

29Өмннь тедн Павелыг Епес балһсна ирсн Тропимла хамдан балһснд йовсинь үзәд, терүг һол сүмд дахулҗ одв гиҗ санҗаҗ+. 30Балһсн кевтән үүмәд бәәв. Әмтн гүүлдҗ ирв. Павелыг бәрәд һол сүмәс чирҗ һарһад, үүдинь хаачкна. 31Тедн Павелыг алхар седҗәлә. Болв Ерусалим кевтән үүмҗәх зәңг Римин цергин ахлачд күрнә. 32Тер ахлач цергин ахмдмуд нег цөөкн церг дахулҗ авад олн әмтн цуглрсн һазр тал одна. Аашсн ахлач болн цергүдиг үзчкәд, Павелыг тедн цокдган уурв. 33Цергин ахлач Павел тал өөрдәд, терүг бәрәд, хойр цевәр цевлх заквр өгнә. Ахлач әмтнәс эн ю-күүһинь, ю кесинь сурна+. 34Олн цуглрсн һазрт негнь нег үг келәд хәәкрнә, наадк улснь талданар келәд хәәкрцхәнә. Тиим бәәдлд юн учрснь медҗ чадад Павелыг цергин бәәшңд орултха гисн заквр ахлач өгнә+. 35Тедн шатар йовхларн, Павелыг һар деерән өргв. Тедү дүңгә олн улс шуугад, йовх хаалһ өглго бәәв.

36– Алхмн энүг! – гиҗ тедн дахад хәәкрлдв.

Павелын олнд келсн үг

37Цергүд Павелыг бәәшң тал авч йовхар седв, болв тернь ахлачас иигҗ сурна:

– Танас нег юм сурҗ болхий? – гинә.

– Чи, грек келәр келҗ чаддвчи? – гиҗ тер сурна, – 38Тиигхлә, чи одахн Египетәс ирәд, буцлт кеһәд, эҗго һазрур дөрвн миңһн алачнриг дахулсн күн биш болҗанчи?

39– Би Киликьян Тарс балһсна еврейв. Нертә балһсна иргмб. Олн улсла күүндх зөв нанд өгтн+.

40Ахлачас зөв авад, Павел шат деер зогсад олн әмтиг тагчгртха гисн докъя һарарн өгнә. Әмтн төвкнәд тагчгрхла, Павел еврей келәр келнә.

22

22^1– Эцкнр, ахнр-дүүнр! Бийән харсх үг нанд өгтн.

2Терүг еврейин келәр келҗәхиг соңсчкад, тедн оньган өгцхәв.

3– Би еврейв. Киликьян Тарс балһснд һарлав. Болв Ерусалим балһснд өсәд бослав. Мана эцкнрин закана туск гүн сурһуль Гамалилас авлав. Тадниг эндр бийән Бурхнд нерәдснлә әдләр би урднь тиигҗ йовлав+. 4Исусин номиг дахад йовсн улсиг би үктлнь көөһәд зовадг биләв. Залус болн гергчүд бәрҗ авад бәрәнд бәрүлүв+. 5Энүнә герчнр ода – ах гелң болн Деед хург кевтән. Дамаскд бәәх ахнрт нерәдсн бичг би теднәс авлав. Тиигәд би тиигәрән одад, тер улсиг бәрәд күләд, Ерусалим тал засглхар, авч ирхәр йовлав+.

Павел эврәннь итклән келснь

6Һал үдлә мини хаалһдм Дамаскд күрч йовхлам, генткн теңгрәс күчтә герл асад, намаг герлткв+. 7Би һазрт унн келҗәх ду соңсв: «Шаул, Шаул! Яһад чи Намаг көөһәд йовнач?» 8«О, Деед Эзн, кенвчи?» – гиҗ би сурлав. «Би Назаретин Исусв. Чи Намаг көөҗ йовнач», – гиҗ тер хәрү өглә. 9Нанла хамдан йовсн улс бас герл үзлә. Болв Нанд келҗәсн дууг тедн соңссн уга. 10«О, Деед Эзн, яахмб ода?» – гиҗ би сурв. «Босад Дамаск ор. Тенд чамд ю кехинь йилһәд келх», – гиҗ Деед Эзн келнә. Күчтә герл мини нүдиг цәәлһчкв. 11Мини нөкдмүд намаг һарасм авад, Дамаскур көтләд ирв. 12Тенд нан тал Хананий гидг нертә күн ирнә. Закаг цеврәр бәрдгтнь тенд бәәсн евреймүд цугтан терүг күндлдг бәәҗ+. 13Нан тал өөрдәд Мини хаҗуд тер зогсад иигҗ келлә: «Шаул, ахм, нүдндчнь харан ортха!» Тер кемләнь би үздг болад, нанд үг келсн күүг үзв. « 14Мана өвкнрин Бурхн чамаг шүүҗ авч. Чи Терүнә санан-седклиг меддгәр, үннч Күүг үздгәр, Түүнә эврән келсн үгинь соңсдгар шүүҗ авв. 15Эврән үзсн, соңссн тоотарн олн улст герч болхич+. 16Бичә уд! Босад уснд кирслгдәд, килнцән бийәсн һарһад, Деед Эзн Исусин нер дууд», – гив+. 17Дәкәд би Ерусалимур хәрҗ ирв. Энд һол сүмд мөргүл кеҗәхлә, нанд үзгдл үзгдв+. 18Би Деед Эзиг үзв. Тер нанд иигҗ келв: «Ерусалимас шулуһар йов. Энд Мини тускар келсн чини герчллһиг эдн учртан авшго», – гив. 19Тиигхлә би: «Эн улстн намаг хурлмуд эргәд, Танд итксн улсиг гүвдәд бәрҗ йовсиг меднә. 20Чини герч Степана цусн асхрҗасн цагт би тенд зогсҗалав. Би тиим йовдл тавлад, алачнрин хувц манҗалав», – гив+. 21Тиигәд Деед Эзн нанд: «Йов! Би чамаг холд буру номта улс тал илгәхв», – гив.

Павел цергин ахлач хойр

22Иигҗ келҗәтл олн улс Павелыг оньһҗ соңсҗала. Зуг сүүлин үгин хөөн тедн шуугад хәәкрцхәв.

– Уга кетн энүг һазр деерәс! Әмд бәәх йосн уга! – гив.

23Тедн хәәкрлдәд, эврәннь хувцсан тәәлҗ хайлдад, шора цацлдв. 24Павелыг цергин бәәшңд орултха гисн заквр цергин ахлач өгнә. Дәкәд терүг малядад, олн улс юн учрар энүнд дурго болҗахинь сурвр кехиг бас закна. 25Павелыг цокхар седәд күлхлә, тер хаҗудан зогсҗасн цергин ахмд келнә:

– Зарһ кеһәд уга бәәҗ Римин иргниг гүвдҗ болдви+?

26Цергин ахмд келсинь соңсад, ахлачд одад зәңглнә.

– Тадн юн гидг юм һарһҗахмт? Энтн Римин иргн бәәҗ, – гиҗ тер келнә.

27Ахлач Павел тал ирәд сурна:

– Чи йосндан Римин иргн болҗахмбчи?

– Э, э, – гиҗ тернь хәрү өгнә.

28Тиигхлә, ахлач:

– Римин иргн болхин төлә би йир ик мөңг өгләв, – гиҗ келнә.

– Би болхла тиимәр төрҗв, – гиҗ Павел хәрү өгнә.

29Терүнәс сурлһ авх улс, тер дарунь йовҗ одна. Римин иргниг цевд бәрсндән ахлач бас әәмсв. 30Маңһдуртнь ахлач Павелыг цевәс сулдхад, юн учр деерәс евреймүд энүг гемшәҗәхинь медхәр седнә. Энүнә төлә тер ах гелңгүдиг болн Деед хург цуглулна. Дарунь Павелыг орулад, теднә өмн зогсана.

23

Деед хургт Павелын тооца өглһн

23^1– Ахнр-дүүнр! Эндр өдр күртл мини ухан-седкл Бурхна өмн цевр, – гиҗ Павел цуглрсн улсиг хәлән бәәҗ келнә+. 2Ах гелң Хананий Павелыг амарнь цоктха гиҗ Павелын хаҗуд зогсҗасн күүнд закна+.

3– Бурхн чамаг бийич цокх. Һазаһасн чи цаһалһсн эрслә әдлч. Закаһар болхла, чи нанд зарһ кех йостач. Болв намаг цоктха гиҗ зөв өгәд, терүгән эврән эвдҗәнәч, – гиһәд Павел келнә+.

4– Бурхна ах гелңгиг му келҗәнәч, – гиҗ Павелын хаҗуд зогсҗасн улс келнә+.

5– Ахнр-дүүнр! Би терүгитн ах гелң гиҗ медсн угав. «Эврәннь улсин һардачиг бичә му кел», – гиҗ Бурхна Бичгт бичәтә бәәнә, – болҗ Павел хәрү өгнә+.

6Зәрм улс цадукмуд бәәсинь, зәрмнь паршмуд бәәсинь Павел меддг бәәҗ. Тиигәд Деед хургт тер чаңһар иигҗ келнә:

– Ахнр-дүүнр, би парш багин күмб. Мини өвкнр бас тиим улс. Үксн улс әмдрәд ирдгт иткснәс иштә ода мини зарһим кеҗәнә+.

7Терүг иигҗ келлһнлә паршмуд болн цадукмуд дунд ик зүтклдән болад, Хургин улс хойр әңгрнә. 8Үксн улсин әмдрлтд Сәкүсн чигн, Бурхна элч чигн бәәнә гиһәд паршмуд келцхәв. Цадукмуд болхла энүнд иткҗәхш+. 9Эднә шууган өсәд ирв. Зәрм ном цәәлһәчнр (парш багин гешүд) бослдад, эврәннь ухан-седклән келлдв:

– Бидн эн күүнәс нег чигн му юм үзҗәхшвидн. Эн күүнлә сәкүсн эс гихлә, Бурхна элч күүндҗәхлә яһнат+?

10Улсин зүтклдән дегд икдәд ирхлә, ахлач Павелыг шуучад авч одхас әәһәд, бәәшңд орултха гиҗ эврәннь цергүдт закв. 11Сөөднь Павел тал Деед Эзн ирәд иигҗ келнә:

– Юунас чигн бичә ә! Ерусалимд Мини тускар герчлснлә әдләр Римд бас чи үгән келхич+.

Павелыг алх күүндвр

12Маңһдуртнь зәрм евреймүд цуглрад Павелыг эс алтл, хот идлго, унд уулго бәәх болҗ андһар тәвнә. 13Энүнд дөч даву күн орлцв. 14Тедн гелңгүдт болн медәтнрт күрәд иигҗ келцхәнә:

– Бидн Павелыг эс алтл нег чигн умш келндән тәвшговидн. 15Тадн Деед хургла хамдан цергин ахлачиг сурад, терүнә керг тодрхаһар медхин төлә Павелыг бий талан дуудхит. Бидн болхла бийән белдҗ авад, терүг таднд күртл алхвидн.

16Эн нуувчин күүндврин тускар Павелын зе көвүн медҗ. Тер бәәшңд орад, Павелд медсән келҗ өгнә. 17Павел цергин ахмдыг дуудҗ авад келнә:

– Эн көвүг ахлачд күргтн. Эн терүнд нег зәңг соңсххар бәәнә, – гив.

18Көвүг ахлачд күргнә.

– Бәрәнд бәәх Павел намаг дуудад, эн көвүг таднд күргтхә гиҗ сурв. Эн нег зәңг танд келхәр бәәнә, – гив.

19Ахлач көвүг һараснь көтләд, хооран һарад сурна:

– Чи ю келхәр седләч нанд?

20– Евреймүдин толһачнр маңһдур Павелыг Деед хург тал авч иртхә гиҗ сурхар седҗәнә. Тиигхләрн терүнә тускар тодрхаһар медхәр седсн болх. 21Зуг Та тедниг бичә итктн. Терүг бәрҗ алхар дөч һар күн бултад күләҗәнә. Павелыг эс алтл тедн хот эдлшго, унд уушго болҗ андһар тәвҗ. Тедн белн бәәнә, зуг тана шиидвриг күләҗәнә.

22– Ода нанд келсән дәкҗ бичә күүнд соңсх, – гиҗ закад, ахлач көвүг йовулна.

Павелыг Кесәрья тал йовулна

23– Харңһурад йисн час давхла, Кесәрья тал йовх хойр зун цергч, далн мөртә цергч, хойр зун саадгта цергч бел кетн. 24Павелд унх мөрд белдтн. Энүг эрүл-менд закрач Феликст эрк биш күргтн, – гиҗ ахлач эврәннь хойр цергин ахмдт дуудҗ авад закна+.

25Эн иим бичг бичнә: « 26Клауд Лусья эркн күндтә закрач Феликст. Менд бәнт? 27Эн күүг евреймүд бәрҗ авад алхар седҗәҗ. Би эврәннь цергүдтәһән цаглань ирәд энүг харсҗ авв. Эн күн Римин иргн бәәҗ+. 28Юунд энүг бурушаҗахинь медхәр седәд, би Деед хургт дахулҗ ирв+. 29Евреймүд эн күүг эврәннь заканас иштә бурушаҗана. Болв бәрәнд бәрх эс гихлә алх дүңгә гем энүнд мел уга+. 30Энүг алхар седәд нуувч йовдл белдҗәхинь медәд, би тер дарунь Тан тал йовулҗанав. Эн күүг бурушахар седҗәх улст эврәннь ухан-седклән танд күргтхә гиҗ заклав»+.

31Ахлачин заквр күцәхәр цергүд Павелыг дахулад, сөөһәр Антипатр хотн тал ирнә. 32Маңһдуртнь мөрн цергүдтә хамднь Павелыг цааранднь йовулна. Йовһар йовсн цергүд болхла бәәшң талан хәрҗ ирцхәнә. 33Кесәрьяд ирн мөрн цергин улс закрачд бичг өгәд, Павелыг үлдәнә. 34Закрач бичгиг умшад, Павелас альк һазра күнвт гиҗ сурна. Павелыг Киликья гидг һазраһинь медәд иигҗ келнә:+

35– Чамаг бурушаҗах улс ирхлә, би кергиг хәләхв, – гиһәд Павелыг Херодын бәрсн бәәшңд бәртхә гиҗ закна.

24

Евреймүд Павелыг бурушаҗана

24^1Тавн хонг давсна хөөн ах гелң Хананий медәтнртә Тертул йос меддг күүнлә Кесәрьяд ирәд, Павелыг юунд бурушахар седҗәхән закрачд медүлнә+. 2Павелыг авч ирхлә, Тертул терүнә буруһинь илдкв:

– Эркн күндтә закрач Феликс! Тана цецн һардврар мана орн-нутг төвкнүн бәәһәд, олн әмтнә җирһл ясрхин төлә Та олн сән йовдлмуд һарһҗанат. 3Бидн танд ханлтан өргҗ темдглҗәнәвидн. Тиигәд әрүн седкләсн Таниг күндлҗәнәвидн. 4Таниг уданд цуцрашгон төлә ода мана ахрар келхиг соңсхитн би эрҗәнәв. 5Эн күн тогтун бәәдл эвдәд, цуг делкәд евреймүдин буцлт харсад йовсинь меднәвидн. Деернь болхла, Назара гиҗ нерәддг багиг һардҗана+. 6Нам мана һол сүмиг бузрдахар седв. Тиигәд бидн энүг бәрҗ авлавидн. 8Энүнәс сурлһ авад, буру йовдл һарһсинь бидн чикәр темдглсиг Та эврән үзхит. 9Келсн тоот мел үнн гиҗ бурушаҗах евреймүд дөңнә.

Феликсин өмн Павелын келсн харсгч үг

10Феликс закрач Павелд үг келх зөв өгнә. Павел эврәннь харсгч үгән иигҗ келнә:

– Олн җилд эн орн-нутгт Та зарһч болҗ йовхитн би меднәв. Тиигәд Тана нүүрт бийән харсад нег цөөкн үг келхдән би байрлҗанав. 11Арвн хойр хонг өмн би Бурхнд мөргхәр Ерусалимд одлав. 12Намаг бурушахар седҗәх улс һол сүмд күүнлә зүткҗәхим, эс гихлә хурлмудт, балһснд буцлт кеҗәсим бәрҗ авсн уга билә. Терүг Та эврән медҗ чадҗанат. 13Ода намаг гемшәхәр келҗәх тоотан эднтн бәрмтг зааҗ лавлҗ чадшго. 14Би болхла өвкнрин Бурхнд шүтәд, евреймүдин чик биш гиҗ тоолҗах хаалһар дахҗ йовнав. Заканд болн әәлдәчнрин дегтрмүдт бичгдсн тоотынь би иткҗәнәв. 15Бурхн Зака күцәдгинь чигн, Зака эвддгинь чигн әмдрүлх гиҗ, эн улсла әдл би бас нәәлҗәнәв+. 16Тер учрар Бурхна нернд олн улсин өмн би эврәннь ухан-седклән, бийән цеврәр бәрх санатав+. 17Би Ерусалимас йовад цөөкн җил давсн хөөн хәрү ирв. Тиигхләрн түрү-яду улст мана әмтнәс цуглулсн мөңгәр дөң күргәд, Бурхнд бәрц бәрхәр би ирләв+. 18Һол сүмд мөргүл кеһәд, бийән цеврлҗәхлә, намаг бурушахар седсн улс тенд бәрҗ авв. Йос-җурм эвддг улс нанта уга билә+. 19Болв тенд Азийин евреймүд бәәлә. Кемр тедн намаг гемшәхәр седҗәсн болхла, ода тедн нааран ирәд гемшәх йоста. 20Эс гихлә, Деед хургт ямаран гем нанд бәәсиг энд бәәх улс Танд келҗ өгтхә. 21Мини буру хәәкрәд келсн үгдм бәәввзә. Намаг үксн улс әмдрүлдгиг итксн төләд зарһ кеҗәнә гиҗ келснд болхий+?

22Феликс эн Хаалһин тускар сәәнәр меддгтән зарһан зогсав.

– Цергин ахлач Лусья ирхлә, би чини төрәр шиидвр һарһнав, – гиҗ Феликс келнә.

23Павелыг бәрәнд бәрҗәтн гиҗ цергчд заквр тер өгнә. Зуг Павелыг невчк сулдхвртаһар бәрәд, үр-иньгүднь терүнд килмҗән өгч туслдгар бәртн, – гиҗ келнә.

Павел Феликс Друзил хойрин өмн

24Цөөкн өдр давхла Феликс Друзил гидг еврей гергтәһән ирнә. Тер Павелыг авхулна. Феликс терүг икңкнь Исус Христост иткҗәхинь медхәр седнә. 25Павел терүнд чик седклтә бәәдлин, бийән бәрлһнә болн болх зарһин тускар келнә. Иим күүндвр Феликсиг әәлһнә.

– Эндр болҗана! Нанд сул цаг учрхла, Би чамаг дәкәд бас дууднав, – гиҗ тер келнә+.

26Феликс Павелыг авлһ өгх гиҗ санад, дару-дарунь терүнә ардас илгәһәд күүндҗәв. 27Хойр җил давна. Феликсин ормд Порк Пест орна. Болв евреймүдт сән нүднд үзгдхәр Феликс Павелыг бәрәнд үлдәнә.

25

Павел хаана зарһ некнә

25^1Пест ям дааһад һурвдгч хонгтан Кесәрьяс Ерусалим орна. 2Ерусалимд ах гелңгүд, евреймүдин толһачнр Павелыг бурушаҗахан терүнд келцхәв. 3Пестиг тедн яһад болв чигн теднә сурвр күцәһәд, Павелыг Ерусалим тал һарһтха гицхәв. Эврән бийснь болхла, хаалһдан терүг алхар седнә+.

4– Павел Кесәрьяд бәәнә, би удлго бас тенд күрхв. 5Кемр тер күн му йовдл һарһсмн болхла, тана ахлачнр нанла хамдан тиигәрән одад, юуһар бурушаҗахинь келҗ өгтхә, – гиҗ Пест хәрү өгнә.

6Тенд нәәмн-арвн хонгтан хамдан бәәһәд, Пест Кесәрья тал хәрү ирнә. Маңһдуртнь Пест зарһ эклнә, Павелыг орулҗ авч иртхә гисн заквр өгнә. 7Павелыг авч ирнә. Ерусалимас ирсн евреймүд Павелыг дааврта төрмүдәр гемшәв. Болв терүгән лавлҗ чадсмн уга. 8Дарунь Павелд бийән харсх үг өгцхәв.

– Би еврейин закаг чигн, Һол сүмиг чигн, Римин хаана өмнәс чигн эвдх йовдлмуд һарһсн угав, – гиҗ Павел келнә.

9Пест евреймүдт таасгдхар седәд Павелас иигҗ сурна:

– Чамаг Ерусалимд одад бурушасн төрмүдәр зарһ кехд зөв өгчәнч? Зарһ би кехв.

10– Би Римин хаана зарһд орҗанав. Тиигәд мини керг энд хаһлгдх йоста. Намаг евреймүдт му юм эс үзүлсиг тадн эврән сәәнәр меднәлмт+. 11Кемр би закаг эвдәд алх дүңгә йовдл һарһсмн болхла, би үкхдән белмб. Болв кемр евреймүдин гемшәлһн буру болхла, нег чигн күн намаг теднд өгч чадшго. Би Римин хаана зарһ болтха гиҗ некҗәнәв.

12Эврәннь нөкдмүдтәһән селвлцәд Пест келнә:

– Чи Римин хаана зарһ некҗәхлә, терүн тал йовулгдхич+.

Агрипп хан Павелла харһна

13Цөөкн хонг давсна хөөн Кесәрьяд Пест тал Агрипп хан Берниктәһән мендлхәр ирнә. 14Энд тедн кесг өдр бәәнә. Пест хаанд Павелын кергин тускар келнә.

– Энд, Феликсин үлдәсн күн бәрәнд бәәнә. 15Намаг Ерусалимд одхла, еврейин ах гелңгүд болн теднә медәтнр юуһар бурушаҗахинь келҗ өгцхәв. Тедн эн күүнә зарһ кетхә гиҗ неклә. 16Тиигхд би теднд зөв буруһинь йилһлго бәәҗ засглх, дәкәд бийән харсх зөв өглго шиидвр авна гисн, Римин авъясла ирлцҗәхш гиһәд цәәлһҗ өгләв. 17Тедн нааран ирв. Би тер дарунь маңһдуртнь зарһ эклләв. Тиигәд тер күүг нааран авч иртхә гиләв. 18Павелыг гемшәхәр седҗәсн улс, мини сансар, нег чигн буру һарһсн йовдл зааҗ чадсмн уга. 19Тедн шаҗна туск төрәр, бас үксн Исусин тускар зүтклдв. Павел Терүг әмд бәәнә гив+. 20Эн кергәр би ямаран шиидвр авхан медҗ чадад бәәвв. 21Павелыг Ерусалимд одад зарһан келһүлхмн болвза гиһәд сурв. Павел бийән бәрәнд бәрәд, Римин хаана зарһ некв. Тиигәд би: «Энүг Римин хан тал йовултл түүрмд бәртн гиҗәнәв».

22– Би эврән эн күүг соңсхар седләв, – гиҗ Агрипп Пестд келнә.

– Маңһдур соңсхич, – гиҗ Пест хәрү өгнә.

23Маңһдуртнь Агрипп хан болн Берникә хатнтаһан зарһин герт сүртә өргмҗтә кевәр орҗ ирв. Терүнлә хамдан балһсна ахлачнр болн дәәчнрин хамгин нертәнь ирцхәв. Пестин закврар Павелыг орулҗ авч ирнә.

24– Агрипп хан! Энд суусн гиичнр! Тадна өмн зогсҗах күүг Ерусалимин евреймүд болн энд Кесәрьяд бәәхнь чигн һазр деер бичә бәәтхә гиҗ некв+. 25Би болхла энүг бурушаһад алх дүңгә гем энүнә бәәдлд үзҗәхшв. Эн күн эврән Римин хаана зарһ кетхә гиһәд сурсар Рим тал йовулх шиидвр авв+. 26Болв Римин хаана нернд бичәд илгәх төр ода чигн йилһрәд уга. Тиигәд би Павелыг иигәрән авч ирәд, тадниг цугтан, шишлң Агрипп хан үзәд тодрхаһар медтхә гиҗ санлав. Сурврин ашар негн талан һарад, ю бичхән йилһхвидн. 27Ода деерән бурушахинь медәл уга бәәҗ энүг йовулхд дегд эргү болҗ нанд медгдҗәнә.

26

Павелын харсгч үг

26^1– Чамд үг өггдҗәнә. Бийән харсад кел, – гиҗ Агрипп хан зәңглв.

Павел һаран өргәд экләд келнә:+

2– Агрипп хан! Эндр тана өмн зогсад, евреймүдин гемшлтәс бийән харсх үг өгсндтн би бийән хүвтәд тоолҗанав. 3Евреймүдин авц-бәрциг болн теднә зүткәтә төрмүдиг та йир сәәнәр меднәт. Тер учрар Таниг тесвртәһәр намаг соңсхиг эрҗәнәв. 4Мини орн-нутгт болн Ерусалимд бәәсн цагин мини җирһлин бәрц-бәәдлиг евреймүд меднә+. 5Тедн намаг бичкнәс авн меднә. Шаҗна дааврта диг-дараг күцәҗ, намаг парш багин гешүн бәәсиг тедн герчлхәр седхлә, герчлҗ чадхмн+. 6Эндр би зарһин өмн зогсхларн, мана өвкнрт Бурхна өгсн үгән күцхиг иткҗәнәв. 7Эн өгсн үг бүтхин төлә мана олн улсин арвн хойр ясн Бурхнд өдр-сө уга шүтҗ мөргҗәнә. Агрипп хан! Эн иткмҗәс көлтә евреймүд намаг гемшәҗәнә+. 8Үксн күүг йосндан Бурхн әмдрүлҗ чадхиг яһад евреймүд күцәҗ болшго гиҗ тоолҗахмб+? 9Би бас Назаретин Исусин нернә өмнәс ю болв чигн күцәх кергтә гиҗ сандг биләв+. 10Ерусалимд би гелңгүдәс зөв авад Бурхна улсиг бәрәнд орулад алхар шиидхләнь бас дөңнләв+. 11Хурлмуд эргәд йовҗ, Исус Христост бичә итктн гиһәд, би тедниг закад засгллав. Ууртан дегд бүтхләрн, талдан балһсд кеддг болв+.

Павел эврәннь итклән келҗәнә

12Нег декҗ би ах гелңгүдин зөвәр болн йосар Дамаск тал йовв+. 13Тана зергәс, хаалһдан йовҗ йовад, һал үдлә би нарнас хурц герл бийиннь хаҗудан йовсн әмтнә эргнд үзв. 14Терүнәс нүдн цәәһәд, бидн һазрт унн киисвидн. «Шаул, Шаул, чи юңгад Намаг көөлдәд йовнач? Му бух бийән зовадмн», – гиҗ нанд еврей келәр келснь соңсгдв. 15«Эзн минь, Та кембтә?» – гиҗ сурв. «Би чини көөлдҗ йовх Исусв», – гиҗ Деед Эзн хәрү өгнә. « 16Ода бос! Чамаг Би Эврәннь зарц болн герч кехәр ирв. Чи Намаг үзләв гиҗ келх йостач. Дәкәд чи Мини үзүлхиг бас келх йостач. 17Би чамаг евреймүд болн буру номта улс тал йовулхан харсхв. 18Теднд медрл өгәд, харңһу ормас герлтә һазрт чи һарһ, эрлгин үлмәһәс көтләд Бурхна үлмәд орул. Нанд итксәр теднә килнцнь тәвгдәд, Бурхнд нерәдәд заасн улс дунд бас йовтха»+.

Павел эврәннь көдлмшин тускар келҗәнә

19– Агрипп хан, теңгрин үзгдлиг соңслго бәәҗ болшго болв. 20Би тер үгиг түрүләд Дамаскд, хөөннь Ерусалимд, Йудьяд болн буру номта улс дунд йовҗ цәәлһв. Тиигхләрн би тедниг килнцтә җирһлән үлдәһәд, Бурхнд итктхә гиләв. Эврәннь итклән тедн кергәрн батлтха гиҗ заавв+. 21Түүнәс көлтә намаг евреймүд Ерусалимин һол сүмд бәрәд алхар седлә+. 22Болв Бурхн эндр өдр күртл нанд дөңгән күргв. Ик баһ уга намаг соңсҗанат. Әәлдәчнр болн Мошен әәлдҗ келснәс үлүһәр би келҗәхшв. 23Бурхна илгәсн Аврач зовлң-зөвүр эдләд, үкләс түрүләд әмдрхмн билә. Эн болхла евреймүдт болн буру номта улст аврлтын туск зәңг күртәҗәнә+.

24– Павел, чи һалзурҗадг болвзач? – гиҗ Пест хәәкрнә, – Чини ик ном чамаг адрулн гиҗәнә, – гив.

25– Эркн күндтә Пест, би һалзу күн бишв. Би зөвтәһәр үн келҗәнәв. 26Мини келх тоот цугтан хаанд темдгтә, тиигәд би сулдан келҗ чадхв. Учрсн йовдлын тускар түүнә эс меддгнь уга. Мел кевтән нуувчар биш түүнә нүднд давла. 27Агрипп хан, Та әәлдәчнрт иткҗәнт? Таниг иткҗәхиг би медҗәнәв.

28– Чи иим ахр цагин зуур намаг Исус Христост иткдг кү кехәр бәәнчи? – гиҗ Агрипп сурна.

29– Болзг ахр болну, удан болну, эндр Та болн намаг соңсҗах улс нанла әдл болтха гиҗ би Бурхнд зальврҗанав. Би зуг таниг бичә цевлтхә гиҗәнәв+.

30Агрипп хааг дахад закрач болн Берникә эдн, зарһд суусн улс цугтан босцхав. 31Тедн тендәс һарн йовҗ хоорндан күүнднә.

– Эн күн алгдх, эс гихлә бәрәнд бәргдх дүңгә му йовдл һарһсн уга+.

32– Кемр Римин хаана зарһ эс сурсмн болхла, энүг сулдхҗ чигн болхмн билә, – гиҗ Агрипп Пестд келв+.

27

Павел Рим тал йовҗана

27^1Мадниг Италь тал кермәр йовулхиг шиидхлә, Павелыг болн талдан бәрәнд бәәсн улсиг Римин хан Августин 600 шаху цергин ахлач Юлин һарт орулна+. 2Адрамутнас Азийд бәәсн порт дәврәд орх кермд бидн йовлавидн. Маднла хамдан Македонь һазра Тесалоники балһсна Аристарх йовла+. 3Маңһдуртнь бидн Сидон гидг портд күрвидн. Юли Павелыг һундаҗ йовсн уга. Тиигәд дөң күргвзә гиһәд, терүнд үүрмүдләһән харһхднь зөв өгв. 4Бидн дәкн теңгст һарвидн. Зөрц салькнас зулад, мана керм Киприг үрү таласнь давв. 5Киликья болн Пампулья хаҗуһар теңгс керчәд Луки һазрин Мур балһснд ирүвидн. 6Терүнд цергч ахлач Юли Италь тал йовҗах Александрий балһснас ирсн керм олад, мадниг терүнд суулһв+. 7Әрә-әрә уралан керм теңгсәр йовад, түрү-зүдү үзсмн бийнь Книд балһснд күрвидн. Цааранднь салькн маднд харш болад йовв. Тер учрар мана керм Критиг үрү бийәснь эргәд Салмонд күрв. 8Цааранднь эрг дахад зөвәр түрүһәр усчад, Ласья балһсна өөр шидр бәәх «Керм зогсдг сән көвә» гидг нег һазрт ирвидн. 9Бидн кесг цаг давулвидн. Деед Эзнә хәәрлдг өдр давв. Цааран усчхд әәмшгтә болад бәәв. Тиигәд Павел саглна:

10– Залус! Мана теңгсәр йовсн йовдл йир күчр күнд бәәдлтә болх. Тиигәд иим йовдл кермд чигн, терүнә ацанд чигн һарута болх, терүнд йовх улс әмнәсн хаһцад чигн бәәх.

11Цергин ахлач Павелыг соңсхин ормд кермин эзнә болн залачин селвг дөңнә. 12Теднә күрсн портд үвлзҗ болшго болв. Йовсн улсин ик зунь цааран йовхар шиидв. Тедн Поникт күрәд, үвлзх сана зүүв. Поник портд барун өмн үзгин болн барун ар үзгин салькн көдлнә.

Теңгсин аюл

13Өмн үзгәс номһн салькн экләд үләнә. Өдрин иим бәәдл таасад, җахр өргәд, матросмуд Критин эрг дахад кермән зална. 14Бичкәхән цаг давхла, арл талас аюлын шүрүн салькн көдлв. Тиим салькиг дорд ар үзгин салькн гиҗ келнә+. 15Мана кермиг тер салькн дор ормднь таг кеһәд зогсав. Сальк зөрҗ усчҗ болшго болад бәәв. Терүнд чидлмвидн күрч чадлго салькн көөсн талнь йоввидн. 16Бидн Кауд гидг бичкн арлын үрү бийднь тусвидн. Тенд әрә гиҗ дөңнлһнә хооһш һарһҗ батлвидн. 17Терүг керм деер тәвәд, матросмуд ик арһмҗар ораһад таг кеһәд боов. Суртин тасрха һазрин элснд суушгон төлә тедн җилкән буулһад салькнд көөгдсн талан цаарандан усчв. 18Теңгсин усна дольган дегд күчтә болад, маңһдуртнь кермән экләд невчк гиигрүлвидн+. 19Һурвдгч өдртнь матросмуд эврәннь һарарн кермин зер-зевән һарһад хайв. 20Кесг өдртән нарн чигн, одд чигн үзгдсн уга. Салькн тер кевтән көдлв. Әмд үлдх гиҗ нам уханд уга.

21Кермд йовсн улс удан хот уга бәәв. Тиигхлә Павел босад иигҗ келв:

– Мини үг соңсад Критас һархмн биш билә. Тиигхлә эн аюлла харһшго, иим һару һаршго бәәсмн. 22Болв ода бичә әәтн, буйн болтха! Керм хамхрсн бийнь таднас нег чигн күн хоршго. 23Давсн сөөһәр нан тал Бурхна элч ирв. Би Бурхна күмб, Терүнд би мөргнәв+. 24Тер нанд: «Павел бичә ә. Чи Римин хаана өмн зарһд зогсхич. Эврәннь өр-өвч седкләс иштә Бурхн чамла эн керм деер хамдан йовсн улсиг әмд үлдәҗәнә», – гиҗ келв+. 25Тиигәд бичә әәтн! Би Бурхнд иткҗәнәв. Түүнә келсәр цугнь күцх. 26Мана керм нег арлын өөр зогсх, – гиҗ келв+.

27Адрья теңгсәр мадниг йова йовтл, арвн дөрвдгч өдртнь сөөни өрәллә матросмуд эрг тал керм өөрдҗ йовсиг тааһад медцхәв. 28Тер ормдан усна гүүниг кемҗәләд хәләхлә, теңгс дөчн метр гүн бәәҗ. Керм цааран йовад, матросмуд дәкәд усна гүүниг кемҗәләд хәләхлә, һучн метр бәәҗ. 29Усн дотр бәәсн чолуд харһх гиһәд, матросмуд саглад, кермин өмн нүүрәснь дөрвн җахр хайв. Цугтан шулуһар өр цәәһәд, өдр урһтха гиҗ зальврцхав. 30Кермәс матросмуд зулхар седәд, дөң күргдг хооһш уснд буулһад белдцхәв. Әмтн бичә әәтхә гиһәд, җахр буулһсн болҗ шалтглв.

31– Кемр эн улсиг керм деер эс үлдәхлә, тадн әмд үлдшгот, – гиҗ Павел цергүдт келнә.

32Тиигхлә цергүд хооһш бәрҗәсн арһмҗиг чавчна, хооһш теңгст унна. 33Өрән өмн Павел керм деер йовсн улсиг хотан уухинь сурна:

– Арвн дөрвн өдрин туршт тадн күләһәд, хот уга йовнат, – гиҗ тер келнә, – 34Би таниг хотан уухиг эрҗәнәв. Әмд үлдхин төлә тиигх кергтә. Нег чигн күүнә толһаһас нег чигн үсн уншго+.

35Тиигҗ келн Павел өдмг авад, цуг улсин нүүрт Бурхнд ханлтан өргәд, терүгән хуһлад иднә+. 36Терүг үзсн улс сергәд, өдмг авад идцхәв. 37Керм деер хойр зун далн зурһан күн йовла. 38Цугтан цадтлан хотан идчкәд, кермиг гиигрүлхин төлә ачата буудяг теңгст хайв.

Кермин хамхрлт

39Өр цәәв. Тедн элстә эрг үзнә. Болв эн юн һазринь эдн медҗәхмн уга. Арһта болхла, кермән тедн хәр уснд орулхар шиидв. 40Матросмуд җахрмуд бәрҗәсн арһмҗиг чавчхла, җахрмуд уснд унв. Тедн кермин җолаг боолһата арһмҗас сулдхцхав. Өмн җилкән өргәд, салькар эрг тал усчв. 41Зуг керм элстә хәр һазрт тулв. Терүнә өмнк бийнь элснд шигдәд, таг болв. Ардаснь кермиг күчтә дольган цокҗ хамхлҗав. 42Цергчнр бәрәнд бәәсн улс һарад зулҗ гүүхәс саглад, тедниг алхар шиидв. 43Болв цергин ахлач Павелыг хәәрлхин төлә цергүдиг зогсав. Өөмҗ чаддгнь түрүләд уснд һәрәдҗ орад, эрг тал усчтха гиҗ тер закв+. 44Наадкснь хамхрха кермин үлдл болн салу модд олзлад, бас эргд күрх зөвтә бәәсмн. Тиигәд цугтан теңгсин эргд күрцхәв.

28

Мальтд

28^1Теңгсин көвәд усчад күрхләрн, бидн Мальта гидг нертә арлд күрсән медвидн. 2Эн арлын бәәрн улс мадниг йир сәәнәр тосв. Тер өдр киитн, хурта билә. Ик һал шатаһад мадниг дуудв. 3Павел тевр хагсу бүчрмүд авч ирәд һалд хайсн цагт бүчрмүдәс хорта моһа һарч ирәд, түүнә һар деер унҗсинь цугтан үзнә. 4Арлын бәәрн улс Павелын һар деер хорта моһа үзчкәд, хоорндан шууглдад одна:

– Эн күн алач-махч күн бәәдлтә. Теңгсин аюлас һарла, болв Үнн гидг бурхн энүг әмд үлдәшго бәәдлтә.

5Болв Павел моһаг һалд хайна. Моһа терүг хатхв чигн, болв хорнь Павелд харш болсн уга+. 6Әмтн терүг хавдрлх, эс гихлә үкҗ одх гиҗәлә. Тиим юмн учрхиг эдн удан күләв. Болв цааранднь Павелыг эрүл-мендинь үзәд, олн-әмтн ухан-седклән соляд, терүг бурхн гиҗ келцхәв+.

7Тер ормас хол биш арлын толһач Пуплин эдл-аху бәәҗ. Мадниг тер тосҗ авад, һурвн хонгтан гиичлв. 8Пуплин эцкнь гемтә бәәҗ: халу дүрәд, геснь өвчәҗ. Павел терүн тал ирәд, зальврад, һаран тәвәд өвгиг эдгәв+. 9Түүнә дару тер зәңг соңссн гемтә-хуучта улс Павел тал ирлдәд бийән эдгәв. 10Эдгсн улс маднд ханлтан өргҗ, йир сәәнәр тоов. Мадниг хәрү теңгсүр һарчахла, хаалһд олн зүсн кергтә юм өгцхәв.

Мальтас Рим тал йовлһн

11Һурвн сар болад бидн арл деер үвлзсн Александрийин «Икр бурхд» гидг кермәр теңгст һарвидн+. 12Тер кевтән Сиракуз балһснд ирәд һурвн өдр хонвидн. 13Тендәс бидн Регин балһснд күрвидн. Өмн үзгин салькн көдлхлә, хойрдгч өдртнь бидн Путиол балһснд ирвидн. 14Энд бидн ах-дүүнрлә харһвидн. Теднә эрлһәр бидн дола хонвидн. Түүнә дару Рим балһсн тал йоввидн. 15Римд бәәх ах-дүүнр мадниг ирхиг соңсад, өмнәсмдн тосад, зәрм Апин гидг талвң тал ирцхәв. Зәрмнь «Һурвн гиичлүр» гидг хотн тал ирцхәв. Павел тер олн улсиг үзәд, Бурхнд ханлтан өргәд, урмд күргв.

Римд

16Мадниг Римд ирхлә, Павелд көлслгдсн герт талдан маначта бәәх зөв өгцхәв. 17Һурв хонад Павел еврейин ахлачнриг цуглулв. Тедниг ирхлә, Павел иигҗ келнә:

– Ахнр, намаг евреймүд Ерусалимд бәрәд Римин улст өглә. Мана улст му йовдл эс үзүлсн бийнь, өвкнрин авъясинь эс эвдсн бийнь намаг тедн бәрв. 18Римин улс мини кергәр шинҗлт кеһәд, намаг сулдххар шиидв. Яһад гихлә, Намаг алх дүңгә гем уга бәәҗ+. 19Евреймүд энүнлә зөвшәрсн уга. Эн учрас би Римин хаана зарһ сурв. Тиигҗ керг күцәхәр седхләрн, би эврәннь олн улс гемшәхәр седсн угав. 20Тиигәд би эндр тадниг цуглулад күүндхәр седләв. Израилин улсин иткмҗин төлә би эндр көл-һартан цев зүүҗ йовнав.

21Павелыг соңсҗасн улс иигҗ хәрү өгнә:

– Йудьяс чини тускар нег чигн бичг авсн угавидн. Нааран ирҗәх улсас нег чигн күн чини тускар му келҗәсмн уга билә. 22Болв бидн эврән чамаг соңсхар седләвидн. Эн багин тускар бидн мел оңдан мууһинь соңсвидн.

23Павелла харһх цагинь батлад авчкад, заасн өдртнь Павелын бәәсн ормд улм олар әмтн хурна. Өрүнәс асхн күртл Павел теднд Бурхна орн-нутгин тускар келҗ өгв. Мошен заканас болн Әәлдәчнрин бичгәс Исусин тускар тедниг иткүлв+. 24Терүг соңссн улсин зәрмснь иткәд, зәрмснь итклго бәәв. 25Хоорндан тедн үгдән багтлго бәәцхәв.

– Тана өвкнрт әәлдәч Эшьяр дамҗулад Әрүн Сәкүсн келҗәв: «+
26Тер улст күрәд кел: келҗәсиг тадн соңсхт, болв ю келҗәхинь медсн угат. Тадн нүдәрн хәләхит, болв юуһинь үзсн угат. 27Эн улсин зүркнь хатурҗ одҗ. Тедн чикәрн соңсҗахш. Нүдән аньчкад, сохрар бәәнә. Тедн нүдәрн үзәд, чикәрн соңсад, зүркәрн медәд Намаг сурсмн болхла, би тедниг эдгәх биләв»+. 28Бурхна аврлһна туск үг буру номта улст илгәгдҗәхинь тадниг медтхә гиһәд келҗәнәв. Тедн Намаг соңсх, – гиҗ Павел келв.

30Павел Римд хойр җилдән нег гер көлсләд бәәв. Ирсн улсиг цугтаһинь сәәнәр тосчав. 31Зөргтәһәр тер Бурхна орн-нутга тускар, Деед Эзн Исус Христосин тускар олн улст цәәлһҗ келҗ өгчәв. Нег чигн күн терүнд харшлсн уга+.

* Зүс – грекмүдин деед бурхна нерн.

* Гермес – грекмүдин бурхна нерн; тер бурхн олн бурхдын элч бәәҗ.

* Иргн – орн-нутгин күн.

* Эпикурмуд – Грек философ Эпикурин (Христосин төрхин өмн 270 җилд өңгрҗ одҗ) номинь дахсн улс.

* Стоикуд – Грек философ Зенона (Христосин төрхин өмн 265 җилд өңгрҗ одҗ) номинь дахсн улс.

* Ареопаг – балһсна номтнрин ниицәнә һазр.

* Артеми – урһмл урһлһна бурхна кезәңк грек нерн.

+ 1:1 Лук. 1:3, Марк 16:19, Лук. 24:51

+ 1:3 Мат. 28:17, Марк 16:14, Лук. 24:15-49, Иох. 20:19-29, 1Кор. 15:5-7

+ 1:4 Лук. 24:49
+ 1:5 Лук. 3:3,
+ 1:6 Лук. 17:20, Лук. 19:11
+ 1:7 1 Тесалоникинхн 5:1

+ 1:8 Деян. 8:1, Деян. 8:14, Лук. 24:48-49, Марк 16:15

+ 1:9 Марк 16:19
+ 1:10 Марк 9:3, Иох. 20:12
+ 1:11 Мат. 16:27

+ 1:13 Мат. 10:2-4, Марк 3:17-18, Лук. 6:14-16

+ 1:14 Марк 3:31, Марк 6:3, Иох. 2:12, Иох. 7:3, 1Кор. 9:5, Һалатьянхн 1:19

+ 1:16 Лук. 22:47, Лук. 22:37, Лук. 24:44
+ 1:17 Иох. 6:71, Иох. 13:21
+ 1:19 Мат. 27:8
+ 1:20 Псалмс 68:26, Псалмс 108:8
+ 1:22 Лук. 3:3, Лук. 24:48
+ 1:23 Деян. 18:7, Кол. 4:11
+ 1:24 Деян. 15:8
+ 1:26 Цецн селвгүд 16:33

+ 2:1 Нүүдл 23:16, Нүүдл 34:22, Левит 23:15, Давтх Закан 16:9, Деян. 20:16

+ 2:3 Мат. 3:11

+ 2:4 Деян. 4:31, Деян. 13:52, Лук. 24:49, Деян. 1:4-5

+ 2:11 Деян. 6:5, Деян. 13:43
+ 2:13 1Кор. 14:23
+ 2:19 Мат. 24:30, Лук. 21:11, Апокал. 8:7
+ 2:20 Апокал. 6:12
+ 2:21 Рим. 10:13
+ 2:22 Иох. 3:2
+ 2:23 Лук. 22:22, Лук. 23:33
+ 2:24 Лук. 24:5-6, Рим. 8:11
+ 2:25 Псалмс 15:8-11

+ 2:27 Йов 33:28, Псалмс 29:4, Псалмс 48:16, Псалмс 85:13,

+ 2:28 Мат. 7:14, Псалмс 15:8-11, Деян. 13:35
+ 2:29 Деян. 13:36
+ 2:30 Псалмс 131:11
+ 2:31 Псалмс 15:10

+ 2:33 Псалмс 109:1, Марк 16:19, Деян. 7:55-56, Рим. 8:34, Евр. 1:3

+ 2:34 Псалмс 109:1, Лук. 20:42-43

+ 2:37 Лук. 3:10, Деян. 16:30

+ 2:38 Марк 1:4, Деян. 10:48, Лук. 11:13, Деян. 8:15

+ 2:39 Епесинхн 2:13
+ 2:44 Деян. 4:32-37
+ 3:2 Деян. 14:8
+ 3:6 2Кор. 6:10

+ 3:7 Марк 1:31, Марк 5:41, Марк 9:27, Деян. 9:41

+ 3:8 Деян. 14:10

+ 3:11 Иох. 10:23, Деян. 5:12

+ 3:13 Нүүдл 3:6, Иох. 8:54, Иох. 17:1, 2 Пётр 1:17, Лук. 23:14, Иох. 19:12

+ 3:14 Лук. 23:18
+ 3:17 Деян. 13:27, 1 Тимофей 1:13
+ 3:21 Лук. 1:69-70, Рим. 1:2

+ 3:22 Давтх Закан 18:15-16, Мат. 17:5, Деян. 7:37

+ 3:23 Левит 23:29, Давтх Закан 18:19
+ 3:25 Эклц 22:18, Эклц 26:4
+ 4:1 Мат. 22:23, Деян. 23:8
+ 4:3 Лук. 21:12
+ 4:6 Мат. 26:3, Лук. 3:2, Иох. 18:13
+ 4:7 Лук. 20:2
+ 4:8 Марк 13:11, Деян. 6:10, Деян. 13:9
+ 4:9 Деян. 3:6-8
+ 4:11 Псалмс 117:22, Лук. 20:17, 1 Пётр 2:7
+ 4:12 Мат. 1:21
+ 4:14 Деян. 3:11
+ 4:19 Деян. 5:29
+ 4:21 Лук. 20:6, Лук. 22:2, Деян. 5:26
+ 4:24 Нүүдл 20:11
+ 4:26 Псалмс 2:1-2
+ 4:27 Лук. 23:1, Лук. 23:11, Деян. 3:13
+ 4:29 Епесинхн 6:19
+ 4:31 Деян. 2:4, Деян. 13:52
+ 4:32 Деян. 2:44
+ 4:34 2Кор. 8:14

+ 4:36 Деян. 9:27, Деян. 13:2, Деян. 15:36, Һалатьянхн 2:9

+ 5:4 Цецн Ухана Багш 5:4-5
+ 5:12 Марк 16:20, Иох. 10:23, Деян. 3:11
+ 5:15 Марк 6:55, Деян. 19:11-12

+ 5:17 Деян. 4:1, Деян. 23:8, Марк 15:10, Деян. 13:45

+ 5:18 Лук. 21:12, Деян. 4:3
+ 5:19 Деян. 12:7-10, Деян. 16:26
+ 5:26 Лук. 20:6, Лук. 22:2, Деян. 4:21
+ 5:27 Мат. 10:17, Мат. 26:59
+ 5:28 Деян. 4:17-18, Мат. 27:25
+ 5:29 Деян. 4:19
+ 5:32 Лук. 24:48, Иох. 15:26
+ 5:33 Деян. 7:54
+ 5:34 Деян. 22:3,
+ 5:37 Числа 1:2, Лук. 2:2
+ 5:41 Мат. 5:12, 1 Пётр 4:13-14, 2Кор. 12:10
+ 6:1 Деян. 9:29
+ 6:3 1 Тимофей 3:8

+ 6:5 Деян. 8:5, Деян. 21:8, Деян. 2:11, Деян. 13:43

+ 6:6 1 Тимофей 4:14, 1 Тимофей 5:22, 2 Тимофей 1:6

+ 6:7 Деян. 12:24, Деян. 19:20
+ 6:10 Деян. 4:8, Лук. 21:15
+ 6:11 Мат. 26:59
+ 6:13 Деян. 21:28
+ 6:14 Мат. 26:61, Иох. 2:19-22, Мат. 5:17
+ 7:2 Эклц 11:31, Эклц 12:4
+ 7:3 Эклц 12:1
+ 7:4 Эклц 11:32

+ 7:5 Эклц 15:3, Эклц 18:10, Эклц 12:7, Эклц 13:15, Эклц 15:18

+ 7:6 Эклц 15:13, Нүүдл 12:40

+ 7:7 Эклц 15:14, Нүүдл 3:12

+ 7:8 Эклц 17:9-14, Эклц 21:2-4, Эклц 25:26, Эклц 29:31-35, Эклц 30:5-24

+ 7:9 Эклц 37:11, Эклц 37:28, Эклц 39:2
+ 7:10 Эклц 41:37-43
+ 7:12 Эклц 42:1-5
+ 7:13 Эклц 43:1-15, Эклц 45:1-4
+ 7:14 Эклц 45:9-10, Эклц 46:27

+ 7:15 Эклц 46:5, Эклц 46:28, Эклц 49:33, Нүүдл 1:6

+ 7:16 Эклц 50:25,
+ 7:17 Нүүдл 1:7, Нүүдл 1:12
+ 7:18 Нүүдл 1:8
+ 7:19 Нүүдл 1:10-11, Нүүдл 1:16
+ 7:20 Нүүдл 2:2-3, Евр. 11:23
+ 7:21 Нүүдл 2:3-10
+ 7:24 Нүүдл 2:11-12
+ 7:28 Нүүдл 2:13-14
+ 7:29 Нүүдл 2:15, Нүүдл 2:22, Нүүдл 18:3-5
+ 7:30 Нүүдл 3:2
+ 7:32 Нүүдл 3:6
+ 7:34 Нүүдл 3:5, Нүүдл 3:8-10
+ 7:35 Нүүдл 2:14

+ 7:36 Нүүдл 14:27-31, Давтх Закан 1:3, Давтх Закан 8:2

+ 7:37 Давтх Закан 18:15, Деян. 3:22
+ 7:38 Нүүдл 19:3, Давтх Закан 5:27
+ 7:39 Нүүдл 16:3, Числа 11:4-6
+ 7:40 Нүүдл 32:1, Нүүдл 32:23
+ 7:41 Нүүдл 32:4-6,
+ 7:42 Давтх Закан 4:19, Псалмс 80:13
+ 7:44 Нүүдл 38:21, Апокал. 15:5, Нүүдл 25:40
+ 7:46 Псалмс 88:20-21,
+ 7:48 Деян. 17:24

+ 7:51 Нүүдл 32:9, Давтх Закан 10:16, Давтх Закан 10:16,

+ 7:52 Мат. 23:37

+ 7:53 Давтх Закан 33:2, Һалатьянхн 3:19, Евр. 2:2

+ 7:54 Деян. 5:33

+ 7:55 Нүүдл 24:16, Псалмс 109:1, Марк 16:19

+ 7:56 Марк 1:10, Псалмс 109:1, Марк 16:19, Деян. 7:56, Евр. 1:3

+ 7:58 Левит 24:14-16, Числа 15:35-36, Деян. 8:1, Деян. 22:20

+ 7:59 Псалмс 30:6, Лук. 23:46
+ 7:60 Лук. 22:41, Лук. 23:34
+ 8:1 Деян. 22:20, Иох. 16:2, Мат. 10:23

+ 8:3 Һалатьянхн 1:13, 1Кор. 15:9, Пилипинхн 3:6

+ 8:4 Марк 4:14, Деян. 11:19
+ 8:5 Деян. 6:5, Деян. 21:8
+ 8:7 Лук. 4:35, Марк 16:17-18
+ 8:13 Мат. 28:19, Деян. 16:33, Деян. 18:8
+ 8:14 Деян. 1:8
+ 8:15 Деян. 2:38

+ 8:16 Мат. 28:19, Деян. 19:5, Деян. 10:44, Деян. 11:15

+ 8:17 Деян. 9:17, Деян. 19:6
+ 8:22 2 Тимофей 2:25
+ 8:24 Нүүдл 8:8
+ 8:25 Иох. 4:39

+ 8:26 Деян. 5:19, Деян. 10:4, Деян. 11:13, Деян. 12:7, Деян. 27:23

+ 8:29 Деян. 10:19
+ 8:31 Рим. 10:14
+ 8:35 Лук. 24:27
+ 9:1 Деян. 8:3, Иох. 16:2
+ 9:3 Деян. 22:6-11, Деян. 26:12-18
+ 9:10 Деян. 22:12, Эклц 22:1
+ 9:11 Деян. 21:39, Деян. 22:3

+ 9:15 Рим. 1:5, Һалатьянхн 1:15-16, 1 Тимофей 2:7,

+ 9:16 Деян. 20:23, 1 Тесалоникинхн 3:3
+ 9:17 Деян. 8:17, Деян. 19:6
+ 9:19 Һалатьянхн 1:17
+ 9:21 Һалатьянхн 1:13, Һалатьянхн 1:23
+ 9:22 1 Тимофей 1:12, Деян. 18:28
+ 9:23 Деян. 20:3, Деян. 23:30
+ 9:25 2Кор. 11:32-33

+ 9:27 Деян. 4:36, Деян. 13:2, Деян. 15:36, Һалатьянхн 2:9, 1Кор. 9:6, Һалатьянхн 1:18-19

+ 9:29 Деян. 6:1
+ 9:30 Деян. 11:25
+ 9:34 Деян. 3:6

+ 9:36 Иох. 13:14, 1 Тимофей 2:10, 1 Тимофей 5:10

+ 9:40 Мат. 9:25, Деян. 28:8, Яков 5:16

+ 9:41 Марк 1:31, Марк 5:41, Марк 9:27, Деян. 3:7

+ 10:2 Мат. 8:10, Лук. 7:4-5
+ 10:3 Деян. 3:1
+ 10:4 Деян. 8:26, Апокал. 8:4
+ 10:6 Деян. 9:43
+ 10:9 Деян. 11:5-14
+ 10:14 Левит 11:2, Давтх Закан 14:3,

+ 10:15 Марк 7:15-16, Рим. 14:14, 1 Тимофей 4:4, Тит 1:15

+ 10:19 Деян. 8:29
+ 10:22 Лук. 7:4-5
+ 10:25 Деян. 16:29
+ 10:26 Апокал. 19:10, Апокал. 22:8-9
+ 10:28 Иох. 4:9, Иох. 18:28

+ 10:34 Давтх Закан 10:17, Рим. 2:11, Рим. 10:12

+ 10:35 Рим. 10:12

+ 10:37 Марк 1:14

+ 10:38 Мат. 3:16, Иох. 1:32-33, Мат. 4:24, Лук. 13:16

+ 10:42 Иох. 5:22, Деян. 17:31, 1 Пётр 4:5, 2 Тимофей 4:1

+ 10:43 Лук. 24:27, Рим. 3:21
+ 10:46 Марк 16:17, 1Кор. 12:10
+ 10:47 Деян. 2:4
+ 10:48 Деян. 2:38
+ 11:2 Деян. 15:1, Һалатьянхн 2:12
+ 11:3 Лук. 15:2, Һалатьянхн 2:12
+ 11:5 Деян. 10:9-32
+ 11:9 Марк 7:19, Деян. 10:15
+ 11:12 Деян. 15:9
+ 11:13 Деян. 8:26
+ 11:15 Деян. 10:44
+ 11:16 Деян. 1:5
+ 11:17 Деян. 2:38
+ 11:19 Деян. 8:1
+ 11:22 Деян. 4:36, Деян. 9:27, Деян. 13:1
+ 11:24 Деян. 6:5
+ 11:25 Деян. 9:30
+ 11:27 Деян. 13:1, Деян. 15:32
+ 11:28 Деян. 21:10, Мат. 24:7, Деян. 18:2
+ 12:2 Лук. 5:10, Марк 10:39
+ 12:3 Нүүдл 12:15
+ 12:4 Лук. 22:33
+ 12:5 2Кор. 1:11, Епесинхн 6:18
+ 12:7 Деян. 8:26, Деян. 16:26
+ 12:10 Деян. 5:19, Деян. 16:26
+ 12:11 Псалмс 33:7, Псалмс 90:11, 2Кор. 1:10

+ 12:12 Деян. 13:5, Деян. 15:37, 1 Пётр 5:13, Кол. 4:10, 2 Тимофей 4:11, Пилемон 1:24

+ 12:15 Мат. 18:10-11, Евр. 1:14

+ 12:17 Деян. 15:13, Деян. 21:18, Яков 1:1, Һалатьянхн 1:19, Һалатьянхн 2:9

+ 12:23 Апокал. 16:9,
+ 12:24 Деян. 6:7, Деян. 19:20
+ 12:25 Деян. 11:29-30, Деян. 12:12

+ 13:1 Деян. 11:27, Деян. 4:36, Деян. 11:22, Лук. 3:1

+ 13:2 Лук. 2:37, Рим. 1:1, Һалатьянхн 1:15
+ 13:5 Деян. 12:12, Деян. 15:37, Кол. 4:10
+ 13:6 Мат. 7:15
+ 13:9 Деян. 4:8, Деян. 6:10
+ 13:13 Деян. 15:38
+ 13:15 Лук. 8:41, Деян. 18:8
+ 13:17 Нүүдл 1:7, Нүүдл 12:51

+ 13:18 Нүүдл 16:35, Псалмс 94:10, Давтх Закан 9:7

+ 13:19 Давтх Закан 7:1,
+ 13:22 Псалмс 88:20-21,
+ 13:24 Лук. 3:3
+ 13:25 Лук. 3:16, Иох. 1:20, Иох. 1:27
+ 13:27 Деян. 3:17, Лук. 24:26-27
+ 13:28 Лук. 23:23
+ 13:29 Лук. 23:53
+ 13:30 Лук. 24:6
+ 13:31 Деян. 1:3, Лук. 24:48
+ 13:32 Псалмс 2:7, Евр. 1:5, Евр. 5:5
+ 13:34 Рим. 6:9,
+ 13:35 Псалмс 15:10, Деян. 2:27
+ 13:36 Деян. 2:29
+ 13:38 Мат. 1:21, 1Иох. 2:12

+ 13:39 Рим. 3:20, Һалатьянхн 2:16, Һалатьянхн 3:11, Рим. 3:28

+ 13:43 Деян. 2:11, Деян. 6:5

+ 13:45 Деян. 5:17

+ 13:46 Деян. 4:30, Епесинхн 6:19, Мат. 10:11, Мат. 22:8, Апокал. 3:4, Марк 12:9, Деян. 18:6

+ 13:47 Деян. 26:23
+ 13:50 1 Тесалоникинхн 2:15
+ 13:51 Мат. 10:14, Марк 6:11, Лук. 9:5
+ 13:52 Деян. 2:4, Деян. 4:31
+ 14:1 Деян. 13:5
+ 14:3 Деян. 4:30, Епесинхн 6:19
+ 14:4 Мат. 10:34, Лук. 12:51
+ 14:6 Мат. 10:23
+ 14:8 Деян. 3:2
+ 14:9 Мат. 9:2
+ 14:10 Деян. 3:8
+ 14:11 Деян. 28:6
+ 14:14 Числа 14:6, Марк 14:63
+ 14:15 Нүүдл 20:11, 1 Тесалоникинхн 1:9
+ 14:17 Левит 26:4, Мат. 5:45, Псалмс 103:15
+ 14:19 2Кор. 11:25

+ 14:22 Кол. 1:23, Иох. 15:20, 1 Пётр 2:21, 1 Пётр 5:9, 1 Тесалоникинхн 3:3, 2 Тимофей 3:12

+ 14:23 Деян. 13:2, Деян. 20:32
+ 14:26 Деян. 13:3
+ 15:1 Левит 12:3
+ 15:2 Һалатьянхн 5:2
+ 15:7 Деян. 10:20
+ 15:8 Деян. 1:24, Деян. 10:44, Деян. 10:47
+ 15:9 Деян. 11:12, Псалмс 50:12
+ 15:10 Һалатьянхн 5:1
+ 15:11 Епесинхн 2:8, Тит 2:11, Тит 3:7

+ 15:13 Деян. 12:17, Яков 1:1, Һалатьянхн 1:19, Һалатьянхн 2:9

+ 15:20 1Кор. 8:1, 1Кор. 10:19-20, Апокал. 2:14, Левит 3:17, Левит 17:14, Давтх Закан 12:23-24

+ 15:22 1 Пётр 5:12, 2Кор. 1:19, 2 Тесалоникинхн 1:1

+ 15:24 Һалатьянхн 1:7, Һалатьянхн 5:10
+ 15:28 Деян. 15:20
+ 15:32 Деян. 11:27
+ 15:35 Деян. 13:1
+ 15:37 Деян. 12:12, Деян. 13:5, Кол. 4:10
+ 15:38 Деян. 13:13
+ 15:40 Деян. 15:32

+ 16:1 Рим. 16:21, 1Кор. 4:17, Пилипинхн 2:19, Кол. 1:1, 1 Тесалоникинхн 3:2, 2 Тесалоникинхн 1:1, 1 Тимофей 1:2, 2 Тимофей 1:2

+ 16:3 1Кор. 9:20, Һалатьянхн 2:3
+ 16:4 Деян. 15:28-29
+ 16:5 Деян. 6:7
+ 16:6 Деян. 18:23
+ 16:7 Пилипинхн 1:19
+ 16:8 Деян. 20:5, 2Кор. 2:12, 2 Тимофей 4:13
+ 16:12 Пилипинхн 1:1
+ 16:14 Лук. 24:45
+ 16:15 Деян. 11:14, Деян. 16:33-34
+ 16:18 Марк 9:38
+ 16:22 2Кор. 6:4-5, 2Кор. 11:23-25
+ 16:24 1 Тесалоникинхн 2:2
+ 16:25 Псалмс 41:9, Псалмс 118:62

+ 16:26 Деян. 4:31, Деян. 5:19, Деян. 12:7, Деян. 12:10

+ 16:27 Деян. 12:19
+ 16:29 Деян. 10:25
+ 16:30 Лук. 3:10, Деян. 2:37
+ 16:31 Марк 16:16, Рим. 10:9
+ 16:33 Деян. 11:14, Деян. 16:15
+ 16:34 Иох. 4:53, Деян. 18:8
+ 16:37 Деян. 22:25
+ 16:39 Мат. 8:34
+ 16:40 Деян. 16:14
+ 17:1 Пилипинхн 4:16
+ 17:2 Деян. 13:5, Деян. 14:1
+ 17:3 Лук. 24:26-27
+ 17:5 1 Тесалоникинхн 2:14-16
+ 17:7 Лук. 23:2
+ 17:16 2 Пётр 2:8
+ 17:19 Марк 1:27
+ 17:24 Мат. 11:25, Деян. 7:48
+ 17:25 Псалмс 49:8-12, Эклц 2:7, Йов 33:4
+ 17:26 Эклц 3:20, Давтх Закан 32:8
+ 17:28 Числа 16:22, Йов 12:10

+ 17:30 1 Пётр 1:14, Рим. 3:25-26, Епесинхн 4:18

+ 17:31 Мат. 12:36, Иох. 5:22, Деян. 10:42, 1 Пётр 4:5

+ 18:2 Рим. 16:3, 1Кор. 16:19, 2 Тимофей 4:19, Деян. 11:28

+ 18:4 Деян. 13:5
+ 18:5 1 Тесалоникинхн 3:6
+ 18:6 Деян. 13:46

+ 18:8 Лук. 8:41, Деян. 13:15, 1Кор. 1:14, Иох. 4:53, Деян. 16:34

+ 18:15 Деян. 23:29

+ 18:18 Деян. 18:2, Рим. 16:1, Числа 6:5, Числа 6:9

+ 18:19 Деян. 19:1, Деян. 20:16
+ 18:21 Яков 4:15
+ 18:23 Деян. 16:6

+ 18:24 Деян. 19:1, 1Кор. 1:12, 1Кор. 3:5, 1Кор. 4:6, 1Кор. 16:12, Тит 3:13

+ 18:25 Лук. 3:3, Деян. 19:3
+ 18:26 Деян. 4:30, Епесинхн 6:19
+ 18:27 1Кор. 16:3, 2Кор. 3:1
+ 18:28 Деян. 9:22
+ 19:1 Деян. 18:21
+ 19:3 Деян. 18:25
+ 19:4 Лук. 3:3, Иох. 1:7
+ 19:5 Мат. 28:19, Деян. 8:16
+ 19:6 Деян. 8:17, Деян. 9:17, Деян. 10:46
+ 19:8 Деян. 4:30, Епесинхн 6:19
+ 19:12 Деян. 5:15
+ 19:13 Мат. 12:27, Марк 9:38, Лук. 9:49
+ 19:15 Лук. 4:34, Яков 2:19
+ 19:18 Марк 1:5, Яков 5:16
+ 19:20 Деян. 6:7, Деян. 12:24
+ 19:21 Рим. 15:26, 1Кор. 16:5, Рим. 15:23-24
+ 19:22 Деян. 16:1
+ 19:29 Деян. 19:29, Кол. 4:10, Пилемон 1:24
+ 20:1 Деян. 19:21
+ 20:3 Деян. 9:23, Деян. 23:30

+ 20:4 Деян. 19:29, Епесинхн 6:21, Кол. 4:7, 2 Тимофей 4:12, 2 Тимофей 4:20, Тит 3:12

+ 20:5 Деян. 16:8
+ 20:6 Нүүдл 12:15, Деян. 12:3
+ 20:7 1Кор. 16:2, Апокал. 1:10

+ 20:16 Нүүдл 23:16, Нүүдл 34:22, Левит 23:15, Давтх Закан 16:9, Деян. 2:1

+ 20:18 Деян. 18:19, 1 Тесалоникинхн 1:5
+ 20:23 Деян. 9:16, Деян. 21:33
+ 20:24 2 Тимофей 4:7
+ 20:26 Давтх Закан 8:19

+ 20:28 Иох. 21:16-17, 1 Пётр 5:2, 1 Пётр 1:18-19

+ 20:29 Мат. 7:15, Иох. 10:12

+ 20:30 2 Пётр 2:1, 2Кор. 11:13, 1 Тимофей 4:1

+ 20:31 Марк 14:38
+ 20:32 Деян. 14:23, 1 Пётр 1:4
+ 20:33 2Кор. 7:2
+ 20:34 Деян. 18:3
+ 20:35 Мат. 10:8
+ 20:36 Деян. 21:5
+ 21:4 Деян. 20:23
+ 21:5 Деян. 20:36
+ 21:8 Деян. 6:5, Деян. 8:5
+ 21:9 Лук. 2:36, Деян. 2:17-18
+ 21:10 Деян. 11:28
+ 21:12 Мат. 16:21-23
+ 21:13 Деян. 20:24, Пилипинхн 2:17
+ 21:18 Деян. 12:17, Яков 1:1
+ 21:20 Рим. 10:2
+ 21:21 Рим. 2:28-29, 1Кор. 7:19
+ 21:23 Числа 6:2-5, Числа 6:13
+ 21:24 Деян. 18:18
+ 21:25 Деян. 15:29
+ 21:26 Числа 6:9-12
+ 21:28 Деян. 6:13,
+ 21:29 Деян. 20:4
+ 21:33 Деян. 20:23, Деян. 21:11
+ 21:34 Деян. 19:32
+ 21:39 Деян. 9:11, Деян. 22:3

+ 22:3 Деян. 9:11, Деян. 21:39, Деян. 5:34, Пилипинхн 3:6

+ 22:4 Деян. 8:3
+ 22:5 Деян. 9:1-2
+ 22:6 Деян. 9:3-6, Деян. 26:12-18
+ 22:12 Деян. 9:17
+ 22:15 Деян. 9:15
+ 22:16 Деян. 9:18
+ 22:17 Деян. 9:26
+ 22:20 Деян. 7:58
+ 22:25 Деян. 16:37

+ 23:1 1Кор. 4:4, 2Кор. 1:12, 2 Тимофей 1:3, Евр. 13:18

+ 23:2 Деян. 24:1,
+ 23:3 Давтх Закан 25:1-2
+ 23:4 Иох. 18:22
+ 23:5 Нүүдл 22:28
+ 23:6 Деян. 4:1, Пилипинхн 3:5, 1Кор. 15:13
+ 23:8 Мат. 22:23, Лук. 20:27
+ 23:9 Иох. 12:29
+ 23:11 Деян. 27:23
+ 23:24 Деян. 24:3, Деян. 25:14
+ 23:27 Деян. 21:32-33, Деян. 22:27
+ 23:28 Деян. 22:30
+ 23:29 Деян. 18:15
+ 23:30 Деян. 9:23, Деян. 20:3
+ 23:34 Деян. 21:39
+ 24:1 Деян. 23:2
+ 24:5 Лук. 23:2
+ 24:15 Апокал. 20:6, Апокал. 20:13
+ 24:16 Деян. 23:1, Евр. 13:18

+ 24:17 Рим. 15:25-28, 1Кор. 16:1, Һалатьянхн 2:10

+ 24:18 Деян. 21:26
+ 24:21 Деян. 23:6
+ 24:25 Деян. 17:32
+ 25:3 Деян. 23:12
+ 25:10 Рим. 13:1
+ 25:12 Деян. 23:11
+ 25:19 Деян. 18:15, Деян. 23:29
+ 25:24 Деян. 22:22
+ 25:25 Лук. 23:14, Деян. 23:29
+ 26:1 Псалмс 118:46, Мат. 10:18, Деян. 9:15
+ 26:4 Һалатьянхн 1:13
+ 26:5 Деян. 23:6, Пилипинхн 3:5
+ 26:7 Мат. 19:28, Яков 1:1
+ 26:8 1Кор. 5:12
+ 26:9 Иох. 16:2, 1 Тимофей 1:13
+ 26:10 Деян. 8:3
+ 26:11 Деян. 9:1
+ 26:12 Деян. 9:3-6, Деян. 22:6-11
+ 26:18 Евр. 2:14-15
+ 26:20 Деян. 9:20
+ 26:21 Деян. 21:27, Деян. 21:30

+ 26:23 1Кор. 15:20, Кол. 1:18, Апокал. 1:5, Деян. 13:47

+ 26:29 Деян. 21:33
+ 26:31 Деян. 23:29
+ 26:32 Деян. 25:12
+ 27:1 Деян. 25:12
+ 27:2 Деян. 19:29
+ 27:6 Деян. 28:11
+ 27:14 Марк 4:37
+ 27:18 Йона 1:5
+ 27:23 Деян. 8:26
+ 27:24 Деян. 23:11
+ 27:26 Деян. 28:1
+ 27:34 Лук. 21:18
+ 27:35 Мат. 15:36
+ 27:43 Деян. 27:3
+ 28:5 Псалмс 90:13, Марк 16:18, Лук. 10:19
+ 28:6 Деян. 14:11
+ 28:8 Деян. 9:40, Яков 5:16
+ 28:11 Деян. 27:6
+ 28:18 Деян. 23:29, Деян. 26:31-32
+ 28:23 Лук. 24:27
+ 28:25 Мат. 15:7
+ 28:27 Мат. 13:15, Марк 4:12, Иох. 12:40
+ 28:31 Деян. 4:29, Епесинхн 6:19

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KAL

Тәәлвртә толь (Шин Бооцан)

Тәәлвртә толь (Шин Бооцан)

1. А

2. Ә

3. Б

4. Г

5. Һ

6. Д

7. З

8. И

9. К

10. Л

11. М

12. П

13. Р

14. С

15. Т

16. Х

17. Ц

18. Э

19. И

20. Я

Тәәлвртә толь

АЛВ ЦУГЛУЛДГ КҮН

– Римин орн-нутгин көрңгд, Палестинд алв цуглулдг бәәрн цергләч күн. Римин йосна буру номта улсла сән бәәдг цергләчнрт евреймүд дурго бәәҗ, яһад гихлә, тиим бәәдл Заканла ирлцҗәсмн уга. Дәкәд цергләчнр ахлачнрин төлә бәәрн улсас мөңг цуглулҗ авад үлүһинь бийдән үлдәдг бәәҗ.

АПОСТОЛ

– Исусин шүүҗ авад дахач болн нөкд кехәр седсн 12 сурһульчнрин негнь. Шин Бооцанд Павелын болн талдан христианмудын тускар бас тиигҗ келгднә. Эн үг элч гиҗ орчулгдна.

АХ ГЕЛҢ

– Бурхна Закаһар зуг ах гелң зәрм йослл күцәх зөвтә чигн. Үлгүрнь, эн күн һол сүмин хамгин әрүн орм эзлнә.

АХ ГЕЛҢГҮД

– политическ чинртә, ик тоомсрта еврейин гелңгүд. Ах гелңгүдин кесгнь Ик Хургин гешүд бәәҗ. Исусин цагт тедн цугтан гишң нег цөөкн нойн зәәсңгә өрк-бүләс һарсмн чигн.

ӘӘЛДӘЧНР

– Бурхна үгиг соңсад, әмтнд терүг күргдг улс. Бурхиг күндлх, Терүнә таал күцәх, өөрхн әмтндән дурлх, хар сана һарһлго бәәх дуудврмуд әәлдәчнр кедг чигн. Еврейин әәлдәчнр бийәрн дамҗад Бурхна келсиг бичҗ авдг бәәҗ. Исусин цагт әәлдәчнрин дегтрмүд, тедн дунд Христос төрхәс урд VIII зун җилд Эшьяна дегтр евреймүдт таасгдг бәәҗ. Христос төрхәс урд IX зун җилд бәәсн Элья, дегтрмүд эс үлдәв чигн, әәлдәчнр дунд йир ик күндтә күүнд тоолгдҗ йовҗ. Бурхиг эс күндлдг хааг тер илткәд, кесг өвәрц юмарн туурҗ йовсмн. Малакья гидг талдан әәлдәчнрин зәңглсәр делкән җирһл уга болхин өмн Элья һазр деер ирх йоста бәәсмн.

ӘРҮН ДЕГТРМҮД

– евреймүдин күндлдг бурхн-шаҗна туск дегтрмүд. Эннь Закан, әәлдәчнрин дегтрмүд, Псалмуд болн нань чигн дегтрмүд болҗана.

БААЛЬ-ЗЕБҮЛЬ

– еврей келәр эрлгин нерн.

БЕМБӘ ӨДР

– еврей улст эн өдр әрүн өдрт тоолгдна. Эн өдриг кевтнь Бурхнд нерәдәд, көдлмш кедго чигн. Тер улсин долан хонгин шин өдр нарн суухла эклнә. Тегәд басң өдр нарн суух кемәс авн бембә өдр нарн суутл цугтан көдлмш кедго бәәҗ. Исусин цаг иртл еврейин Закана багшнр бембә өдрт ямаран көдлмш кеҗ болшгог йилһнә. Бемб өдр евреймүд хурлд хурад мөргүл кеһәд, әрүн дегтр умшдг бәәҗ.

БООЦАН

– әмтнә хоорндк зөвшәрлһн, эс гихлә, Бурхн күн хойран хоорндк, эс гихлә, Бурхн баг улсин хойран хоорндк зөвшәрлһн. Бурхн Ноах Абрахам хойрла бооца кев. Хуучн Бооцанд ик зууднь Мошена цагт Бурхна болн Израилин улсин хоорнд болсн зөвшәрлтин тускар келгдҗәнә.

БУРУ НОМТА УЛС

– Исусин цагт буру номта улс гиҗ евреймүдиг биш, наадк әмтиг нерәддг бәәҗ. Яһад гихлә, тер цагт зуг евреймүд Бурхна өгсн Зака меддг бәәҗ.

ГЕЛҢГҮД

– Ерусалимд бәәх һол сүмд церглҗәх улс. Еврей улсин шаҗар гелңгүдин һол кергнь Бурхнд тәкл тәклһн болҗана. Закаһар тедн Мошена һарлцсн дү көвүн Ахарона хөөт үйнр гелң болх йоста чигн. Гелңгүд 12 багд хувагдна. Баг болһн һол сүмд җилд хойр дәкҗ неҗәһәд долан хонгт көдлдг бәәҗ.

ҺОЛ СҮМ

– Ерусалимд бәәх әрүн нертә һол сүм. Евреймүд зуг тенд тәкл тәкдг бәәҗ, дәкәд нәәрин өдрмүдт хурдг бәәҗ. Һол сүм түрүн болҗ евреймүдин хан Соломон маниг төрхәс урд 10-гч зун җилд тосхҗ. Исусин цагт тосгдсн һол сүмиг евреймүдин хан алдр Херод бәрҗ. Тер һол сүмиг бүсләд галерей тосхҗ. Тегәд терүнә эргмдк һазриг тер кесг әңгд хуваҗ. Һол сүмин галерейд олн улс хурдг бәәҗ. Исусин тааһад келсәр, терүг әмдрснә хөөн мана цагт 70-гч җилмүдт һол сүмиг Римин улс хамхлҗ, тер цагас авн тер шинәс босхгдад уга.

ДАВИД

– Йуда әәмгә Израилин хамгин туурсн хан. Бурхнд нерәдсн дууна дегтр бичсн автормудин негнь тер бәәҗ. Давид Бурхна таал күцәдг бәәҗ. Бурхн терүгинь өөдән ачлад, терүнә хөөт үйнр мөңкинд Израилин хаад болх гиҗ үгән өгч. Цуг делкәг чикәр һардх күн Давидин хөөт үй болх гиҗ еврей улсин әәлдәчнр тааҗ келҗәсмн.

ДАВИДИН КӨВҮН

– Тиигҗ Христосиг нерәддг бәәҗ. Яһад гихлә, евреймүдин иткләр тер Давид хаана хөөт үй болх зөвтә бәәҗ.

ЗАКАН

– Библин кезәңк хуучн тавн дегтр. Тер дегтрмүдт делкән үүдәлтин тускар, Бурхна ду соңссн, Терүнә таал күцәҗ йовсн түрүн чик седклтә әмтнә тускар келгдҗәнә. Цааранднь еврей келн улс үүдснә тускар, Бурхн тедниг Египетд ялчнрин көдлмшәс яһҗ сулдһсна болн Палестинад теднд һазр һарһҗ өгснә тускар бичәтә. Дәкәд тер дегтрмүдт кезәнә еврей келн улст Бурхна өгсн зааврмуд бәәнә. Эннь 10 һол зааврмуд, бас олн бәәдлин туск болн авъясмудин туск олн зокалмуд болҗана. Тегәд тер тавн дегтр Закан гидг нертә бәәсмн. Еврей улсин бурхн-шаҗнд Закан хамгин күндтә бәәҗ, терүнд бичәтә зааврмудыг болн зокалмудыг эрк биш күцәх кергтә болдг. Заканд бәәх һол зааврмуд Бурхн Мошеһар дамҗад өгч. Моше евреймүдиг Египетәс авч һарч. Тер учр деерәс тер Закан Мошена Закан гиҗ келгдҗәнә.

ЗАКАНА БАГШНР, НОМ ЦӘӘЛҺӘЧНР

– Закаг сәәнәр меддг, терүг әмтнд цәәлһҗ өгдг улс. Эн баахн баг әмтиг Исусин цагт евреймүд икәр күндлдг бәәҗ.

ЗИЛОТМУД

– грек келнәс эн үг харч улс гиҗ орчулгдна. Евреймүдин бурхн-шаҗна болн политическ баг улс эврәннь шаҗан буру номта улсин үлмәһәс харсад, Римин йоснас эврә улсан дәәллдәд сулдххар седҗәсмн. Исусин 12 апостолмудын негнь – Шимон Кананья гидгнь тер багд орҗасн чигн болх.

ИК ХУРГ

– еврей улсин Ик Хургт шаҗнд өөрхн 70 күн ордг бәәҗ. Тер Хург һанцхн политическ төрмүд хәләх биш, зарһин шиидвр чигн һарһдг бәәҗ. Исусин цагт Ик Хургин шиидвр Римин йосна улс батлхла, тиигәд одҗ чинртәд тоолдг бәәсмн. Римин улс евреймүдин шаҗиг басхар седдго бәәсмн, теднә Ик Хургла сән бәәцхәҗ.

КЕРЧЛҺН

– залу күүнә әмнә үзүр керчлһн. Бурхн еврей улс хойран хоорнд кегдсн Бооцанас иштә Синай уул деер залу киистә күн болһн тиим авъяс күцәх зөвтә бәәсмн. Шиңкән һарсн үрнд нәәмдгч өдртнь керчлһ кедг бәәҗ. Исусин цагт тер өдрләнь тиим үрнд нер өгдг бәәсмн.

КИЛНЦТӘ ҖИРҺЛ ҮЛДӘЛҺН

– Бурхна өмн эврәннь килнцән медәд, урдк җирһлиннь бәәдлән хайх.

КҮМНИ КӨВҮН

– иигҗ Исус бийән мел нерәднә. Энүнә чинрин тускар цугтан тал-талдан келцхәнә. Негдвәр Хуучн Бооцанд әәлдәч Даниэлын дегтрт эн күн теңгрә болҗ һарна. Делкән җирһлин бәәдл чилхлә, Бурхн терүнд әрүн нер, туурмҗ болн йос өгх. Энүгәрн күүнәс һарсн үрн Мошена бәәдлтә. Хойрдвар болхла, еврей келәр терүг күн гиҗ йирдән келнә. Кемр Исус эн үгиг иим учртаһар келдг бәәсмн болхла, тер күн юуһарн чигн әмтнәс йилһрҗәхш, хамгин түрүнд зовлңла харһад зовдгар, үкләрн тиим.

ЛЕВИХН

– эн улс гелңгүд эс болв чигн, Бурхиг көгҗмд орулад туурулдг, мал тәкл тәклһнд белддг болн нань чигн көдлмш һол сүмд кедг бәәҗ. Терүнәс нааһар тедн Зака дасад, олн улс дунд багшнр болҗ йовдг бәәҗ. Иим көдлмш зуг Израилин улсин 12 тохма үйнрин нег өвк күн кех зөвтә бәәсмн. Тер күн Левин хөөт үрн болх бәәсмн. Терүнә нерәр левинхн гиҗ келцхәдг болв.

ЛУ

– хуучна тууҗин аң. Зәрмдән энүг моһа гиҗ келәд, эрлгин дүртә кенә (Апокал. 12:3 – 13:4; 20:2–3).

МЕДӘТНР

– Шин Бооцанд олн зүсн һурвн баг әмтн медәтнр гиҗ нерәдгднә. 1) Сән Зәңгс медәтнр – еврей улсин шаҗна нүүрт йовх әмтн. Теднә зәрмснь Ик Хургин гешүд болҗ йовсмн. 2) Апостолмудын үүлдврин 11–21 бөлгүдт медәтнр – христианмудын чонҗин цергләчнр. Тедн чонҗин көдлмш һардҗах улс. 3) Апокалипсис гидг дегтрт медәтнр – Бурхна зарһд орлцҗах 24 көгшәс.

МАЦГ БӘРХ

– Бурхн шаҗна керг күцәхин төлә цаг зуур хот эдлдго чигн.

ПАРШМУД

– Исусин цагт евреймүд дунд бәәсн шаҗна заллт бәәҗ. Тедниг әмтн тевчдг бәәҗ. Эврән бурхн-шаҗна үлмәд бәәсәрн ик сана зүүдг, йир дигтә-тагта улс чигн.

ПЕСАХ

– Еврей улсин хамгин чинртә нәр. Мошена һардврар Египетин ялчас сулдсн евреймүд санлан кеҗ нәәрлдг бәәҗ. Энүг җил болһн апрель сарла кенә. Песах өдр нәәрин хот кехәр хурһ шишлң алдг бәәҗ.

ПСАЛМУД

– грек келәр дуд гиҗ орчулгдна. Иим нерәдлтәһәр Хуучна Бооцанд евреймүдин бурхн-шаҗна 150 дуд барлгдҗ. Эдн шишлң дегтрт орҗ. Кесг дуунд үкләс аврсн Бурхнд ханлт өрггдҗәнә, талдан дуунд Терүнә күчн болн дурн үзүлгдҗәнә, эс гихлә дөң сурсн зальврлһн чигн бәәнә.

РАЙ (БУРХНА САД)

– Хуучн Бооцана цагт болхла, өңгрснә хөөн чик седклтә күүнә сүмсн Христосиг ирәд теднә төлә үкхиг тенд күләдг бәәрн.

СУРҺУЛЬЧ

– Шин Бооцанд Кирсләч Йохана болн Христосин дахч йовх, теднә ном сурчах улс сурһульчнр гиҗ нерәдгдҗәнә.

ТАМ

– Шин Бооцанд эн үгиг грек келнәс орчулхла, үкснә хөөн күүнә тустг орм болҗана.

ТӘВДГЧ ӨДР ГИДГ НӘР

– Буудя цуглулдг цага нәәриг евреймүд тәвдгч өдр гиҗ нерәднә. Тер нәәриг Песахин хөөн тәвдгч өдрлә кедг бәәҗ.

ТӘКЛ ТӘКДГ ОРМ

– Закаһар заагдсн евреймүдин тәкл тәкдг орм. Исусин цагт һол сүмин хашад бәәх тәкл тәкдг ормд сетрә мал алдг бәәҗ.

ТОС ТҮРКХ

– олив модна тос толһа деер буһшас ивтрәх. Терүгәрн кү күндлҗәхән медүлҗәнә, эс гихлә, дааврта көдлмшт шиидҗәнә. Хаадудыг ширә деер сулһхла, әмтн теднә толһад тос түркдг бәәҗ, тегәд тедниг тос түркүлсн гиҗ нерәддг бәәҗ. Бурхна шүүҗ авад Аврач болн Деед Эзн болтха гиҗ шиидсн күүнә нерн Христос, грек келәр болхла – «тос түркүлсн».

ХАР СӘКҮСН

– әмтнд хорлтан күргдг сәкүсн. Эннь эрлгин элч болн цергләч болҗана.

ХРИСТОС

– (еврей келәр Мешиях. Эн үг «тос түркүлсн», эс гихлә, «Бурхна шүүҗ авсн» күн болҗана). Бурхна илгәсн күн. Закан болн әәлдәчнр гидг дегтрмүдт Терүнә ирхин тускар урдаснь медәд келгдҗәсмн. Исусин цагт евреймүд Христосиг ирхиг күләҗәсмн. Тер тедниг Римин йоснас сулдхад, Бурхна орн-нутг бүтәх гиҗ иткҗәлә.

ХУРЛ

– бемб өдр болһн евреймүд хурлд цуглрад әрүн дегтрмүд умшад, мөргцхәнә. Исусин цагт евреймүдин бәәсн балһсн болһнд хурлмуд бәәҗ. Тедн хурхларн кен чигн күн әрүн дегтрәс тасрха умшад, дәкәд терүгән цәәлһәд өгх, эс гихлә, сурһдг бәәҗ.

ЦАДУКМ

– Исусин цагт евреймүд дунд бәәсн бурхн-шаҗна зөвәр тоомсрта заллт. Кесг цадукмуд Ик Хургин гешүд бәәҗ, тедн дунд ах гелңгүд чигн йовҗ. Тедн паршмудла әдл Зака эвдлго күцәдг бәәҗ. Болв паршмудас йилһрҗ цадукмуд талдан әрүн дегтрмүд, әәлдәчин дегтрмүд күндлдго бәәҗ. Үксн күн әмдрхиг тедн иткҗәсмн уга. Яһад гихлә, терүнә тускар Заканд мел келгдҗәхш.

ЭРЛГ

– Бурхна дәәсн, Терүнә өмнәс сөрдг му йорта элч.

ИСКӘЛГО БОЛҺСН ҺУЙРИН НӘР

– Песахин хөөн долан хонгтан кедг нәр. Эн нәәрин өдрмүдт давсн угаһар, исклго болһсн нимгн һуйр иддг бәәҗ.

ЯСАТА КҮН

– күүкд кү бичә медтхә гиһәд ясгдсн залу күн. Кезәнә тиим улс хаана бәәшңд көдлдг чинртә әмтн бәәҗ. Тегәд эс ясгдв чигн, тиим көдлмштә күүг тер үгәр нерәддг бәәҗ.

Йилһвр

Орс Синодалин Орчуллһн болн Нестле-Аланд гиҗ нерәддг экн бичг хойрин хоорндк йилһвр

Матьясин бичсн Сән Зәңг

Мат. 5:22 — Зуг Би таднд келҗәнәв, ахдан хара зөңдән уурлсн күн зарһд тусхмн.

Мат. 5:44 — Би болхла таднд иигҗ келҗәнәв: өшәтндән дурта болтн, тадниг харасн әмтиг йөрәтн, таднд дурго әмтнд сә кетн, тадниг өөлүлдг болн көөдг әмтнә төлә зальвртн.

Мат. 6:13 — Яһад гихлә, Тана йосн, күчн болн туурмҗ мөнкиндән. Тиигтхә.

Мат. 8:28 — Гергесин гидг орн-нутгур

Мат. 11:19 — Зуг Бурхна цецн ухан терүнә үрдүдәрнь цевргднә.

Мат. 15:39 — Магдалена һазрт

Мат. 17:21 — Хар сәкүсдиг мацг бәрәд зальврҗ көөдмн.

Мат. 18:11 — Яһад гихлә, Күмни Көвүн геедрсн юмиг хәәҗ олад аврхар ирсмн.

Мат. 19:9 — Би болхла, таднд келҗәнәв: күүнә залута дерән эс негдүлсн авальтаһан салад, талдан герг авсн залу күн күүнә авальта дерән негдүлнә. Залутаһан салсн гергиг буулһҗ авсн күн хууль-йосар кеҗәнә, – гиҗ Исус келв.

Мат. 20:16 — Дуудгдснь олн, шүүҗ авгдснь цөн.

Мат. 23:14 — Ном цәәлһәчнр болн паршмуд басл зовлңган эдлхит! Белвсн күүкд улсин гер-малынь идәд бәәҗ, күүнә чирә хәләлдәд кесгтән зальврдг төләд тадн хойр чирәтнр болҗанат. Энүнәс көлтә тадн ик зарһла харһхит.

Маркин бичсн Сән Зәңг

Марк. 3:29 — Зуг тер күн мөңк зарһла харһх.

Марк. 5:1 — Гадарин гидг нертә һазрур

Марк. 6:1 — Үнн гиҗ келҗәнәв: Зарһин өдрт тер балһснд Содом болн Гомора гидг балһсдас даву кучр болх.

Марк. 6:20 — Херод терүг соңсад дала юм кев, болв бахмҗтаһар соңсдг билә.

Марк. 9:29 — Тиим хар сәкүсдиг мацг бәрәд зальврҗ эс көөхлә, талданар көөҗ болшго.

Марк. 9:44,46 — Тенд тедниг иддг хорхань үкхш, һалнь унтрхш.

Марк. 9:49 — Ямаранчн тәкл давсар давслгдх.

Марк. 10:24 — Байн зөөрт нәәлдг күүнд Бурхна орн-нутгт орхднь ямаран күчр.

Марк. 11:26 — Кемр тадн күүнә геминь эс тәвхлә, тана теңгрин Эцктн бас тана килнцитн тәвшго.

Марк. 15:28 — Өшәтә улсин тоод орсмн гисн Бурхна Бичгин үгнь күцгдв.

Лукан бичсн Сән Зәңг

Лук. 6:1 — Песахин хойр өдрт, түрүн бемб өдр Исус цаһан буудя тәрсн һазрин өөгүр йовҗ, сурһульчнрнь цаһан буудян толһас таслҗ авад һарарн үүлҗ идцхәв.

Лук. 10:1 — Энүнә хөөн Исус дәкәд далн сурһульчнриг шүүҗ авад, хошадар Бийәсн өмн илгәв.

Лук. 17:36 — Хойр күн кеер бәәх: негнь авгдх, дарукнь үлдәгдх.

Лук. 23:17 — Байрин өдрин төлә тер нег күүг түүрмәс сулдхх кергтә бәәдг санҗ.

Йохана бичсн Сән Зәңг

Иох. 5:4 — Яһад гихлә, Деед Эзнә элч цаг цагтан өөдм һазрт бууҗ ирәд усинь көндрәдг бәәҗ, болв усн көндрдг цагт уснд орсн күн ямаран гемд эзлдвч эдгддг бәәҗ.

Иох. 9:8 — Хам-хоша бәәсн әмтн, терүг сохр болсинь үзсн әмтн сурцхав.

Апостолмудын йовдлмуд

Деян. 8:37 — Пилип болхла терүнд келв: «Кемр үнн седкләрн иткҗәхлә кеҗ болҗана». Тер хәрүднь: «Исус Христос Бурхна Көвүн болдгт иткҗәнәв», – гив.

Деян. 12:25 — Бар-Наба Шаул хойр Ерусалимд даалһвран күцәчкәд, Антиох тал хәрү ирв.

Деян. 15:20 — Теднд бичг бичх зөвтәвидн. Бичгтән тедниг шүтәдүдт нерәдсн хотас бичә идтн, боогдад үксн малын мах, цус бичә амстн, учрх хууляс бийән саглтн, бийдән кех седдго юмиг әмтнд бичә кетхә гиһәд бичхмн.

Деян. 15:34 — Зуг Силаг тенд үлдәх кергтә гиҗ шиидцхәв. (Йуда болхла Ерусалимд хәрҗ ирв.)

Деян. 24:7 — Зуг Лисий гидг миңһн цергин ахлач ик күчәрн терүг мана һазрас булаҗ авад чам тал илгәв.

Деян. 28:29 — Терүг тиигҗ келхлә, Йудья улс хоорндан ик зүтклдәд һарад йовҗ одцхав.

Христост иткдг Римин улст илгәсн бичг

Рим. 8:1 — Тегәд килнцтә седвәрн биш Сәкүсәрн Христос Исусла негдҗ бәәдг улсиг ямаранчн гемшәх юмн уга.

Рим. 11:6 — Кемр керг-үүләрн болхла, тер хәәрлт биш. Эс тиигхлә, керг керг болҗ бәәхш.

Рим. 14:6 — Кемр күн өдрмүд эс йилһхлә, Деед Эзнә төлә йилһхш.

Христост иткдг Көринтин улст илгәсн негдгч бичг

1Кор. 3:4 — «Би Аполынв» гиҗ келхләрн, тадн килнцтә седвәрәр бәәдг улсла әдл болҗахшвт?

Христост иткдг Калосин улст илгәсн бичг

Кол. 4:15 — Нумпанад, терүнә герт цуглрдг хурлд нанас менд келтн.

Евреймүдт илгәсн бичг

Евр. 9:11 — Болв ирх сәәһин ах гелң болҗ Христос ирсмн.

Йохана бичсн негдгч бичг

1Иох. 5:7-8 — Яһад гихлә, һурвн герч теңгрт бәәнә: Эцк, Үг болн Әрүн Сәкүсн. Эн һурвн нег юмна тускар герчлҗәнә. Һурвн герч һазр деер бәәнә: Сәкүсн, усн болн цусн.

Йудан бичсн бичг

Иуд. 23 — Наадксинь һалас һаргҗ әәлһҗ авртн, зуг әәлһәд иләр келтн.

Апокалипсис

Отк. 20:14 — Эн хойрдгч үкл мөн.

Отк. 22:14 — Терүнә зааврмуд күцәснь буйн кишгтә.

һазрин Зургуд
һазрин Зургуд

1. Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн

2. Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн

3. Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн

4. Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн

5. Христосин цагин Рим орн-нутг

6. Исус Христосин цагин Пелестин

7. Исус Христосин цагин Ерусалим

8. Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура

Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн

Христосин цагин Рим орн-нутг

Христосин цагин Рим орн-нутг

Исус Христосин цагин Пелестин

Исус Христосин цагин Пелестин

Исус Христосин цагин Ерусалим

Исус Христосин цагин Ерусалим

Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура

Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура

Table of Contents

Шин Бооцан: Апостолмуд

Нүр үг

Апостолмуд

- Нүр үг
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28

Тәәлвртә толь (Шин Бооцан)

- АЛВ ЦУГЛУЛДГ КҮН
- АПОСТОЛ
- АХ ГЕЛҢ
- АХ ГЕЛҢГҮД
- ӘӘЛДӘЧНР
- ӘРҮН ДЕГТРМҮД
- БААЛЬ-ЗЕБҮЛЬ
- БЕМБӘ ӨДР
- БООЦАН
- БУРУ НОМТА УЛС
- ГЕЛҢГҮД
- ҺОЛ СҮМ
- ДАВИД
- ДАВИДИН КӨВҮН
- ЗАКАН
- ЗАКАНА БАГШНР, НОМ ЦӘӘЛҺӘЧНР
- ЗИЛОТМУД
- ИК ХУРГ
- КЕРЧЛҺН
- КИЛНЦТӘ ҖИРҺЛ ҮЛДӘЛҺН
- КҮМНИ КӨВҮН
- ЛЕВИХН
- ЛУ
- МЕДӘТНР
- МАЦГ БӘРХ
- ПАРШМУД
- ПЕСАХ
- ПСАЛМУД
- РАЙ (БУРХНА САД)
- СУРҺУЛЬЧ
- ТАМ
- ТӘВДГЧ ӨДР ГИДГ НӘР
- ТӘКЛ ТӘКДГ ОРМ
- ТОС ТҮРКХ
- ХАР СӘКҮСН
- ХРИСТОС
- ХУРЛ
- ЦАДУКМ
- ЭРЛГ
- ИСКӘЛГО БОЛҺСН ҺУЙРИН НӘР
- ЯСАТА КҮН

Йилһвр
һазрин Зургуд

- Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн

- Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн

- Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн

- Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн

- Христосин цагин Рим орн-нутг
- Исус Христосин цагин Пелестин
- Исус Христосин цагин Ерусалим

- Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура